آناتومی مفصل ران – کپسول مفصلی و رباط ها (لیگامان) و بورس

آناتومی مفصل ران – کپسول مفصلی و رباط ها (لیگامان) و بورس

 

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

در این قسمت از آناتومی مفصل ران به توضیح ساختار های مهمی که مفصل را پایدار میکنند میپردازیم. اینها کپسول مفصلی و رباط های یا لیگامان هایی هستند که اطراف مفصل ران را فراگرفته و آن را پایدار و مستحکم میکنند.

کپسول مفصل

کپسول مفصل یک پرده بافتی کلفت و محکم و به شکل کیسه است که دور تا دور مفصل ران را گرفته است. دو سر این کیسه باز است و در واقع به شکل یک بشکه استوانه ای و بدون دو قاعده بالا و پایین است.

دایره بالای این کیسه استوانه ای به دور تا دور حفره استابولوم میچسبد و دایره پایین آن به دور تا دور استخوان ران در نزدیکی تروکانترهای بزرگ و کوچک میچسبد.

بدین صورت یک فضای کاملا بسته بوجود میاید که در درون آن حفره استابولوم و سر  و گردن استخوان فمور قرار دارند. درون کپسول مفصلی مایع سینوویال قرار دارد. به مایع سینوویال مایع مفصلی هم میگویند.

این مایع سینوویال به توسط پرده سینوویال ترشح میشود. پرده سینوویال یک لایه نازک بافتی است و سلول هایی دارد که مایع سینوویال را ترشح میکنند.

کپسول مفصلی ران

 

رباط ( لیگامان )

رباط ها یا لیگامان ها نوار های بافتی کلفت و محکمی هستند که در اطراف و روی کپسول مفصلی ران قرار دارند. یک سر این نوار ها در بالا به لبه استابولوم میچسبد و سر دیگر آنها در پایین به زیر گردن استخوان ران متصل میشود.

این رباط ها در واقع به روی کپسول مفصل ران چسبیده اند و جزئی از آن شده و با آن یکپارچه شده اند. وظیفه عمده رباط ها اینست که اطراف مفصل را محکم بگیرند تا در نرود.
پس رباط ها یا لیگامان ها در واقع جزئی از کپسول مفصلی هستند که کلفتی و قدرت بیشتری داشته و موجب پایداری مفصل میشوند.

سه رباط مهم در اطراف کپسول مفصل ران قرار گرفته اند. رباط ایلیوفمورال و رباط پوبوفمورال در جلوی مفصل ران و رباط ایسکیوفمورال در پشت مفصل ران قرار دارند.

این رباط ها بیشتر سطح جلویی مفصل ران را تقویت میکنند تا سطح پشتی آن را و به همین دلیل سطح پشتی کپسول مفصلی استحکام زیادی ندارد. به همین خاطر دررفتگی پشتی مفصل ران شایعتر از دررفتگی جلویی آن است.

در مفصل ران یک رباط محکم دیگر هم در جایی خاص و عجیب قرار دارد. این رباط را که به آن رباط گرد Round ligament میگویند از یک طرف به سر استخوان ران و از طرف دیگر به سطح داخلی حفره استابولوم میچسبد.

این رباط موجب میشود سر استخوان ران و حفره استابولوم زیاد از هم دور نشوند. در واقع وظیفه رباط گرد افزایش پایداری مفصل ران است. بدون پاره شدن این رباط دررفتگی مفصل ران غیر ممکن است.

رباط ها یا لیگامان های اطراف مفصل ران

 

بورس

بورس ها Bursa کیسه های نازکی هستند که سطح داخلی آن ها با پرده سینوویال پوشیده شده و در درون آنها کمی مایع سینوویال قرار دارد.

پس میبینیم که لایه سینوویال در دو جا وجود دارد. در لایه درونی کپسول مفصلی و در لایه درونی بورس.

برای تجسم بهتر بورس یک کیسه فریزر را در نظر بگیرید که داخل آن کمی روغن مایع ریخته و لبه آنرا دوخته اید. در این وضعیت دو سطح این کیسه فریزر به راحتی روی هم سر میخورند.

کیسه بورس هم همینطور عمل میکند. در واقع ساختاری را بوجود میاورد که دو سطح آن بتوانند با کمک مایع درونی آن به راحتی بر روی هم سر بخورند و بلغزند.

در هر قسمتی از بدن که دو ساختار آناتومیک باید بر روی هم حرکت کنند بین آن دو یک بورس قرار گرفته تا اصطکاک را به حداقل رسانده و حرکت را تسهیل کند. مثلا در جایی که یک تاندون باید از روی یک استخوان عبور کند برای کم کردن اصطکاک بین تاندون و استخوان یک بورس قرار گرفته است.

بورس تروکانتر بزرگ
پیکان محل بورس تروکانتر بزرگ را به رنگ آبی نشان میدهد

همانطور که گفتیم بورس ها در مناطق مختلفی در اطراف مفصل ران قرار گرفته اند. در اطراف مفصل ران حدود بیست بورس قرار دارد. بعضی از آنها بزرگ و بعضی دیگر کوچک هستند.

گفتیم که بورس ها در جاهایی قرار گرفته اند که دو ساختمان باید روی هم بلغزند. بطور مثال در محلی که عضلات گلوتئال به تروکانتر بزرگ میچسبند بین این دو یک بورس قرار دارد. این بورس موجب میشود لغزش عضلات بر روی استخوان راحت تر انجام شود.

در فیلمی که در زیر مشاهده میکنید ساختمان یک مفصل طبیعی ران شرح داده شده است.

 

فهرست مقالات مرتبط

 

کلیات آناتومی مفصل ران

آناتومی استخوان در مفصل ران

آناتومی غضروف، سینوویال و لابروم در مفصل ران

آناتومی کپسول مفصلی و رباط ها و بورس در مفصل ران

آناتومی عضلات در مفصل ران

آناتومی اعصاب و عروق (رگ ها) در مفصل ران

حرکات مفصل ران رادیوگرافی مفصل ران

0/5 ( 0 بازدید )