آناتومی مفصل ران – عضلات

آناتومی مفصل ران – عضلات

 

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

در اطراف مفصل ران عضلاتی قرار گرفته اند که وظیفه عمده آنها حرکت دادن استخوان های اطراف آن یعنی حرکت دادن لگن و ران است. البته عضلات در اطراف هر مفصل نقش پایدار کننده آن مفصل را هم ایفا میکنند.

پس مانند هر مفصل دیگری عضلات اطراف مفصل آن نقش پایدار کننده مفصل را هم به عهده دارند. دسته عضلانی مهمی که در اطراف مفصل ران وجود دارند عضلات گلوتئال و چهارسر ران و همسترینگ و عضلات کشاله ران و عضله ایلیوپسوال و عضلات چرخاننده هستند.

در زیر در مورد هر کدام از آنها به تفصیل سخن میگوئیم.

عضلات گلوتئال Gluteal muscles

به عضلات گلوتئال عضلات سرینی هم میگویند. اینها سه عضله هستند که در ناحیه باسن یعنی پشت لگن قرار گرفته اند. گلوتئوس ماگزیموس یا سرینی بزرگ Gluteus maximus ، گلوتئوس مدیوس یا سرینی متوسط Gluteus medius و گلوتئوس مینیموس یا سرینی کوچک Gluteus minimus .

این عضلات در بالا به سطح پشتی استخوان های بی نام میچسبند ( به سطح پشتی قسمتی از استخوان بی نام که به آن ایلیوم میگویند). سپس به سمت پایین و بیرون میروند و به برجستگی تروکانتر بزرگ متصل میشوند.

این عضلات هستند که برجستگی باسن یا کفل را ایجاد میکنند. قسمت عمده حجم باسن از عضلات گلوتئال و چربی روی آن تشکیل شده است.

گفتیم سه عضله گلوتئال یا سرینی داریم. بزرگ یا ماگزیموس، متوسط یا مدیوس و کوچک یا مینیموس.

سرینی بزرگ و متوسط و کوچک

عضله سرینی بزرگ یا گلوتئوس ماگزیموس موجب میشود مفصل ران باز شود به این حرکت باز شدن یا اکستنشن Extension میگویند. دقت کنید وقتی سر پا ایستاده اید مفصل ران شما باز است و وقتی دوزانو نشسته هستید این مفصل خم شده است.

این عضله یک حرکت دیگر را هم انجام میدهد. گلوتئوس ماگزیموس یا سرینی بزرگ موجب چرخش خارجی مفصل ران میشود.

دقت کنید وقتی سر پا ایستاده اید و شست های دو پا را از هم دور کرده و پاشنه ها را به هم نزدیک کرده اید در واقع هر دو مفصل ران شما در وضعیت چرخش خارجی قرار گرفته اند. انسان برای سر پا ایستادن نیاز به عضلات گلوتئال قوی و بزرگ دارد.

عضلات گلوتئال یا سرینی متوسط و کوچک موجب ابداکت شدن Abducting یا دور شدن ران از خط مرکزی بدن میشوند. البته این عضلات موجب چرخش ران هم میشوند.

عضله گلوتئوس مینیموس یا سرینی کوچک مفصل ران را به داخل میچرخاند و عضله گلوتئوس مدیوس هم میتواند موجب چرخش داخلی و هم موجب چرخش خارجی ران شود. فیبرهای جلویی یا قدامی عضله گلوتئوس مدیوس مفصل ران را به داخل و فیبرهای پشتی آن مفصل را به خارج میچرخانند.

عضلات گلوتئوس یا سرینی در ناحیه لگن

عضله چهار سر ران

عضله چهار سر یا کوادری سپس Quadriceps در جلوی ران قرار گرفته است. کوادری سپس یا چهارسر ران خود از چهار عضله کوچکتر درست شده که در کنار هم قرار گرفته اند.

همانطور که از نام این عضله پیدا است در قسمت بالا چهار سر یا چهار محل اتصال دارد. در بالا یکی از این عضلات به بالای لبه جلوی استابولوم میچسبد و سه تای دیگر به اطراف تروکانتر بزرگ میچسبند.

این دسته عضلانی سپس در جلوی استخوان ران به طرف پایین طی مسیر کرده و در زیر زانو همگی آنها توسط یک تاندون یا وتر مشترک به برجستگی بالایی استخوان درشت نی در جلو و زیر زانو میچسبند. این عضله ب روری دو مفصل ران و زان اعمال اثر کرده و آنها را حرکت میدهد.

عضله چهارسر ران مفصل ران را خم یا فلکس میکند و از طرف دیگر موجب راست و مستقیم شدن مفصل زانو هم میشود. برای توضیحات بیشتر به مبحث عضلات قدام ران مراجعه کنید.

 

عضلات همسترینگ

عضلات همسترینگ Hamstrings سه عضله کنار هم هستند که در پشت استخوان ران قرار گرفته اند. این عضلات در بالا به قسمتی از استخوان بی نام که به آن ایسکیوم میگویند میچسبند. ایسکیوم همان جایی است که وقتی مینشینید با زمین تماس دارد.

عضلات همسترینگ سپس در پشت ران به طرف پایین آمده و به بالا و پشت استخوان های درشت نی و نازک نی متصل میگردند. این عضلات موجب باز شدن مفصل ران میشوند. البته عضلات همسترینگ موجب حرکت مفصل زانو هم میشوند. برای توضیحات بیشتر به مبحث عضلات پشت ران مراجعه کنید.

عضلات همسترینگ در پشت ران
عضلات همسترینگ در پشت ران

 

عضلات کشاله ران

اینها سه عضله هستند که در قسمت داخلی ران قرار میگیرند. این عضلات در بالا به قسمتی از استخوان بی نام به اسم پوبیس میچسبند و به طرف پایین و در قسمت داخل کشاله ران طی مسیر میکنند. به اینها عضلات اددکتور Adductor یا نزدیک کننده هم میگویند.

وظیفه این عضلات همانطور که از نامشان مشخص است نزدیک کردن رانها به هم است. برای توضیح بیشتر به مبحث عضلات داخلی ران مراجعه کنید.

عضله ایلیوپسواس

این عضله دو قسمت دارد. یک قسمت آن از ستون مهره سرچشمه میگیرد و قسمت دیگر آن از سطح داخلی استخوان ایلیوم در ناحیه لگن شروع میشود.

فیبرهای عضلانی این دو دسته در پایین تر به هم پیوسته و بصورت یک تاندون به تروکانتر کوچک استخوان ران متصل میشوند. وظیفه این عضله خم کردن یا فلکشن مفصل ران و تا حدودی چرخش آن به خارج است.

 عضله ایلیوپسواس
عضله ایلیوپسواس

عضلات چرخاننده

البته عضلات زیادی میتوانند مفصل ران را بچرخانند ولی دسته ای از عضلات در عمق و پشت مفصل ران قرار گرفته اند که به آنها عضلات چرخانده خارجی کوتاه Short external rotator muscles میگویند. اینها پنج عضله هستند.

این عضلات مفصل ران را به خارج میچرخانند و عبارتند از عضلات پیریفورمیس، ژملوس فوقانی و تحتانی، عضله چهارضلعی ران و عضله ابتوراتور داخلی

عضلات چرخاننده مفصل ران

 

در فیلمی که در زیر مشاهده میکنید ساختمان یک مفصل طبیعی ران شرح داده شده است.

 

فهرست مقالات مرتبط

 

کلیات آناتومی مفصل ران

آناتومی استخوان در مفصل ران

آناتومی غضروف، سینوویال و لابروم در مفصل ران

آناتومی کپسول مفصلی و رباط ها و بورس در مفصل ران

آناتومی عضلات در مفصل ران

آناتومی اعصاب و عروق (رگ ها) در مفصل ران

حرکات مفصل ران رادیوگرافی مفصل ران

0/5 ( 0 بازدید )