نیمه در رفتگی مادرزادی لگن (ران) در بالغین چگونه درمان میشود – دیسپلازی مفصل ران همراه با ساییدگی

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

فهرست مقالات مرتبط

در بیمارانی که دچار نیمه دررفتگی مفصل ران هستند و دیسپلازی مفصل ران دارند گاهی اوقات مراجعه بیمار دیر هنگام است و بیماری آنقدر ادامه داشته که آرتروز در مفصل هیپ ایجاد شده است. گاهی هم کاسه چنان کم عمق تشکیل شده که آرتروز خیلی زود ایجاد میشود و فرصت استئوتومی را از پزشک و بیمار میگیرد.

آرتروز موجب درد و محدودیت حرکتی و لنگش در مفصل میشود و همچنین اندام طرف مبتلا کوتاه تر از اندام سالم میشود. در این بیماران تنها راه درمان، انجام عمل جراحی تعویض مفصل لگن است. سوال مهم اینست که آیا تمام بیمارانی که بدنبال دیسپلازی هیپ دچار تخریب و ساییدگی مفصل ران یا به اصطلاح آرتروز این مفصل شده اند نیاز به تعویض مفصل ران دارند. مسلما خیر.

 

1135 5 تعویض مفصل ران برای درمان دیسپلازی مفصل ران که منجر به آرتروز شده است

1135 4     

در باره این نکته در سلسله مقالاتی که در باره تعویص مفصل لگن در سایت وجود دارد به تفصیل صحبت شده است ولی در اینجا بطور مختصر توضیحاتی داده میشود.

هدف از انجام عمل جراحی تعویض مفصل ران از بین بردن درد بیمار است. هنر این عمل جراحی در همین مبارزه با درد است. البته جراحی تعویض مفصل لگن میتواند تا حدودی کوتاهی اندام تحتانی را که در دیسپلازی بوجود آمده جبران کند ولی ممکن است نتواند کوتاهی را بطور کامل برطرف کند. این عمل جراحی میتواند محدودیت حرکتی را که در اثر آرتروز ایجاد شده کم کند ولی ممکن است نتواند آنرا بطور کامل برطرف کند. این عمل جراحی همچنین میتواند لنگش بیمار را تا حدودی مرتفع کند ولی نه بطور کامل.

علت لنگش این بیماران متعدد است. احساس درد در لگن در لنگش موثر است، که با عمل جراحی بهبود میابد. کوتاهی اندام در لنگش موثر است که با عمل جراحی تا حدودی بهبود میابد. در این بیماران عضلات لگن ضعیف هستند و این ضعف میتواند برای بیمار لنگش ایجاد کند. متاسفانه عمل جراحی تعویض مفصل تاثیری بر روی قدرت عضلات لگن ندارد. پس میتوان بطور کلی گفت عمل جراحی تعویض مفصل ران میتواند لنگش را تا حدودی مرتفع کند.

خوب اگر عمل جراحی این همه خوبی دارد پس چرا برای همه بیماران انجام نمیشود. علت اینست که این عمل مانند هر عمل جراحی دیگر ممکن است با عوارضی همراه باشد و چون عمل جراحی وسیعی است مسلما عوارض احتمالی آن هم بیشتر است. نکته دیگر اینست که مفاصل مصنوعی لگن عمر محدودی دارند و در بهترین شرایط در ۲۰-۱۰ درصد موارد بعد از ۲۵-۲۰ سال شل و لق شده و نیاز به عمل جراحی مجدد برای تعویض آن وجود دارد ( البته همچنان که گفته شد این عوارض و اعداد ذکر شده فقط احتمال هستند و در همه موارد رخ نمیدهند). به همین جهت پزشک معالج در مواجهه با بیمارانی که به علت دیسپلازی هیپ دچار ساییدگی و استئوآرتریت لگن شده اند مانند هر سائیدگی دیگر در ابتدا به بیمار توصیه به درمان غیر جراحی میکند. در بسیاری از موارد درمان های غیر جراحی مشکلات بیمار را کاهش میدهند.

البته باید این نکته را در نظر داشت که ساییدگی مفصلی که بعد از دیسپلازی هیپ ایجاد میشود پیشرونده است. هرچه سن بیمار بیشتر میشود شدت ساییدگی هم بیشتر شده و درد و لنگش بیمار بیشتر میشود.

پس هدف از درمان های غیر جراحی دو مطلب است

  • درد و لنگش بیمار را کاهش دهد
  • سرعت پیشرفت ساییدگی را کم کند تا بیمار در سنن بالاتری اقدام به تعویض مفصل کند.

انجام تعویض مفصل در سنین بالا این خوبی را دارد که

  • بیمار مدت بیشتری با مفصل خودش کار کرده و به اصطلاح زمان را خریده است
  • چون در سنین بالاتر فعالیت بدنی انسان کمتر از سنین جوانی است پس فشار کمتری به مفصل مصنوعی وارد شده و مدت زمان بیشتری کار میکند.
  • در سنین بالاتر چون مدت باقیمانده عمر کمتر است احتمال کمتری وجود دارد که فرد به عمل جراحی دوم و یا حتی سوم برای تعویض مجدد مفصل نیاز پیدا کند.
البته این نکته را هم باید در نظر داشت که سن بیمار آنقدر بالا نرود که به علت ایجاد بیماری های سنین پیری مانند فشار خون بالا یا بیماری های قلبی ریسک عمل جراحی بالا برود.

 

میبینیم که برای مشخص کردن زمان جراحی باید نکات بسیاری را در نظر داشت که انتخاب آن از عهده بیمار به تنهایی خارج است. در این موارد بهترین کار اینست که بیمار تحت نظر یک متخصص مجرب لگن قرار گرفته و سالانه معاینه شود. پزشک معالج با در نظر گرفتن تمامی موارد فوق با مشورت با بیمار میتواند بهترین زمان انجام عمل جراحی را مشخص کند.

حالا به این نکته میرسیم که اگر به هر علت بیمار با انجام عمل جراحی مخالفت کرد باید چه اقداماتی را انجام داد تا حداقل درد بیمار کمتر شود. مهمترین این اقدامات عبارتند از

 

مصرف دارو

مصرف داروی مسکن در این بیماران باید بصورت روزانه باشد. متاسفانه اکثر بیماران در مقابل مصرف داروی مسکن مقاومت کرده و آنرا درمان محسوب نمیکنند ولی این فکر اشتباه است. مصرف نکردن مسکن موجب فشار عصبی میشود و این فشار عصبی خود شدت درد را افزایش میدهد. بیمار باید بداند که همانطور که بالا بودن قند خون در یک بیمار دیابتی تا آخر عمرش وجود دارد و وی باید تا آخر عمر انسولین تزریق کند و یا فشار خون تا آخر عمر وجود دارد و بیمار باید تا همیشه از داروی ضد فشار خون استفاده کند، بیمار با آرتروز مفصل لگن هم باید تا آخر عمر از داروی مسکن استفاده کند. اگر داروی مسکن بتواند درد بیمار را تا حدی کاهش دهد تا وی بتواند زندگی معمولی داشته باشد مصرف دارو بر انجام عمل جراحی ارجح است چون عارضه کمتری دارد. این را هم به یاد داشته باشیم که مسلما مصرف داروی مسکن موجب پوکی استخوان نمیشود.

کاهش وزن

کاهش وزن میتواند موجب شود فشار های کمتری به مفصل لگن وارد شده و درد آن کمتر شود.

حرکات

بیمار باید از حرکاتی که در آنها مفصل لگن زیاد خم و راست میشوند ( مانند نشست و برخاست بر روی زمین، بالا رفتن از پله و زمین شیب دار یا استفاده از توالت های سنتی ایرانی) اجتناب کند.

گرم نگه داشتن لگن

گرم نگه داشتن میتواند درد را تا حدود زیادی کاهش دهد.

اگر درد بیمار با رعایت موارد بالا در حدی کم شود که وی بتواند یک زندگی عادی را اداره کند نیازی به جراحی نیست و میتوان عمل را به تعویق انداخت ولی اگر شدت درد به حدی بود که فعالیت های معمولی زندگی را مختل کرد بیمار نیاز به عمل جراحی تعویض مفصل ران خواهد داشت.

 

فهرست مقالات مرتبط

درمان در رفتگی مادرزادی لگن در بالغین – کلیات

درمان دیسپلازی مفصل ران بدون ساییدگی درمان دیسپلازی مفصل ران همراه با ساییدگی درمان دررفتگی کامل مفصل ران

0/5 ( 0 بازدید )