مشاوره آنلاین

شکستگی تی استابولوم. تشخیص

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

بیمار مرد ۲۶ ساله ای است که بدنبال تصادف اتومبیل توانایی ایستادن و راه رفتن را از دست داده است. به علت درد شدیدی که در لگن سمت راست احساس میکرده به نزدیکترین مرکز درمانی منتقل شده و در رادیوگرافی به عمل آمده با تشخیص شکستگی استابولوم به مرکز درمانی دوم منتقل شده است. در بدو ورود به مرکز دوم، همودینامیک بیمار طبیعی بوده و معاینه عروقی و عصبی اندام تحتانی مشکلی را نشان نداد. اندام تحتانی راست بیمار بطور موقت با گذاشتن پین دیستال فمور در کشش اسکلتال گذاشته شده و برای وی آنتی کواگولان شروع گردید.

تصاویر رادیولوژی سه گانه رخ و مایل چپ و راست (ژوده) برای بیمار تهیه شد که در زیر دیده میشوند. با کلیک بر روی هر تصویر نمای بزرگتری از آن دیده خواهد شد.

 

1984 3

 در تصویر رخ بالا گسستگی در ریم فوقانی استابولوم نشانه شکستگی ستون قدامی و گسستگی در سایه لبه خلفی استابولوم نشانه شکستگی ستون خلفی است. حاشیه داخلی پلویک بریم ناهموار است که میتواند به علت گسستگی خط ایلیوایکسیال (نشانه شکستگی ستون خلفی) و یا گسستگی خط ایلیوپکتینئال ( نشانه شکستگی ستون قدامی) باشد. البته این ناهمواری معمولا به علت گسستگی خط ایلیوایسکیال است. در این تصویر همچنین شکستگی راموس تحتانی پوبیس دیده میشود

 

1984 7

 در تصویر ایلیاک بالا گسستگی خط ایلیوایسکیال دیده میشود. این یعنی ستون خلفی شکسته شده است.

 

1984 17

 در نمای ابتوراتور بالا شکسته شده راموس ایسکیوپوبیس دیده میشود.

 تا اینجا شکسته شدن ستون خلفی و راموس ایسکیوپوبیس قطعی شده است. این وضعیت میتواند در شکستگی های ستون خلفی، شکستگی های تی و شکستگی های دو ستونی دیده شود.

تمام شکستگی های استابولوم نیاز به بررسی سی تی اسکن دارند. در زیر کاتهای سی تی اسکن بترتیب آناتومیک از بالا به پایین دیده میشوند. تفسیر هر شکستگی استابولوم در سی تی اسکن مستلزم دقت به تمامی کات های گرفته شده از بالاترین قسمت لگن تا پایین ترین قسمت آن است.

سه اشتباه رایج در تفسیر سی تی اسکن لگن وجود دارد

  • دستور تهیه فقط سی تی اسکن استابولوم : بسیار دیده میشود که در دستور تهیه سی تی اسکن فقط قید میشود کات های استابولوم تهیه شوند. این اشتباه است. هر بررسی استابولوم باید شامل تهیه سی تی اسکن از تمام لگن از بالاترین قسمت ساکروم تا پایین ترین قسمت توبروزیته ایسکیوم  باشد.
  • استناد به تنها یک یا دو کات سی تی اسکن برای تشخیص شکستگی : این اشتباه است. تنها با دیدن یک به یک تمامی کاتها و دنبال کردن خطوط شکستگی در کاتهای متوالی میتوان به ماهیت شکستگی پی برد. چه بسا همکارانی که تنها با دیدن یک کات، شکستگی ستون را به غلط، شکستگی لبه تفسیر کرده اند
  • تکیه به پرینت هایی که تکنیسن رادیولوژی تهیه کرده است : کات های واقعی که دستگاه سی تی اسکن تهیه میکند معمولا بسیار بیشتر از کات هایی است که پرینت میشوند. تکیه تنها بر پرینت سی تی اسکن موجب از دست دادن تعداد زیادی کات کلیدی و اشکال در تشخیص میشود. همچنین تصویری که در پرینت سی تی اسکن تنها به اندازه یک تمبر پستی دیده میشود در روی مانیتور کامپیوتر دستگاه سی تی اسکن به اندازه یک صفحه مانیتور دقت و وضوح دارد و بنابراین بسیار دقیق تر است. همچنین با دیدن کات های لگن بر روی مانیتور میتواند بازسازی های آن در پلان های کرونال و ساژیتال را دیده که در پرینت یا امکان پذیر نیست و یا محدود به قضاوت تکنیسین سی تی اسکن در تهیه بازسازی مورد نیاز است. به همین علت توصیه میشود تا برای دیدن کات های سی تی اسکن پزشک معالج در بخش رادیولوژی حضور یافته و کات ها را یک به یک در روی مانیتور دستگاه ببیند.

 

1984 28

1984 10

 

در دو کات بالا نامنظم شدن و دندانه دار شدن کورتکس قدامی ساکروم دیده میشود. این به معنی وجود یک شکستگی Lateral compression ساکروم است و یعنی یک ناپایداری Rotational در حلقه لگنی وجود دارد.

 

1984 12

1984 22

کات های بالا آغاز شروع شکستگی در ستون قدامی را نشان میدهند.

 

1984 30

 تصویر بالا نشانه شروع شکستگی ستون خلفی است

 

1984 15

 در تصویر بالا شکسته شدن هر دو ستون قدامی و خلفی دیده میشود

 

  1984 1

1984 13

1984 18

 

 در سه تصویر بالا ادامه شکستگی های ستون قدامی و خلفی به سمت لترال دیده میشود

 

1984 24

1984 5

 در دو تصویر بالا شکسته شدن صفحه کوادری لترال دیده میشود.

برای تجسم بهتر شکستگی بازسازی های سه بعدی آن در زیر گذاشته شده اند. توجه داشته باشید که تکیه تنها بر این تصاویر برای تشخیص شکستگی درست نیست. بسیاری از خطوط شکستگی در این تصاویر بازسازی شده به علت نرم افزار کامپیوتر سی تی اسکن با تعبیر اینکه آرتیفکت هستند حذف میشوند. تفسیر دقیق خطوط شکستگی تنها با تکیه بر کات ها امکان پذیر است و از بازسازی سه بعدی فقط باید برای درک یک تجسم فضایی بهتر استفاده کرد.

 

1984 4

1984 29

  نماهای بالا که دید ایلیاک است شکسته شدن ستون خلفی و ستون قدامی را نشان میدهند. البته میتوان شکستگی قدام را شکستگی لب قدامی هم نامید. این شکستگی بصورت گرین استیک و ناکامل است.

 

1984 14

1984 27

 نماهای ابتوراتور بالا شکسته شدن ستون یا لب قدامی را از چند ناحیه نشان میدهند

 

 1984 6

 در نمای رخ بالا شکستگی های گفته شده و شکستگی راموس ایسکیوپوبیک دیده میشوند

 

1984 19

1984 25

1984 31

1984 26

در نماهای بالا که دید خلفی لگن را نشان میدهند شکستگی ستون خلفی دیده میشود.

 

1984 9

1984 21

تصاویر بالا نماهای سی تی اسکن است که به شکل یک رادیوگرافی ساده بازسازی شده اند. این دو نمای ایلیاک و ابتوراتور شکستگی های گفته شده را بهتر نشان میدهند.

 

1984 8

1984 23

1984 2

1984 20

1984 16

1984 11

  تصاویر بالا نماهای یک همی پلویس شکسته شده را نشان میدهند. در آنها خطوط شکستگی بهتر نمایان هستند.

با در نظر گرفتن تمامی تصاویر بالا میتوان گفت که ستون خلفی شکسته است. ستون قدامی یا لب قدامی نیز شکسته است. راموس ایسکیوپوبیک نیز شکسته است. این ترکیب فقط در شکستگی های دو ستونی و شکستگی های تی دیده میشوند.

 

 1984 1

با در نظر گرفتن کات بالا که نشان میدهد قسمتی از سطح مفصلی خلف استابولوم در تداوم با مفصل ایلیوساکرال است ( این را با دنبال کردن کات های سی تی در بالا بهتر میتواند دید) میتوان تشخیص شکستگی دو ستونی را کنار گذاشت.

 

1984 20

 در این نمای بازسازی شده هم دیده میشود که قسمتی از گنبد پوستروسوپریور استابولوم همچنان به Intact ilium متصل است.

پس میتوان گفت تشخیص بیمار ما یک شکستگی تی یا یک شکستگی ستون خلفی همراه با همی ترانسورس قدامی است.

برای تجسم فضایی بهتر از شکستگی، فیلم هایی از لگن بیمار تهیه شده است. این فیلم ها با استفاده از تکنولوژی تصویربرداری سه بعدی با سی تی اسکن ایجاد شده اند. در مقالات زیر میتوانید فیلم ها را مشاهده کنید.

فیلم شکستگی تی استابولوم

فیلم شفاف شکستگی تی استابولوم

فیلم شکستگی تی استابولوم در یک نیمه لگن

 

ادامه بحث را در مقاله “شکستگی تی استابولوم. درمان” دنبال کنید.

 

مقالات مرتبط و مطالعه بیشتر

دیگر نمونه های شکستگی لگن و استابولوم

0/5 ( 0 نظر )