جنس استخوان از چیست

جنس استخوان از چیست

 

نویسنده: دكتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

فهرست مقالات مرتبط

استخوان ماده ای ساده و یكنواخت نیست. اگر آن را با میكروسكوپ نگاه كنیم متوجه میشویم كه از قسمت های گوناگونی تشكیل شده است. سلول های متفاوتی در آن وجود دارند كه هر كدام از آنها كاری متفاوت را انجام میدهند.

مشاهده میكنیم كه رگ های خونی درون استخوان وجود دارند تا آن را تغذیه كرده و زنده نگه دارند. استخوان یك بافت زنده است، رشد میكند و تغییر شكل میدهد.

بافت استخوانی از سلول هایی تشكیل شده كه به آنها سلول های استخوانی Bone cells میگویند. بر خلاف بسیاری دیگر از بافت ها سلول های استخوان در كنار یكدیگر قرار نداشته و به هم چسبیده نیستند و از هم فاصله زیادی دارند.

فاصله بین این سلول ها را ماده ای بی جان بنام ماده بین سلولی پر كرده است. این ماده را ماتریكس Matrix هم میگویند.

ماتریكس مانند ملات بین سلول های استخوان را پر كرده و در واقع سفتی و محكمی استخوان به علت وجود آن است. پس قسمت عمده استخوان همین ماده بین استخوانی یا ملاتی است كه بسیار محكم بوده و استحكام استخوان از آن سرچشمه گرفته است.

با این وجود این ماده مانند سیمان یا ملات بین آجرهای یك ساختمان ثابت نیست بلكه مرتبا در حال تغییر و تبدیل است. مرتبا قسمت هایی از آن جذب شده و قسمت های دیگر جایگزین آن میشود و اتفاقا همین قابلیت تغییر و ترمیم است كه به آن قدرت میدهد.

 

2407 1
در تصویر میكروسكوپی فوق لكه های قهوه ای تیره كوچك، سلول های استخوانی هستند كه در بین آنها ماتریكس به رنگ قهوه ای روشن دیده میشود

استخوان و ماده بین سلولی این قابلیت خود را مدیون وجود سلول های استخوانی هستند. این سلول های مدیریت ماتریكس را به عهده دارند.

سلول های استخوان مانند مهندسینی هستند كه مرتبا قسمت های خراب یك ساختمان را برداشته و آن را با قسمت های جدید جایگرین میكنند. خدمات پس از فروش این سازه بسیار خوب عمل میكند! 

ماتریكس از دو قسمت درهم تنیده تشكیل شده است. یك داربست و شبكه سه بعدی كه چنس آن از پروتئینی خاص به نام كلاژن و هم چنین مواد قندی بخصوص است. سپس بر روی است داربست املاح كلسیم رسوب كرده است. این املاح كلسیم عمدتا از جنس ماده ای بنام هیدروكسی آپاتیت Hydroxyapatite هستند.

بنابراین ماده بین سلولی بافت استخوانی یك كمپوزیت بوده كه از دو جزء ساخته شده است. یك شبكه پروتئینی كه خاصیت الاستیك و انعطاف پذیر داشته و به استخوان توانایی مقاومت در مقابل كشش را میدهد و یك جزء معدنی از املاح كلسیم كه سخت بوده و به استخوان توانایی مقاومت در مقابل فشار را میدهد. این ساختار دقیقا مانند بتون مسلح یا مانند فایبرگلاس عمل میكند.

در بتون مسلح میله های فولادی در مقابل كشش مقاومت كرده و سیمان بین میله ها در مقابل فشار مقاومت میكنند یا در فایبرگلاس الیاف شیشه در مقابل كشش و رزین بین آنها در مقابل فشار مقاومت میكند.

در استخوان هم مقاومت در مقابل كشش به عهده داربست پروتئینی- قندی و مقاومت در مقابل فشار به عهده املاح كلسیم است. بتون مسلح، فایبرگلاس . استخوان هر سه موادی كمپوزیتی هستند.

 

فهرست مقالات مرتبط

استخوان چیست

جنس استخوان چیست

ساختار میكروسكوپی استخوان چیست

رشد و تغذیه استخوان چگونه است

استخوان ها چه قسمت هایی دارند

5/5 ( 1 بازدید )