ساختار میكروسكوپی استخوان چیست

ساختار میكروسكوپی استخوان چیست

 

 نویسنده: دكتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

فهرست مقالات مرتبط

در استخوان چند نوع سلول زنده وجود دارد كه وظیفه آنها مدیریت ماده بین استخوانی یا ماتریكس است. این سلول ها عبارتند از:

  • استئوبلاست ها Osteoblast : اینها سلول های چند هسته ای هستند. استئوبلاست ها ماده پروتئینی از جنس كلاژن Collagen را میسازند كه به آن استئوئید Osteoid میگویند. سپس مواد معدنی بر روی استئوئید سوار شده و ماتریكس را میسازد.

    استئوبلاست ها همچنین هورمون هایی از خود ترشح میكنند كه از طریق آنها میتوانند با سلول های دیگر و با بافت های دیگر بدن ارتباط برقرار كنند و بر روی آنها تاثیر بگذارند

  • استئوكلاست ها Osteoclast : استئوكلاست ها سلول ها چند هسته ای هستند كه مسئول جذب استخوان هستند. اینها سلول های استخوان خوار هستند. این سلول ها ماتریكس را جذب میكنند.

    سپس استخوان جدید به توسط استئوبلاست جایگزین میشود. استئوكلاست ها مانند رفتگر هایی هستند كه مرتبا قسمت های معیوب از ماتریكس را برداشت میكنند تا قسمت هایی نو و سالم جایگزین آن شود

  •  استئوسیت ها Osteocyte : استئوسیت های از استئوبلاست ها درست میشوند. این سلول ها مسئول حفظ و نگهداری بافت استخوانی هستند

 

1332 1

طرز قرار گرفتن و ساختمان ماده بین استخوانی نظم خاصی داشته بطوریكه املاح معدنی آن به شكل تیغه های مدور متحد المركزی در كنار هم قرار دارند. به این تیغه ها لاملا Lamella میگویند.

در مركز این دوایر متحد المركز تیغه ای شكل، كانال توخالی وجود دارد كه حاوی عروق و اعصاب است. به این كانال یا مجراT كانال هاورس Haversian canal میگویند.

یك مجرای هاورس و 6-5 تیغه استخوانی دایره ای كه دور آنرا گرفته اند یك ساختمان ظریف را درست میكند كه به آن سیستم هاورسی Haversian system میگویند.

1332 2

عروقی كه در كانال هاورس سیر میكنند وظیفه تغذیه سلول های استخوانی یا استئوسیت ها را به عهده دارند. هر سلول استخوانی در یك محفظه كوچك به نام لاكونا Lacuna قرار دارد.

لاكونا ها از طریق مجاری باریكی به كانال هاورسی متصل هستند و از آن طریق اكسیژن و مواد غذایی را به استئوسیت ها میرسانند. فاصله لاكوناها تا كانال هاورس از یك دهم میلیمتر كمتر است. بافت استخوانی بدن از لحاظ آرایش قرار گرفتن تیغه های استخوانی و تراكم استخوانی به دو دسته تقسیم میشوند

 

استخوان های كورتیكال Cortical bone

استخوان كورتیكال لایه بیرونی استخوان های بدن را درست میكنند. این لایه ظاهر سفید و صاف و یكدست و محكمی به استخوان میدهد. استخوان كورتیكال یا سخت Compact bone تخلخل كمی دارد. میزان این تخلخل در حد 30-5 درصد است. حدود 80 درصد كل وزن اسكلت بدن را استخوان های كورتیكال تشكیل میدهند.

در این استخوان ها سیستم های هاورسی بصورت متراكم و فشرده ای در كنار یكدیگر قرار میگیرند. این استخوان ها بسیار سخت و محكم هستند و در تصویر رادیولوژی به رنگ سفیدتری دیده میشوند.

 

    1332 3

 

استخوان های اسفنجی Cancellous bone

 به آنها استخوان های ترابكولار Trabecular bone هم میگویند.  قسمت داخلی استخوان ها از جنس بافت استخوان اسفنجی یا كنسلوس است. استخوان كنسلوس بسیار متخلخل است. 

در این استخوان ها سیستم هاورسی وجود ندارد. شكل میكروسكوپی استخوان اسفنجی بصورت تیغه هایی است كه بصورت سه بعدی در كنار هم قرار گرفته و در فضای داخلی بین این تیغه ها بافت چربی و مغز استخوان و عروق خونی قرار میگیرند. وظیفه اصلی مغز استخوان تولید سلول های خونی است.

 

2407 3
استخوان اسفنجی 

استخوان اسفنجی به خاطر همین فضاهای خالی، تراكم كمتری داشته و مانند اسفنج متخلخل است. درجه تخلخل آن حدود 90-30 درصد میباشد. در این استخوان ها مقدار و جهت قرار گرفتن تیغه ها بسته به نیروهایی است كه به استخوان وارد میشود.

هرچه استخوان تحت تاثیر نیروهای بیشتری باشد تراكم این تیغه ها بیشتر و تیغه ها قویترند. جهت قرار گرفتن تیغه ها هم در جهت و امتداد نیروهایی است كه به استخوان وارد میشوند.

سلول های سازنده استخوان این تیغه ها را در جهاتی میسازند و هم راستا قرار میدهند كه استخوان با وجود داشتن كمترین وزن بیشترین مقاومت را برای تحمل نیروهای وارده به آن داشته باشد.

 

فهرست مقالات مرتبط

استخوان چیست

جنس استخوان چیست

ساختار میكروسكوپی استخوان چیست

رشد و تغذیه استخوان چگونه است

استخوان ها چه قسمت هایی دارند

5/5 ( 1 بازدید )