نوبت دهی

سوالات متداول- ستون مهره

سوالات متداولی که مردم در مورد بیماری های ستون مهره از دکتر مهرداد منصوری متخصص ارتوپدی پرسیده اند و جواب های ایشان به پرسش ها

برای تشخیص بهتر دیسک کمر باید به دکتر ارتوپد مراجعه کرد یا مغز و اعصاب

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

برای تشخیص بهتر دیسک کمر باید به دکتر ارتوپد مراجعه کرد یا متخصص مغز و اعصاب. کدامیک از این ها دیسک کمر را درمان میکنند.

تشخیص هرنی دیسک کمر هم به توسط متخصص ارتوپدی و هم متخصص جراحی مغز و اعصاب انجام میگردد. تشخیص این بیماری معمولا به توسط یک معاینه خوب و استفاده درست از ابزارهای تصویربرداری مانند ام آر آی داده میشود. درمان این بیماری در غالب اوقات با استفاده از روش های غیر جراحی است که مهمترین آنها عبارتند از

  •  استراحت
  • فیزیوتراپی
  • تقویت عضلات کمر و شکم با انجام نرمش هاط طبی

این درمان ها میتوانند با کمک یک متخصص ارتوپدی و یا جراح مغز و اعصاب انجام شوند.

در مواردی خاص ممکن است درمان هرنی دیسک کمری نیازمند استفاده از روش های جراحی باشد. این جراحی میتواند به توسط هر دو متخصص یاد شده انجام شود. با این حال غالب این اعمال جراحی به توسط متخصصین جراحی مغز و اعصاب صورت میگیرد.

آیا نرمش برای گودی کمر من خوب است

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

من ۲۱ ساله هستم و بخاطر گودی کمر، درد کمر دارم دکتر به من نرمش هایی خاصی داده و کمر بند و قوزبند هم می بندم. آیا گودی کمر با این نرمش ها رفع میشود؟ زمانیکه این کمربند به کمرم بسته شده اشکالی ندارد نرمش ها را انجام دهم؟

گودی کمر یا لوردوز از مشکلاتی است که بطور شایعی همراه با کمردرد دیده میشود. علت افزایش گودی کمر معمولا ضعف در عضلات اطراف ستون مهره و شکم است و این ضعف میتواند موجب افزایش فشار به مهره ها و مفاصل و دیسک بین آنها شده و موجب کمردرد شود.

نرمش های طبی خاصی وجود دارند که با انجام آنها میتوان عضلات کمر و شکم را تقویت کرده و هم موجب رفع لوردوز و هم درمان کمردرد شد. اگر این نرمش ها به روش درست و با مدت مناسب انجام شوند در غالب اوقات موثر واقع میگردند. عضلات قوی در اطراف ستون مهره موجب میشوند تا راستا و امتداد صحیح مهره ها حفظ شده و گودی کمر کاهش یابد. از طرف دیگر قوی بودن این عضلات موجب میشود تا فشار کمتری به دیسک و مفاصل بین مهره ای وارد آمده  وکمردرد بهبود یابد.

استفاده از کمربند برای درمان کمردرد در کوتاه مدت اشکالی ندارد ولی در بلند مدت مناسب نیست. استفاده ممتد از کمربند طبی موجب میشود ستون مهره به عوض اتکا به عضلات خود برای حفظ امتداد و راستای مناسب به کمربند متکی شده و در نتیجه بتدریج عضلات کمر ضعیف تر میشوند. این ضعف نه تنها درد کمر را بیشتر میکند بلکه لوردوز را هم افزایش میدهد.

به همین دلیل استفاده از کمربند طبی برای درمان گودی کمر توصیه نمیشود. ممکن است با بستن کمربند گودی کمر بطور موقت اصلاح شود ولی به محض برداشتن آن این تغییر شکل مجددا خود را نشان میدهد. علاوه بر این استفاده دراز مدت از کمربند طبی موجب ضعیف شدن عضلات شکم و کمر شده و این ضعف گودی کمر را تشدید میکند.

در حین انجام نرمش های کمر باید کمربند طبی ار دور کمر و شکم خارج شود.

آیا ممکن است عمل جراحی دیسک کمر مشکل من را بدتر کند

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

مادرم در دیسک ۴ و ۵ کمر پارگی دارد و دچار تنگی نخاع شده. ۴۵ سال دارد و دکتر گفته اگر عمل شود احتمال قطع نخاع وجود دارد. چکار کنم

تنگی کانال نخاعی و هرنی دیسک کمر دو بیماری جداگانه هستند که هر دو آنها میتوانند موجب کمردرد و دردهای سیاتیکی با انتشار به اندام تحتانی شوند. البته این دو بیماری میتوانند با هم در یک بیمار وجود داشته باشند. با این حال هرنی دیسک بین مهره ای بیشتر در افراد جوان و تنگی کانال نخاعی بیشتر در افراد با سنین متوسط و بالا دیده میشود.

درمان هر دو این بیماری ها در بسیاری موارد با انجام اقدامات غیر جراحی امکانپذیر است. در واقع درمان در اکثر بیماران با اقدامات غیر جراحی شروع میشود. در صورتیکه اقدامات غیر جراحی نتواند درد بیمار را کاهش دهد ممکن است نیاز به انجام عمل جراح وجود داشته باشد.

مسلما انجام عمل جراحی بر روی دیسک بین مهره ای و یا اعمال جراحی که برای تنگی کانال نخاعی صورت میگیرد مانند هر عمل جراحی دیگر میتواند با عوارض احتمالی همراه باشد. یکی از این عوارض احتمالی آسیب به ریشه های عصبی نخاع است.

ریشه های عصبی نخاع ممکن است در حین جراحی به علت تحت فشار قرار گرفتن یا کشیده شدن یا پاره شدن و یا به علت تجمع خون در اطراف آنها بعد از عمل جراحی آسیب ببینند. احتمال بروز این آسیب ها کم است ولی صفر نیست. درصد بالایی از این آسیب ها در جراحی هایی که در دست یک جراح با تجربه انجام میشود کمتر است.

در صورتیکه درد سیاتیکی بیمار با انجام اقدامات غیر جراحی بهبود نیابد و یا بیمار دچار مشکلاتی مانند ضعف عضلات اندام تحتانی و یا اختلالاتی در کنترل ادرار و مدفوع شود معمولا نیاز به عمل جراحی خواهد داشت. انتخاب یک جراح متخصص با تجربه ممکن است بتواند تا حدودی احتمال آسیب به ریشه های عصبی نخاع در حین جراحی را کاهش دهد.

آیا استخر برای ضعف عضلات کمر من خوب است

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

با توجه به ضعف عضلانی که من دارم آیا احتمال دارد که ویتامینی را در بدنم کم داشته باشم؟ آیا راه رفتن در استخر می تواند برای درمان کمردرد و ضعف عضلانی کمر به من کمک کند؟

ضعف عضلانی میتواند به علت کمبود ویتامین های ضروری در بدن انسان ایجاد شود. یکی از مهمترین آنها ویتامین دی است. این ویتامین در غذاهای دریایی وجود دارد و پوست انسان میتواند در برای نور آفتاب آن را بسازد. البته امروزه اکثر افراد به علت تغییراتی که در روش زندگی شهرنشینی ایجاد شده است در اکثر اوقات روز در مکان های سربسته هستند و به اندازه کافی در معرض تابش نور خورشید قرار نمیگیرند. تغذیه مناسب و در صورت لزوم استفاده از مکمل های غذایی میتواند مقادیر کافی ویتامین دی را به انسان برساند.

کمبود ویتامین های گروه بی و ویتامین سی و کمبود پتاسیم هم میتواند موجب ضعف عضلانی شود. مصرف غذاهایی که این مواد را به اندازه کافی به بدن برسانند برای بهتر کردن توان عضلانی بدن مفید است.

کمردرد از مشکلاتی شایعی است که اکثر افراد در طول زندگی با آن مواجه میشوند. علت بسیاری از این کمردرد ها ضعف عضلات کمر و شکم است و در غالب اوقات این مشکلات با انجام نرمش های طبی خاص برای تقویت این عضلات حل میشوند.

راه رفتن در استخر کار خوبی است ولی شنا کردن از آن بهتر است. پس اگر کسی به فن شنا آشنا است بهتر اینست که در آب استخر شنا کند. شنا کردن بسیار بهتر از راه رفتن در آب عضلات را قوی میکند. البته اگی کسی با ورزش شنا آشنا نیست میتواند در استخر راه برود. راه رفتن در آب استخر بعد از شنا کردن هم خوب است.

در راه رفتن در استخر باید به این نکته توجه داشت که این کار فقط وقتی مفید است که با کمی سرعت همراه باشد. راه رفتن در آب فقط وقتی مفید است که فرد مقاومت آب در جلوی ران و ساق های خود را احساس کند. با این کار عضلات ران قوی میشوند. با کمی تندتر راه رفتن میتوان این وضعیت را تجربه کرد. اگر در آب استخر باز هم کمی تندتر راه برویم عضلات کمر و شکم هم تقویت میشوند و این تقویت عضلات میتواند به تخفیف کمر درد کمک کند.

آیا چسبندگی مهره علت کمردرد من است

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

دختری ۲۰ ساله هستم. دو ماه است که درد کمر دارم. صبح که بیدار میشوم هیچ دردی در کمرم احساس نمی کنم اما با آغاز فعالیت روزانه این درد خود را نشان می دهد. متخصصی گفتن که چسبندگی مهره دارم. آیا چسبندگی مهره با رادیو گرافی کاملا مشخص می شود؟ علائمش چیست و در آینده چه عوارضی دارد؟

درد کمر یکی از شایعترین دردهای سیستم اسکلتی بدن انسان است. تقریبا هر کسی در طول عمر خود به کمردرد دچار میشود. کمردرد علل متعددی دارد که از شایعترین آنها عدم تعادل بین قدرت عضلات اطراف ستون مهره و نیروهایی است که به آن وارد میشود.

وقتی قدرت عضلات کمر و شکم کسی کم باشد ممکن است با انجام فعالیت های حتی معمولی این عضلات تحت کشش قرار گرفته و دچار اسپاسم شوند. این اسپاسم میتواند موجب کمردرد شود. از طرف دیگر ممکن است قدرت عضلات فردی خوب باشد ولی فعالیت بدنی بیش از حد تحمل عضلاتش انجام دهد. در این موارد هم انجام این فعالیت بدنی میتواند موجب کشش عضله و اسپاسم دردناک آن و در نتیجه کمردرد شود.

مقصود از چسبندگی مهره چسبیده بودن دو یا چند مهره از ستون فقرات است. شایعترین نوع این چسبندگی در بین مهره پنجم کمری L5 و مهره اول استخوان خاجی یا ساکروم S1 ایجاد میشود. این چسبندگی در رادیوگرافی دیده میشود.

قبلا فکر میکردند چسبندگی این مهره ها میتواند علت کمردرد باشد ولی امروزه اعتقادی بر این نیست. چسبندگی بین این دو مهره کمری در بسیاری از افراد بصورت طبیعی دیده شده و هیچ گونه علائمی ندارد. در کسی که کمردرد دارد و در رادیوگرافی که پزشک از او به عمل میاورد چسبندگی بین مهره کمری و خاجی دیده شده است این چسبندگی علت کمردرد نبوده و پزشک باید بدنبال علت دیگری برای کمردرد باشد.

چسبندگی بین مهره های کمری و خاجی عوارضی ندارد.

آیا درد کمر من که به ساق تیر میکشد به علت دیسک کمر است

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

 اینجانب حدود ۵ ماه پیش بعد از حدود ۷ ساعت رانندگی، شب ناگهان از خواب پریدم و دردی در ناحیه کمر احساس نمودم. صبح که از خواب پا شدم درد به قدری شدید بود که نشستن و برخاستن برایم خیلی سخت و زجر آور بود. با مشاوره با پزشک و با گرفتن ام آر آی MRI ایشان فرمودند که دچار دیسک شده اید.

مدتی اصلا درد نداشتم تا اینکه از حدود ۲ ماه پیش دوباره درد شدید شد. درد مذکور گاهی کم می شود و گاهی زیاد و گاهی هم اصلا حس نمی شود. بعضی مواقع  درد و تیر کشیدن و بی حسی به پشت ساق پای راست می زند. آیا به نظر شما این دردها از کمر درد ناشی می شود و درمان آن چیست.

وقتی فعالیت بدنی انجام میدهیم و یا وقتی در وضعیت خاصی قرار میگیریم که بدن ما تحمل آن را ندارد خود را در معرض آسیب های اسکلتی و عضلانی قرار میدهیم که یکی از آنها کمردرد است. رانندگی به مدت طولانی برای کسی که آمادگی بدنی آن را ندارد مثالی از این وضعیت است.

قرار گرفتن برای مدت طولانی در یک وضعیت و یا انجام بعضی حرکات خاص میتواند موجب فشار به دیسک بین مهره ای شود. این فشار میتواند خود را بصورت کمردرد و یا بصورت یک درد سیاتیکی نشان دهد. درد سیاتیکی موقعی ایجاد میشود که دیسک از جای خود جابجا شده و بر روی ریشه های عصبی که از نخاع خارج میشوند فشار وارد کند. فشار به این اعصاب موجب احساس درد و بیحسی در ران و ساق میشود.

کمردرد و این دردهای سیاتیکی یک منشا دارند و آن جابجا شدن دیسک بین مهره ای و فشار آن به ریشه های عصبی است. درمان این دردها در غالب اوقات با استفاده از اقدامات غیر جراحی مانند استراحت و استفاده از داروهای ضد التهاب صورت میگیرد و در صورت عدم پاسخ درمانی مناسب به اقدامات ذکر شده ممکن است نیاز به عمل جراحی بیمار وجود داشته باشد.

بعد از درمان دردهای سیاتیکی چه به روش های جراحی و یا غیر جراحی همیشه احتمال عود بیماری وجود دارد. پس تمام بیمارانی که یک بار با این مشکل روبرو شده اند باید اقدامات پیشگیرانه ای را برای ممانعت از عود آن انجام دهند.

مهمترین راه پیشگیری از عود دیسک کمر تقویت عضلات ستون مهره و شکم با استفاده از نرمش های طبی خاص است.

آیا انجام نرمش های کمر تاثیری در کاهش لوردوز کمری در ستون مهره دارد

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

من ۳۲ سالم است و دچار لوردوز بسیار شدید کمر بودم که بعلت ضعف عضلات پشت گردن و ناحیه فوقانی ستون فقرات بصورت جبرانی ایجاد شده بود. تقریبا ۴ ماه است که بطور مستمر ورزش تقویت کننده عضلات انجام می دهم و در این مدت لوردوز بسیار کمتر شده است ولی افزایش قدم خیلی کمتر از حد انتظار است. با راست شدن یک خط منحنی طول آن افزایش میابد. آیا در مورد ستون فقرات نمی توان عینا چنین محاسبه ای داشت و یا بدلیل عدم انجام ورزشهای کششی در این مدت افزایش قد مطلوب را نداشته ام؟

افزایش گودی کمر یا لوردوز معلول ضعف عضلات ستون مهره و شکم است و این ضعف میتواند فرد را مستعد به کمردرد کند. پس در بسیاری موارد لوردوز و کمردرد همراه هم دیده میشوند. بهترین راه برطرف کردن لوردوز انجام نرمش های طبی است که هدف آنها تقویت عضلات کمر و شکم میباشد. این نرمش ها باید از مقادیر کم شروع شده و بطور مستمر ادامه یافته و مدت و شدت انجام آنها بتدریج افزایش یابد. چند ماه انجام دادن این نرمش ها میتواند تا حدود زیادی گودی کمر را از بین ببرد.

گودی کمر و شانه های افتاده و آویزان و خم شدن سر به جلو قد انسان را کوتاه تر نشان میدهد و مسلما صاف و مستقیم ایستادن میتواند فرد را بلندقدتر کند. با انجام مرتب نرمش ها و بهبود لوردوز میتوان انتظار داشت قد فرد چند سانتیمتر بلندتر شود. البته فقط چند سانتیمتر. مقدار افزایش قد با رفع گودی کمر، متناسب است با شدت لوردوزی که فرد قبل از شروع نرمش ها داشته است.

مسلما نرمش های ذکر شده هم شامل نرمش های کششی و هم تقویتی هستند که باید هر دو آنها انجام شوند. نرمش های کششی به این معنا نیستند که قد فرد را کشش میدهند بلکه هدف از انجام آنها اقزایش قابلیت انعطاف مفاصل است. بخصوص افزایش قابلیت انعطاف مفصل ران میتواند موجب اصلاح چرخش لگن شده و این امر میتواند تا حدود زیادی به اصلاح لوردوز کمک کند.

عامل دیگری که در گودی کمر موثر است عادت فرد به بد ایستادن است. حتی با تقویت عضلات کمر و شکم بیمار باید تا مدت ها بطور ارادی و مرتبا در طول روز چه در حین ایستادن و چه در حال راه رفتن به خود تذکر دهد که درست بایستد. بتدریج و بعد از چند ماه فرد یاد خواهد گرفت که بدون فکر کردن و بطور غیر ارادی در وضعیت درست بایستد.

درد در ناحیه سرین و نزدیک استخوان خاجی به چه علت است

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

بیش از یک سال است که درد خفیفی مشابه درد آمپول زدن در بالای سرین چپ ( چند سانتی متر از گودی کمر به طرف چپ و حدود استخوان خاجی) ایجاد شده که با چرخش یا خم و راست شدن بیشتر می شود. این درد به پا تیر نمی کشد. درد در شروع حدود یک هفته با شدت بیش تر از حالا آغاز گردید و همچنان به طور خفیف باقی مانده و عکس لگن هم موردی غیر طبیعی از مفصل لگن را نشان نداده است. به نظر شما علت چیست و چه باید بکنم؟

علت دردهای ناحیه سرین را باید بیشتر در مشکلات ستون مهره جستجو کرد. ممکن است بگویید من کمرم درد نمیکند و مشکل ستون مهره ندارم ولی این همه مطلب نیست. مشکلات ستون مهره بسیار شایعند و شما هم ممکن است این مشکلات را داشته باشید. معمول ترین آنها آسیب های دیسک بین مهره ای است. این آسیب ها و مشکلات میتوانند ایجاد کمردرد کند و در این موارد ممکن است درد اصلا در ناحیه کمر احساس نشده و بجای آن، ناحیه پشت سرین و حتی پشت ران درد کند.

علت حس درد در محل دیگر بجای احساس آن در جای اصلی حاصل تغییراتی است که در عصب دهی و انشعاب آنها در سطح مغز ایجاد میشود. پس همیشه وقتی یک ناحیه از سیستم اسکلتی بدن انسان درد دارد پزشک معالج مکان های دورتر آن را هم معاینه میکند چون ممکن است منشا درد در خود محل درد نبوده و از آن فاصله داشته باشد.

ممکن است علت درد سرین و باسن مشکلات خود لگن باشد. مشکلات مفصل ساکروایلیاک در پشت لگن و حتی مشکلات مفصل ران میتوانند در ناحیه سرین احساس شوند. حتی درد های زانو هم ممکن است در ناحیه لگن احساس شوند.

نباید انتظار داشت تمامی بیماری های ناحیه لگن با یک عکس تشخیص داده شده یا وجود آنها رد شود. برای تشخیص بسیاری از بیماری های لگن ممکن است نیاز به انجام بررسی های دیگر مانند ام آر آی یا سی تی اسکن باشد.

در مواردی هم که منشا درد در کمر است در غالب اوقات رادیوگرافی ساده نرمال بوده و نکته غیر طبیعی را نشان نمیدهد. بهترین روش تشخیص در این موارد توجه پزشک به شکایات و گفته های بیمار و یک معاینه خوب و بعد از آن استفاده از بررسی های پاراکلینیکی لازم است.

تنها بعد از یک تشخیص دقیق و درست است که میتوان درمان مناسب را به بیمار پیشنهاد داد.