تاول پا کیسه‌ی کوچکی پر از مایع است که در اثر اصطکاک و سایش مکرر بین پوست پا و کفش یا جوراب نامناسب ایجاد میشود. وقتی این سایش لایه رویی پوست را از لایه زیرین جدا میکند، مایع میان‌بافتی بین آن دو جمع شده و تاول شکل می‌گیرد.
کفش تازه‌ای که کاملا فیت پا نیست، راه رفتن یا دویدن طولانی و هوای گرم و مرطوب از عوامل شایع بروز آن هستند.
پیشگیری از تاول پا بیشتر به انتخاب کفش مناسب و خشک نگه داشتن پا برمی‌گردد. چسب زدن روی نقاطی از پا که مستعد سایش هستند و عوض کردن به‌موقع جوراب مرطوب هم میتواند از شکل‌گیری تاول جلوگیری کند. اولین نشانه معمولا قرمزی پوست است که با رعایت همین نکات ساده قابل کنترل است.
درمان تاول پا به اندازه آن بستگی دارد. تاول کوچک را بهتر است دست‌نخورده گذاشت تا خودش خوب شود، ولی تاول بزرگتر گاهی نیاز به تخلیه استریل مایع دارد. در بیشتر موارد تاول پا طی چند روز خوب میشود، ولی در بیماران دیابتی به دلیل خطر عفونت باید با احتیاط بیشتری بررسی و درمان شود.
با جدا شدن این دو لایه از یکدیگر بین آنها مایع میان بافتی جمع شده و تاول بوجود میاید. تاول پا بیشتر در مواقعی دیده میشود که فرد از کفش جدیدی استفاده میکند که کاملا فیت پایش نیست.
در کسانی که مسافت های زیادی را راه میروند و یا میدوند تاول پا بیشتر دیده میشود بخصوص اگر برای راه رفتن یا دویدن از زمین های شیب دار استفاده شود.
در هوای گرم و مرطوب احتمال تاول زدن پوست پا بیشتر میشود همچنین وقتی بعد از مدتی دوری از ورزش شروع به ورزش شدید میکنیم ممکن است پاهایمان تاول بزنند.
طبق یک مطالعه در Sports Medicine، پوست بیش‌ازحد مرطوب اصطکاک بین پوست و کفش را زیاد میکند، در حالی که پوست بسیار خشک یا بسیار خیس آن را کم میکند. فعالیت شدیدتر و حمل بار سنگین‌تر هم احتمال تاول زدن را بالا می‌برد.
اصطکاک و فشار مداوم کفش نامناسب همان عاملی است که میتواند به مرور پینه و میخچه پا را هم ایجاد کند، به‌خصوص در نواحی که بیشتر تحت فشار هستند.
چگونه از تاول پا جلوگیری کنیم
مهمترین راه ها برای پیشگیری و جلوگیری از تاول پا عبارتند از
♦ مطمئن شوید کفشی که میپوشید فیت و اندازه پای شماست
♦ بر روی پوست جاهایی که احساس میکنید ممکن است تاول بزند چسب بزنید. چسب به عنوان یک پوست دوم پوست اصلی شما را حفاظت میکند.
برای اینکار میتوانید از چسب زینک اکسید پارچه ای استفاده کنید. مراقب باشید که چسب در حین چسبیدن به پوست چروک بر ندارد و یا دو نوار چسب کنار هم روی یکدیگر نیفتند چون برجستگی های بوجود آمده خود میتواند موجب تاول پا شود.
طبق یک مطالعه در Wilderness and Environmental Medicine، بررسی 11 مطالعه نشان داد شواهد قوی برای اثر جوراب، ضدتعریق یا محافظ‌های ضدسایش روی پیشگیری از تاول پا وجود ندارد، ولی استفاده از چسب کاغذی روی نقاط مستعد اصطکاک با شواهدی با اطمینان متوسط میتواند از تشکیل تاول جلوگیری کند.
♦ داخل کفش یا پوتین خود دست بکشید و مطمئن شوید سطح داخلی آن صاف و بدون برجستگی است
♦ پوتین خیس خود را در کنار هیتر یا رادیاتور خشک نکنید. این کار موجب چروکیده شدن و تغییر شکل چرم آن میشود.
♦ پای خود را خشک نگه دارید. پای مرطوب زودتر تاول میزند
♦ کفش یا جوراب خیس را نپوشید
طبق یک مطالعه در Sports Medicine، جوراب‌های اکریلیک در دونده‌ها تاول کمتری ایجاد کردند، و پوشیدن یک جوراب نازک پلی‌استر زیر یک جوراب ضخیم پشمی یا پلی‌پروپیلن هم در سربازان تازه‌وارد تاول را کم کرد.
♦ مرتبا جوراب های خود را عوض کنید و در صورت نیاز از پودر برای خشک نگه داشتن پا استفاده کنید
♦ اگر پایتان زیاد تاول میزند سعی کنید دو جوراب روی هم بپوشید.
اولین نشانه شروع تاول پا، قرمز شدن پوست است. با دیدن این علامت روی پوست آزرده را چسب بیندازید تا از سایش بیشتر کفش به پوست جلوگیری کنید. جوراب ها را عوض کرده و پای خود را خشک نگه داری کنید.
درمان تاول پا
اگر تاول کوچک است کاری به آن نداشته باشید. روی آنرا با کمی پماد چرب کنید تا اصطکاک روی آن کم شود. اگر تاول پا کمی بزرگتر است فقط کافیست روی آنرا پانسمان کنید. تاول بعد از مدتی خود بخود پاره میشود ولی شما آن کار را نکنید.
در مورد تاول ها ی بزرگ ابتدا یک سوزن باریک را بر روی شعله داغ کنید تا استریل شود. بعد از سرد شدن، سوزن را به آرامی از کنار تاول وارد آن کنید تا سوراخ شود. چند سوراخ در چند محل کنار تاول پا ایجاد کنید.
سوراخ ها را با نوک سوزن کمی باز کنید تا نتواند دوباره بطور خودبخود بسته شود. با فشار اندکی به تاول محتویات آنرا خارج کنید. به لایه پوستی روی تاول کاری نداشته باشید و اجازه بدهید روی پوست زیرین بنشیند.
روی آن را پانسمان کوچکی گذاشته و چسب بزنید. اگر محتویات تاول پا خونی است به هیچ وجه تاول را پاره نکنید. اکثر تاول های پا بعد از 3 تا 7 روز خوب میشوند.
طبق یک مطالعه روی 2907 شرکت‌کننده راهپیمایی چهارروزه نایمخن هلند با 4131 مورد درمان تاول، در Clinical Journal of Sport Medicine گزارش شد که پانسمان پهن نسبت به نوار چسب ساده بهبود دیرتری داشت (51.9 درصد در برابر 35.3 درصد) و انصراف از راهپیمایی هم بیشتر بود (11.7 درصد در برابر 4 درصد).
در بیماران دیابتی، تاول پا باید با احتیاط بیشتری بررسی و درمان شود، چون خطر عفونت و کندی بهبود زخم در این بیماران بالاتر است. برای اطلاعات بیشتر مقاله پای دیابتی را ببینید.
سوالات متداول
منابع:
- Friction blisters. Pathophysiology, prevention and treatment – Sports Medicine
- Prevention of Friction Blisters in Outdoor Pursuits: A Systematic Review – Wilderness and Environmental Medicine
- First-Aid Treatment for Friction Blisters: “Walking Into the Right Direction?” – Clinical Journal of Sport Medicine
نویسنده: دکتر مهرداد منصوری، متخصص ارتوپدی، جراح استخوان و مفاصل
مطالب این مقاله صرفا جنبه‌ی اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیه‌ی پزشک معالج نیست.
دیدگاه‌ها