استئوتومی نوعی عمل جراحی است که در آن استخوان به‌طور کنترل‌شده برش داده و شکسته میشود تا طول یا امتداد آن اصلاح شود. بعد از برش، دو قسمت استخوان در وضعیت مطلوب با پیچ و پلاک، اکسترنال فیکساتور یا گچ‌گیری نگه داشته میشوند تا دوباره جوش بخورند.
شایعترین محل‌های انجام استئوتومی شامل لگن یا مفصل ران (برای آرتروز اولیه)، بالای ساق زیر زانو (برای ژنو واروم)، کف پا و شست پا (برای اصلاح افزایش قوس کف پا یا هالوکس والگوس)، و ران یا ساق (برای افزایش طول اندام) است. همچنین برای اصلاح استخوان‌های بدجوش‌خورده بعد از شکستگی به‌کار می‌رود.
بعد از این جراحی، بیمار معمولاً باید تا جوش‌خوردن کامل استخوان از وزن‌گذاری کامل خودداری کند؛ بازگشت کامل به فعالیت چند ماه طول می‌کشد. عوارض احتمالی شامل عفونت، جوش‌نخوردن یا بدجوش‌خوردن استخوان، و مشکلات ابزار فلزی است، هرچند نرخ کلی این عوارض پایین است.
استئوتومی چیست
از این عمل برای تصحیح طول استخوان (بلند و کوتاه کردن استخوان) و یا برای تصحیح امتداد استخوان استفاده میشود.
روش انجام و تثبیت استخوان
استخوان بعد از شکسته شدن به دو قسمت تبدیل میشود. پس از اینکه این دو قسمت در وضعیت و امتداد مورد نظر قرار گرفتن به وسیله پیچ و پلاک یا اکسترنال فیکساتور یا گچ گیری در وضعیت مناسب نگه داشته شده تا مجددا جوش بخورند.
محل‌های شایع استئوتومی در بدن
شایعترین استخوان نقاطی از بدن که استئوتومی میشوند عبارتند از
♦ استئوتومی لگن یا مفصل ران : از این نوع جراحی استئوتومی معمولا برای درمان مراحل اولیه آرتروز مفصل ران و درد ناشی از آن استفاده میشود. استئوتومی های لگن ممکن است در بالای استابولوم و یا در پایین گردن استخوان ران انجام شود
♦ استئوتومی بالای ساق : از این نوع عمل استئوتومی معمولا در درمان ژنو واروم یا پرانتزی بودن زانوها استفاده میشود. محل این استئوتومی در بالاترین قسمت استخوان تیبیا در زیر زانو است
طبق یک مطالعه در PMC روی بیش از 7000 عمل، نرخ بقای این جراحی 86 تا 100 درصد در 5 سال و 64 تا 97.6 درصد در 10 سال گزارش شده و نتیجه کوتاه‌مدت در 80 تا 90 درصد بیماران عالی است.
♦ استئوتومی کف پا و شست پا : بیشتر برای درمان تغییر شکل های کف پا مانند افزایش قوس کف پا و یا هالوکس والگوس استفاده میشود
♦ استئوتومی ران یا ساق : از این نوع جراحی استئوتومی برای افزایش طول اندام تحتانی استفاده میشود
♦ استئوتومی استخوان هایی که بدنبال شکستگی قبلی بد جوش خورده اند : با استفاده از این نوع از استئوتومی استخوان های بد جوش خورده مجددا شکسته شده و در وضعیت مناسب در کنار هم قرار میگیرند تا امتداد آنها درست شود
دوره نقاهت و عوارض احتمالی استئوتومی
بعد از استئوتومی، بیمار معمولاً باید تا زمان جوش‌خوردن کامل استخوان از وزن‌گذاری کامل روی اندام خودداری کند و از عصا یا واکر استفاده کند. بازگشت کامل به فعالیت‌های ورزشی معمولاً چند ماه طول می‌کشد.
عوارض احتمالی این جراحی شامل عفونت، جوش‌نخوردن یا بدجوش‌خوردن استخوان، شکستگی در محل جراحی، و مشکلات مربوط به پیچ و پلاک است، هرچند نرخ کلی این عوارض نسبتاً پایین است.
در برخی بیماران، به‌ویژه در استئوتومی زانو، ممکن است تسکین درد به‌اندازه کافی حاصل نشود که در این موارد جراحی تعویض مفصل در آینده مطرح میشود.
سوالات متداول
منابع:
- Incidence of Complications and Revision Surgery After High Tibial Osteotomy: A Systematic Review – PubMed
- High Tibial Osteotomy: Review of Techniques and Biomechanics – PubMed
- Complications of arthrodesis and nonunion – PubMed
نویسنده: دکتر مهرداد منصوری، متخصص ارتوپدی، جراح استخوان و مفاصل
مطالب این مقاله صرفا جنبه‌ی اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیه‌ی پزشک معالج نیست.
دیدگاه‌ها