التهاب تاندون پرونئال به آسیب دو تاندونی گفته میشود که از پشت عضلات ساق پا خارج شده و در قسمت بیرونی و پشت قوزک خارجی مچ پا عبور میکنند. این تاندون ها نقش مهمی در ثبات مچ پا و جلوگیری از پیچ خوردگی به سمت داخل دارند.
این عارضه معمولا در اثر استفاده بیش از حد از این تاندون ها، مانند ایستادن یا راه رفتن طولانی، ورزش های تکراری یا پاهای با قوس بلند (کاووس)، ایجاد میشود. علائم شامل درد و تورم در قسمت بیرونی و پشت مچ پا است که معمولا با فعالیت بدتر و با استراحت بهتر میشود.
تشخیص با معاینه بالینی و لمس مسیر تاندون هنگام حرکت مچ پا انجام میشود و در صورت نیاز سونوگرافی یا ام آر آی هم درخواست میشود. درمان معمولا غیرجراحی است و شامل کاهش فعالیت، یخ، داروهای ضدالتهاب، آتل یا بریس مچ پا و فیزیوتراپی میشود.
این دوره درمان میتواند چند ماه طول بکشد و در صورت عدم پاسخ طی این مدت، جراحی برای برداشتن بافت ملتهب یا ترمیم پارگی احتمالی تاندون در نظر گرفته میشود.
التهاب تاندون پرونئال بیماری است که بر اثر کار کشیدن بیش از حد از این تاندون ایجاد میشود.
از انتهای پایینی عضلات پرونئال که در پشت و کنار ساق است تاندونی خارج میشود که در لبه خارجی پا سیر کرده و از پشت قوزک خارجی عبور میکند.
دو عضله به نام های پرونئال بلند و کوتاه وجود دارند. تاندون پرونئال بلند بعد از عبور از پشت قوزک خارجی به کف پا رفته و به متاتارس اول پا (متاتارس مربوط به انگشت شست پا) متصل میشود.
تاندون پرونئال کوتاه از پشت قوزک خارجی عبور کرده و به متاتارس پنجم پا ( متاتارس مربوط به انگشت کوچک) متصل میشود. وظیفه این دو تاندون خم کردن مچ پا به پایین ( همان کاری که در هنگام ایستادن به روی پنجه پا انجام میدهیم) و چرخش مچ پا به بیرون است.
علاوه بر التهاب، این تاندون ها گاهی دچار نیمه دررفتگی هم میشوند که آسیب دیگری با علائم و درمان متفاوت است.
التهاب تاندون پرونئال ممکن است بصورت ناگهانی و بر اثر وارد شدن ناگهانی یک نیروی بزرگ به پا ایجاد شود و یا ممکن است بتدریج و در طول چند هفته تا چند ماه و بر اثر وارد شدن کشش های مداوم به تاندون بوجود آید.
فشار و کشش زیاد به این تاندون موجب آسیب به آن و ایجاد پارگی های میکروسکوپی در آن میشود.
بتدریج الیاف محکم تشکیل دهنده تاندون خاصیت خود را از دست داده و ضعیف میشوند و بدنبال این تغییرات تاندون ملتهب میشود.
افراد مسن بیشتر در معرض این بیماری هستند چون در سنین بالا تاندون ها ضعیف تر میشوند و بنابراین زودتر آسیب میبینند. پس التهاب تاندون پرونئال در افراد مسن بیشتر دیده میشود.
علائم تاندونیت یا التهاب تاندون پرونئال چیست
مهمترین علائم التهاب تاندون پرونئال عبارتند از
- درد و تورم در سمت خارج و پشت قوزک خارج پا
- درد در حین فعالیت بیشتر شده و با استراحت کم میشود
- درد با فشار دادن تاندون پرونئال در پشت قوزک خارجی بیشتر میشود
- وقتی مچ پای بیمار را با دست به سمت داخل میچرخانیم درد بیشتر میشود
- وقتی بیمار خودش مچ پایش را به سمت خارج میچرخاند درد بیشتر میشود
- عضلات پشت ساق سفت هستند
برخی علائم التهاب تاندون پرونئال شبیه آسیب رباط های خارجی مچ پا است، به همین دلیل طبق مروری در EFORT Open Review تشخیص افتراقی بین التهاب تاندون پرونئال و آسیب رباط های مچ پا نیازمند معاینه دقیق مسیر تاندون در کنار رباط هاست.
علت های ایجاد التهاب تاندون پرونئال چیست
شایعترین عللی كه موجب تاندونیت و التهاب تاندون پرونئال میشوند عبارتند از
- دویدن در سطوح ناهموار كه بخصوص موجب مبشود مچ پا به سمت خارج چرخش بیش از حد پیدا كند
- سفت بودن و كاهش انعطاف پذیری عضلات پشت ساق
- فعالیت بدنی بیش از حد و فشار زیاد به مچ پا بخصوص در ورزش هایی كه در آن تغییر جهت ناگهانی و پریدن زیاد باشد مانند بسكتبال، والیبال و فونبال، اسكی، تنیس یا كسانی كه حركات نمایشی انجام میدهند
- چرخش بیش از حد پا به سمت خارج
طبق یک بررسی در Foot and Ankle International، التهاب تاندون پرونئال بیشتر در ورزشکاران و افرادی که فعالیت تکراری زیادی روی مچ پا دارند دیده میشود.
تشخیص التهاب تاندون پرونئال معمولا با معاینه بالینی و تصویربرداری مثل رادیوگرافی و سونوگرافی مچ پا انجام میشود، تا از سایر علل درد مچ پا افتراق داده شود.
درمان التهاب تاندون پرونئال چیست
مهمترین اقدامات درمانی برای کنترل التهاب تاندون پرونئال عبارتند از
- مهمترین اقدام درمانی کاهش فعالیت بدنی است. به این معنی كه بیمار باید تا مدتی از انجام حركات بدنی و ورزشی كه شدت درد را افزایش میدهد اجتناب كند
- سرد كردن محل درد و تورم
- استفاده از داروهای ضد التهابی برای كاهش التهاب تاندون
- انجام نرمش های كششی بر روی عضلات پرونئال و عضلات پشت ساق
- ماساژ عضلات پرونئال برای كاهش تنشن در عضله و كمك به كشش عضله
- استفاده از كفش هایی كه پاشنه كمی بلندتر دارند
- استفاده از ارتوز ها مثل استفاده از كفی در داخل كفش به طوری كه سمت خارج پا را كمی بالاتر بیاورد
- در موارد شدید ممكن است پزشك معالج بمدت چند هفته مچ پای بیمار را با گچ بیحركت كند
- بندرت در موارد شدید و وقتی هیچكدام از روش های درمانی معمول مشكل بیمار را حل نمیكنند ممكن است عمل جراحی بتواند به بیمار كمك كند.
طبق یک بررسی منتشرشده در American Family Physician، جراحی وقتی مطرح میشود که علائم بعد از سه تا شش ماه درمان غیرجراحی برطرف نشده باشد.
سوالات متداول
منابع:
- Peroneal Tendon Syndromes – StatPearls
- Current Concepts Review: Peroneal Tendon Disorders – Foot and Ankle International
- Tendinopathies of the Foot and Ankle – American Family Physician
- Peroneal Tendon Disorders – EFORT Open Reviews
نویسنده: دکتر مهرداد منصوری، متخصص ارتوپدی، جراح استخوان و مفاصل
مطالب این مقاله صرفا جنبه‌ی اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیه‌ی پزشک معالج نیست.
دیدگاه‌ها