تاندونیت بایسپس یا تاندونیت دوسر بازو به التهاب تاندون بلند عضله دوسر بازویی گفته میشود که در مسیر عبور از ناودان استخوان بازو، بین دو برجستگی توبروزیته بزرگ و کوچک، ملتهب میشود.
علل شایع آن شامل سایش مکرر تاندون در ناودان، ناپایداری تاندون به دلیل ضعف لیگامان عرضی بازو، و پارگی همزمان روتاتور کاف است. ضربات ناگهانی مثل افتادن روی شانه یا بلند کردن اجسام سنگین هم می‌تواند این التهاب را ایجاد کند.
/علامت اصلی، دردی است که در جلوی مفصل شانه احساس میشود و با نگه‌داشتن جسم جلوی بدن، بالا بردن دست، یا چرخاندن ساعد به بیرون تشدید میشود. سونوگرافی می‌تواند به تایید تشخیص کمک کند.
درمان اولیه شامل استراحت نسبی، گرمای موضعی، فیزیوتراپی، و داروهای ضدالتهاب است. در موارد مقاوم، تزریق کورتیکواستروئید به داخل غلاف تاندون، نه خود تاندون، با گاید سونوگرافی برای دقت بیشتر توصیه میشود.
اگر تاندونیت همراه با پارگی روتاتور کاف باشد، معمولا نیاز به جراحی آرتروسکوپی برای ترمیم روتاتور کاف است که در حین آن به تاندون دوسر هم رسیدگی میشود. در غیر این صورت، جراحی‌های تنوتومی برای قطع تاندون یا تنودز برای اتصال مجدد آن، گزینه‌های جراحی اصلی هستند.
به تورم و التهاب رباط (تاندون) تاندونیت Tendonitis هم میگویند. عضله دو سر بازویی که در جلوی بازو قرار گرفته است در بالا دو تاندون دارد.
یکی از این تاندون ها کوتاه‌تر است و به زائده کوراکوئید استخوان کتف متصل میشود و تاندون دیگر بلندتر بوده و به لبه بالایی حفره گلنویید می‌چسبد. این تاندون بلند از جلو سر استخوان بازو عبور کرده و پایین‌تر از آن از ناودان استخوانی بازو که بین توبروزیته بزرگ و کوچک بازو قرار دارد عبور می‌کند.
گاهی اوقات به عللی این تاندون در مسیر عبور از ناودان مذکور ملتهب میشود که به آن تاندونیت دوسر بازو میگویند. شایع‌ترین این علل عبارتند از :
- سایش مکرر تاندون به استخوان های اطراف در درون ناودان استخوان بازو
- ناپایدار بودن تاندون در درون ناودان استخوان بازو بر اثر عدم کفایت لیگامان عرضی بازو. این ناپایداری موجب میشود تاندون عضله دو سر بازویی به طور مکرر از ناودان خود خارج شده و مجدداً به آن داخل شود. این روند در نهایت موجب وارد شدن فشار زیاد به تاندون شده و آن را ملتهب می‌کند.
- پارگی روتاتور کاف : در بسیار اوقات همراه با پارگی کامل یا ناکامل روتاتور کاف، تاندون عضله دو سر بازویی هم ملتهب میشود.
طبق یک مطالعه بافت‌شناسی روی 45 نمونه تاندون بلند عضله دوسر بازو که حین تنودز برداشته شدند، این تاندونیت اغلب همراه با پارگی روتاتور کاف یا آسیب لابروم دیده میشود. در 73 درصد این نمونه‌ها، یعنی 33 مورد از 45، به‌جای التهاب واقعی، تغییرات دژنراتیو مزمن تاندون مشاهده شد.
علائم تاندونیت دوسر بازو
مهمترین علامت تاندونیت دوسر بازو یا التهاب تاندون عضله دوسر بازو، درد است. درد بیشتر در جلوی مفصل شانه احساس میشود و به بازو تیر می‌کشد. شدت درد موقعی که فرد چیزی را با دست در جلوی بدن نگه داشته و یا در مواقعی که چیزی را به بالای سر می‌برد شدیدتر میشود. گاهی اوقات چرخاندن ساعد به بیرون هم شدت درد را افزایش می‌دهد.
تاندونیت دوسر بازو در بسیاری اوقات بعد از ضربات یا فشارهای زیادی که به تاندون وارد میشود ایجاد می‌گردد. مثلاً افتادن روی شانه، بلند کردن جسم سنگین یا یک بازی سنگین تنیس ممکن است موجب بروز این بیماری شود. سونوگرافی می‌تواند به تشخیص این بیماری کمک کند.
طبق یک مطالعه مقایسه‌ای بین معاینه بالینی و سونوگرافی، حساسیت تست بالینی اسپید برای تشخیص تاندونیت دوسر بازو حدود 63 درصد و اختصاصیت آن حدود 58 درصد است، در حالی که سونوگرافی دقت تشخیصی بالاتری دارد.
درمان تاندونیت دوسر بازو
مهمترین اقدامات درمانی برای تاندونیت دوسر بازو یا التهاب رباط تاندون دوسر بازویی عبارتند از :
- قطع موقتی فعالیت‌های ورزشی و امتناع از انجام کار سنگین با دست و امتناع از انجام هر حرکتی که موجب افزایش درد شانه شود
- استفاده از گرمای موضعی
- فیزیوتراپی
- استفاده از داروهای ضد التهابی
- تزریق داروهای حاوی کورتیکوستروئید در غلاف تاندون
طبق راهنمای بالینی آکادمی پزشکان خانواده آمریکا (AAFP)، این تزریق باید فقط داخل غلاف تاندون انجام شود، نه داخل خود بافت تاندون، چون تزریق مستقیم داخل تاندون خطر پارگی آن را افزایش می‌دهد. انجام تزریق زیر گاید سونوگرافی اثر ضددردی آن را تا پنج برابر بالا می‌برد.
طبق یک مطالعه مقایسه‌ای بین روش‌های مختلف تزریق در تاندینوپاتی روتاتور کاف، اثر تزریق کورتیکواستروئید فقط در کوتاه‌مدت، حدود 3 تا 6 هفته، دیده میشود و بعد از 24 هفته این اثر از بین می‌رود.
در مواردی که تاندونیت دوسر بازو یا التهاب تاندون دو سر بازویی همراه با پارگی روتاتور کاف شانه باشد معمولاً نیاز به درمان آرتروسکوپیک برای ترمیم روتاتور کاف وجود دارد. در حین این درمان، تاندنیت دو سر بازوی هم مورد توجه قرار می‌گیرد.
در مواردی که درمان های غیر جراحی موثر واقع نشوند ممکن است پزشک معالج از عمل جراحی برای درمان بیمار استفاده کند. معمول‌ترین درمان‌های جراحی که در این موارد برای تاندون صورت می‌گیرد انجام تنوتومی Tenotomy و یا انجام تنودز Tenodesisاست.
تنوتومی به معنای قطع کردن تاندون و تنودز به معنای متصل کردن تاندون به بافت‌های اطراف است.
سوالات متداول
منابع:
- Diagnosis and Treatment of Biceps Tendinitis and Tendinosis – American Family Physician (AAFP)
- Histopathology of long head of biceps tendon removed during tenodesis demonstrates degenerative histopathology and not inflammatory changes – PMC
- Comparative Effectiveness of Injection Therapies in Rotator Cuff Tendinopathy – PubMed
- A comparison of physical examinations with musculoskeletal ultrasound in the diagnosis of biceps long head tendinitis – PubMed
نویسنده: دکتر مهرداد منصوری، متخصص ارتوپدی، جراح استخوان و مفاصل
مطالب این مقاله صرفا جنبه‌ی اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیه‌ی پزشک معالج نیست.
دیدگاه‌ها