تاندونیت اکستانسور پا التهاب تاندون هایی است که در سطح پشتی پا قرار دارند و وظیفه بالا آوردن مچ پا و انگشتان را برعهده دارند. این تاندون ها به عضلات جلوی ساق متصل هستند و با انقباض آنها، پنجه پا به سمت بالا حرکت میکند.
مهمترین علت این بیماری، فشار مکرر و بیش از حد به این تاندون هاست. تغییر ناگهانی در شدت یا مدت فعالیت ورزشی، دویدن در زمین های شیب دار یا لغزنده، و پوشیدن کفش های تنگ یا بستن بند کفش به شکل محکم از عوامل شایع آن هستند. سفتی عضلات پشت ساق هم میتواند فشار بیشتری به این تاندون ها وارد کند.
علائم اصلی شامل درد و تورم در سطح بالایی پا است که با دویدن یا پایین کشیدن انگشتان پا بیشتر میشود. تشخیص عمدتا بر پایه معاینه بالینی انجام میشود. درمان معمولا غیرجراحی است و شامل استراحت، یخ گذاری، اصلاح نحوه بستن بند کفش و فیزیوتراپی میشود. در موارد نادر و مقاوم به درمان، تزریق کورتیکوستروئید یا جراحی ممکن است لازم شود.
تاندون های اکستانسور پا Extensor tendons of the foot به تاندون هایی میگویند که در سطح پشتی پا (سطح مقابل کف پا) قرار دارند و وظیفه آنها بالا آوردن مچ پا و انگشتان پا است.
این تاندون ها در واقع عضلاتی را که در جلوی ساق قرار گرفته اند به انگشتان پا و پشت پا متصل میکنند بطوریکه با انقباض عضلات، انگشتان یا خود پا به سمت بالا حرکت میکنند. گاهی اوقات به عللی این تاندون ها ملتهب شده و التهاب آنها ایجاد درد میکند. به التهاب ایجاد شده تاندونیت اکستانسور پا میگویند.
برخلاف تاندونیت فلکسور پا که تاندون های کف پا را درگیر میکند، تاندونیت اکستانسور تاندون های پشت پا را گرفتار میکند و باعث درد در سطح بالایی پا میشود.
علائم التهاب تاندون های اکستانسور پا چیست
مهمترین علائم تاندونیت اکستانسور پا عبارتند از
- درد در سطح پشتی پا
- درد معمولا با دویدن شدیدتر میشود
- درد با پایین کشیدن انگشتان پا شدیدتر میشود
- تورم منتشر در سطح پشتی پا
علل تاندونیت اکستانسور های پا چیست
مهمترین علت ایجاد تاندونیت اکستانسور پا فشار زیاد به پا است. هر گونه تغییر ناگهانی در سطح فعالیت های بدنی و ورزشی بصورت تغییر در مدت یا شدت و یا روش انجام دادن حرکات میتواند موجب کشش یا فشار بیش از حد به تاندون ها شده و موجب التهاب آنها و ایجاد درد شود.
دویدن زیاد در زمین های شیب دار چه سربالایی و چه سرازیری میتواند منشا ایجاد این عارضه باشد. پوشیدن کفش هایی که فیت پا نیستند بخصوص آنهایی که در پشت پا تنگ بوده و موجب فشار مستقیم به سطح پشتی پا میشوند میتوانند این بیماری را ایجاد کنند.
دویدن بر روی سطوح لغزنده و سر میتواند از علل ایجاد کننده تاندونیت اکستانسورهای پا باشد. از دیگر علل زمینه ساز این بیماری سفت و غیر قابل انعطاف بودن عضلات پشت ساق است.
این حالت در ورزشکاران دونده که عضلات پشت ساق قوی تری دارند بیشتر دیده میشود. کاهش قابلیت انعطاف در این عضلات موجب میشود تا عضلات جلوی ساق برای فعالیت، احتیاج به اعمال نیروی بیشتری داشته باشند که موجب فشار بیشتر به تاندون های اکستانسور پا میشود.
این تاندون ها بخش مهمی از عملکرد کف پا هنگام راه رفتن و دویدن هستند. طبق یک بررسی در دوندگان مسافت بسیار طولانی، شایع ترین تشخیص در بین آسیب های ورزشی آنها، تاندونیت همین تاندون های بالاآورنده پا با 30 درصد بود.
یکی از علل درد های پشت پا شکستگی استرسی استخوان های کف پا است که نباید با این بیماری اشتباه شود.
درمان تاندونیت اکستانسور های پا
مهمترین نکات برای درمان تاندونیت اکستانسور پا عبارتند از
طبق یک بررسی روی 40 بیمار با این تشخیص، فقط 11 نفر به دلیل شکست درمان غیرجراحی به عمل جراحی نیاز پیدا کردند و بقیه با روش های غیرجراحی بهبود یافتند.
- بیمار باید تا مدتی از انجام حرکاتی که شدت درد را افزایش میدهند اجتناب کند
- سرد کردن پشت پا با کیسه حاوی خرده های یخ بصورت هر ساعت 15 تا 20 دقیقه مفید است
- از کفشی استفاده شود که اندازه پا بوده و بخصوص در ناحیه پنجه و پشت پا تنگ نباشد
- بند کفش ها را آنقدر سفت نبندیم که به پشت پا فشار وارد کند
- در هنگامی که پا در کفش است در سطح پشت آن پد مناسب بگذاریم تا به آن فشار زیادی وارد نشود
- انجام نرمش های تقویت کننده عضلات مربوط به این تاندون ها و انجام نرمش های کششی برای عضلات پشت ساق مفید است
- استفاده از داروهای ضد التهاب توسط پزشک معالج میتواند درد ناشی از تاندونیت اکستانسور پا را تا حدودی کنترل کند
- در مواقعی که التهاب تاندون به درمان های ذکر شده پاسخ مناسبی نمیدهد ممکن است پزشک معالج از تزریق کورتیکوستروئید ها در اطراف تاندون استفاده کند
- در موارد نادر ممکن است نیاز به انجام عمل جراحی وجود داشته باشد
- طبق یک بررسی روی بیماران مبتلا به تاندینوپاتی مقاوم تاندون تیبیالیس قدامی (یکی از تاندون های اکستانسور پا)، بعد از جراحی آزادسازی رتیناکولوم نمره درد از 6.7 به 1.1 رسید و اکثر بیماران کاملا راضی بودند.
سوالات متداول
منابع:
- Overuse injuries in sport: a comprehensive overview – Journal of Orthopaedic Surgery and Research
- Musculoskeletal Injuries in Ultra-Endurance Running: A Scoping Review – Frontiers in Physiology
- Clinical results of distal anterior tibial tendon decompression – Foot and Ankle Surgery
- Operative management of distal tibialis anterior tendinopathy – Foot and Ankle International
نویسنده: دکتر مهرداد منصوری، متخصص ارتوپدی، جراح استخوان و مفاصل
مطالب این مقاله صرفا جنبه‌ی اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیه‌ی پزشک معالج نیست.
دیدگاه‌ها