بد جوش خوردن یکی از سه مشکل اصلی است که ممکن است در روند جوش خوردن شکستگی استخوان رخ دهد، در کنار جوش نخوردن و دیر جوش خوردن. در این حالت استخوان کاملا جوش میخورد اما در وضعیت یا شکل نامطلوب.
در ادامهی این مقاله، تعریف دقیق بد جوش خوردن، علائم آن، عواملی که احتمال آن را افزایش میدهند، و روش درمان آن با جراحی استئوتومی بررسی میشود.
بد جوش خوردن محل شکستگی میتواند موجب بروز هم مشکلات کارکردی برای عضو شود و هم ظاهر اندام را تغییر دهد.
در روند جوش خوردن استخوان ممکن است مشکلاتی ایجاد شود. مهمترین این مشکلات عبارتند از بد جوش خوردن شکستگی، جوش نخوردن شکستگی و دیر جوش خوردن شکستگی
بد جوش خوردن شکستگی استخوان
بد جوش خوردن استخوان به وضعیتی اطلاق میشود که در آن قطعات شکسته شده کاملا محکم به یکدیگر جوش خورده اند ولی نه در وضعیت مطلوب. به زبان دیگر شکل استخوان بعد از جوش خوردن دیگر مانند شکل قبل از شکستگی آن نیست.
علائم بد جوش خوردن شکستگی چیست
بد جوش خوردن همیشه بدون علامت نیست. مروری بر بدجوشخوردگی شکستگی انتهای تحتانی استخوان رادیوس نشان داد حدود 23 تا 31 درصد از بیماران با این نوع بدجوشخوردگی، محدودیت عملکردی پایدار به همراه درد، کاهش دامنهی حرکتی و کاهش قدرت چنگ زدن دارند.
علائم شایع بد جوش خوردن شامل درد مزمن در محل شکستگی که با فعالیت تشدید میشود، محدودیت دامنهی حرکتی مفصل مجاور، تغییر شکل قابلمشاهدهی اندام، و در شکستگیهای اندام تحتانی، لنگش یا احساس نامتعادلی هنگام راه رفتن است. در شکستگیهای استخوان ترقوه، ضعف و خستگی زودرس عضلات شانه هم میتواند از علائم همراه باشد.
این مشکل وقتی بوجود میاید که شکستگی به درستی جااندازی نشده است و یا جااندازی شده ولی بعدا مجددا جابجا شده است.
چه عواملی احتمال بد جوش خوردن را افزایش می دهند
بجز جااندازی نادرست یا جابجایی مجدد بعد از جااندازی، چند عامل دیگر هم میتوانند احتمال بد جوش خوردن را بالا ببرند: عدم رعایت دستورات پزشک دربارهی بیحرکت نگه داشتن اندام، بیماریهای زمینهای که روند ترمیم استخوان را مختل میکنند مانند دیابت کنترلنشده، تغذیهی نامناسب و کمبود کلسیم یا ویتامین D، و تثبیت ناکافی محل شکستگی که به قطعات اجازهی جابجایی تدریجی میدهد.

البته اینکه قطعات شکسته شده به همان شکل اولیه خود جوش نخورند همیشه مشکل ساز نیست. بطور مثال اکثر شکستگی های ترقوه به صورتی جوش میخورند که دو سر شکسته شده در مقابل هم قرار نگرفته اند.
مطالعهای که بدجوشخوردگی شکستگیهای ساعد کودکان را بررسی کرد نشان داد وقتی زاویهی بدجوشخوردگی از 16 درجه بیشتر شود، احتمال محدودیت بالینی قابلتوجه در چرخش ساعد تا 60 درصد افزایش مییابد، که اهمیت میزان انحراف زاویهای را در تصمیمگیری درمانی نشان میدهد.
این وضعیت موجب میشود تا استخوان کمی کوتاه شود ولی این تغییر شکل معمولا در کارکرد شانه و اندام فوقانی مشکلی ایجاد نمیکند.
بدن انسان بد جوش خوردن هر استخوان را وقتی از حد مشخصی بیشتر نشده است تحمل میکند. این حد در هر استخوانی متفاوت است.
بد جوش خوردن شکستگی میتواند موجب تغییر شکل و یا کوتاه شدن استخوان شود. این تغییر شکل بخصوص اگر در سطح مفصلی ایجاد شود میتواند در دراز مدت موجب بروز استئوآرتریت و ساییدگی مفصل شود.
کوتاه شدن استخوان هم اگر در اندام تحتانی باشد میتواند موجب بروز لنگش و بد راه رفتن و متعاقب آن شروع آرتروز شود.
وقتی بد جوش خوردگی استخوان شدید باشد باید درمان شود. در این وضعیت جراح استخوان اقدام به عمل جراحی استئوتومی محل میکند یعنی به توسط عمل جراحی محل بد جوش خوردگی را مجددا میشکند و بعد از قرار دادن قطعات شکسته شده در وضعیت مناسب آنها را به توسط پیچ، پلاک یا نیل به یکدیگر فیکس میکند.
سوالات متداول
منابع:
- Current Concepts: Corrective Osteotomy for Extra-Articular Deformity Following a Distal Radius Fracture – Journal of Wrist Surgery
- Factors determining outcome of corrective osteotomy for malunited paediatric forearm fractures – Bone & Joint Journal
نویسنده: دکتر مهرداد منصوری، متخصص ارتوپدی، جراح استخوان و مفاصل
مطالب این مقاله صرفا جنبهی اطلاعرسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیهی پزشک معالج نیست.




دیدگاهها