گلف البو یا آرنج گلف‌بازان نام دیگر اپی‌کوندیلیت داخلی آرنج است. در این بیماری محل اتصال تاندون‌های خم‌کننده‌ی مچ دست به برجستگی استخوانی سمت داخلی آرنج آسیب می‌بیند و دردناک میشود.
برخلاف نامش، گلف البو به گلف‌بازان محدود نیست. هر کاری که خم کردن مکرر مچ دست یا چرخاندن ساعد لازم دارد می‌تواند آن را بسازد، مثل بیل زدن، چکش زدن، باغبانی، وزنه‌برداری و نواختن ساز. علت اصلی، فشار بیش از حد و تکراری روی همان تاندون مشترک است.
علامت اصلی، درد و حساسیت روی برجستگی داخلی آرنج است. درد با گرفتن اجسام، فشردن دست، خم کردن مچ و چرخاندن ساعد بدتر میشود و گاهی به سمت داخل ساعد کشیده میشود. قدرت چنگش کم میشود و گاهی گزگز انگشتان کوچک دست هم همراه آن دیده میشود.
گلف البو با تنیس البو اشتباه گرفته میشود. تفاوت این دو در محل درگیری است. گلف البو سمت داخلی آرنج را می‌گیرد و تنیس البو سمت خارجی را. تنیس البو خیلی شایع‌تر از گلف البو است.
تشخیص عمدتا بالینی است و با معاینه گذاشته میشود. عکس ساده معمولا طبیعی است و بیشتر برای رد کردن علت‌های دیگر درد آرنج به کار می‌رود.
درمان با روش‌های غیرجراحی شروع میشود. استراحت نسبی، اصلاح فعالیت، یخ‌گذاری، داروی ضدالتهاب، فیزیوتراپی متمرکز بر عضلات خم‌کننده و چرخاننده‌ی ساعد و بریس مخصوص آرنج، ستون‌های اصلی درمان هستند. بخش بزرگی از بیماران با همین روش‌ها خوب میشوند و جراحی فقط برای موارد مقاومی مطرح میشود که با درمان طولانی غیرجراحی بهتر نشده‌اند.
گرچه این بیماری در کسانی که گلف بازی میکنند بیشتر دیده است ولی در فعالیت های بدنی دیگر که حرکات خاصی را بطور مکرر تکرار میکنند ( مانند پرتاب اشیاء، استفاده زیاد از تبر، استفاده زیاد از اره) هم ایجاد میگردد.
آناتومی کاربردی گلف البو
در سطح داخلی آرنج یک برجستگی استخوانی وجود دارد که درست زیر پوست قابل لمس است. به این برجستگی، اپی کندیل داخلی Medial epicondyle میگویند. عضلات خم کننده مچ دست Wrist flexors که در سمت قدامی یا جلویی ساعد قرار گرفته اند به توسط یک تاندون مشترک به این برجستگی استخوانی میچسبند.
تاندون بافت بسیار محکمی است که عضله را به استخوان متصل میکند. تاندون ها از کنار هم قرار گرفتن رشته هایی از جنس پروتئین خاصی به نام کلاژن Collagen درست میشوند.
این رشته های کلاژنی چنان در یک امتداد در کنار هم قرار میگیرند که موجب میشوند تاندون قدرت زیادی در تحمل نیروهای کششی داشته باشد.
تفاوت گلف البو و تنیس البو چیست
گلف البو و تنیس البو هر دو از آسیب محل اتصال تاندون به استخوان آرنج ایجاد میشوند، ولی دو نقطه‌ی متفاوت را درگیر میکنند. گلف البو تاندون‌های خم‌کننده‌ی مچ دست را در سمت داخلی آرنج گرفتار میکند و تنیس البو تاندون‌های بازکننده‌ی مچ را در سمت خارجی.
محل درد ساده‌ترین راه جدا کردن این دو از هم است. در گلف البو فشار روی برجستگی داخلی آرنج درد میدهد و در تنیس البو فشار روی برجستگی خارجی.
علت بیماری گلف البو یا آرنج گلف بازان چیست
مهمترین علت گلف البو استفاده بیش از حد از عضلات خم کننده مچ دست و کشش بیش از حد به تاندون آن است. انجام بعضی حرکات ورزشی یا حرکاتی که در حین کار خاصی انجام میشوند، موجب کشیده شدن بیش از حد تاندون میشود.
فعالیت هایی مانند بیل زدن، چکش زدن و باغبانی میتوانند این بیماری را ایجاد کنند. گاهی اوقات بیماری گلف البو در ورزش شنا دیده میشود.
در بعضی افراد در تاندون مشترک عضلات خم کننده یا فلکسور مچ دست و در محلی که به برجستگی اپی کندیل داخلی آرنج میچسبند بر اثر کشش های زیاد آسیب و بدنبال آن التهاب ایجاد میشود.
این التهاب بر اثر فعالیت دسته ای از سلول های ایمنی بدن ( که به آنها سلول های التهابی میگویند) بوجود میاید. این سلول ها به محل آسیب تاندون میروند تا آنرا ترمیم کنند.
هر جایی که در بدن التهاب ایجاد شود به نام محل التهاب پسوند -ایت itis اضافه میشود. به همین علت است که به این بیماری اپی کندیلیت داخلی هم میگویند. منظور از اپی کندیلیت التهاب اپی کندیل است.
با این حال در بیماری آرنج گلف بازان در اکثر اوقات التهابی وجود ندارد و مشکل اصلی اختلال در پروتئین کلاژن سازنده تاندون است. به این وضعیت تاندینوز Tendinosis میگویند.
در این وضعیت در داخل تاندون ها سلول های فیبروبلاست ایجاد شده و رشته های کلاژن امتداد هماهنگ خود را از دست داده و تکه تکه میشوند. بتدریج بجای رشته های قوی کلاژن، بافت دیگری جایگزین شده که قدرت آن را ندارد ولی تاندون را کلفت تر میکند.
طبق مرجع بالینی StatPearls، گلف البو کمتر از یک درصد جمعیت عمومی را درگیر میکند، ولی در گروه‌های شغلی و ورزشی پرخطر این رقم به 3.8 تا 8.2 درصد می‌رسد.
گلف البو تنها 10 تا 20 درصد کل موارد اپی‌کوندیلیت آرنج را می‌سازد، پس خیلی کم‌شایع‌تر از تنیس البو است. اوج بروز آن در میان‌سالی و در سنین 45 تا 64 سال است.
در یک مطالعه‌ی جمعیتی روی 4783 نفر در سنین 30 تا 64 سال، شیوع قطعی گلف البو 0.4 درصد و شیوع تنیس البو 1.3 درصد بود. سیگار کشیدن، چاقی، حرکت‌های تکراری دست و کارهای پرزور از عوامل خطر شناخته‌شده‌ی این بیماری هستند.
علائم گلف البو چیست
مهمترین علامت گلف البو درد بر روی برجستگی اپی کندیل داخلی آرنج است. این درد به قسمت داخلی ساعد هم انتشار پیدا میکند. خم کردن مچ دست و فشردن اجسام در دست شدت درد را افزایش میدهد. در این بیماری قدرت مشت کردن دست کم میشود.
محل احساس درد در بیماری آرنج گلف بازان
تشخیص بیماری آرنج گلف بازان بیشتر با معاینه ای است که پزشک از بیمار به عمل میاورد. گاهی اوقات علائم سندروم تونل کوبیتال بسیار شبیه به بیماری آرنج گلف بازان میشود.
پزشک معالج برای افتراق بین این دو بیماری ممکن است از تست الکترودیاگنوستیک یا نوار عصبی استفاده کند. گاهی اوقات استفاده از ام آر آی و در بعضی موارد سونوگرافی برای تشخیص بیماری آرنچ گلف بازان لازم است.
طبق مرجع StatPearls، حدود 20 درصد بیماران گلف البو هم‌زمان درگیری عصب اولنار در آرنج دارند. پس گزگز و بی‌حسی انگشت کوچک و انگشت حلقه در کنار درد داخل آرنج، باید احتمال سندروم تونل کوبیتال را هم مطرح کند.
درمان آرنج گلف بازان
مهمترین اقدامات درمانی در آرنج گلف بازان عبارتند از
- اجتناب از حرکاتی که شدت درد را افزایش میدهند
- استفاده از داروهای ضد التهاب
- استفاده از بریس های خاص آرنج و ساعد
- تزریق داروهای کورتیکوستروئیدی در محل تاندون به توسط پزشک
- شوک ویو تراپی Shock wave therapy
- سرما درمانی و تحریک الکتریکی محل درد به توسط فیزیوتراپ
- انجام حرکات نرمشی کششی و سپس تقویتی برای عضلات ساعد
طبق یک مقاله‌ی مروری درباره‌ی ارزیابی و درمان اپی‌کوندیلیت داخلی، درمان اولیه محافظه‌کارانه است و اصلاح فعالیت، داروی ضدالتهاب و در موارد منتخب تزریق کورتیکواستروئید را در بر می‌گیرد.
طبق همان مرجع StatPearls، بیش از 90 درصد بیماران گلف البو با درمان غیرجراحی بهبود می‌یابند. یک دوره‌ی 3 تا 6 ماهه‌ی درمان غیرجراحی مناسب لازم است تا جراحی مطرح شود.
یک مرور بالینی تازه‌تر درباره‌ی سیر طبیعی گلف البو هم تاکید میکند سیر این بیماری در بیشتر بیماران خوش‌خیم است و درمان باید از ساده‌ترین و کم‌تهاجمی‌ترین گزینه شروع شود.
در صورتیکه انجام درمان های ذکر شده به مدت کافی نتواند درد بیمار را کاهش دهد ممکن است پزشک معالج تصمیم به عمل جراحی بگیرد.
در حین عمل جراحی پزشک ارتوپد برش های ظریفی در محل اتصال تاندون عضلات خم کننده مچ دست به برجستگی اپی کندیل داخلی میدهد تا کشش بر روی تاندون کم شود. همچنین در صورت ایجاد بافت های ناجور در داخل تاندون آن بافت ها خارج میشوند.
عمل جراحی گلف البو با آزاد کردن محل اتصال تاندون مشترک فلکسور ها به اپی کندیل داخلی آرنج
سوالات متداول
منابع:
- Medial epicondylitis: evaluation and management – Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons
- Current concepts of natural course and in management of medial epicondylitis: a clinical overview – Orthopedic Reviews (Pavia)
- Medial Epicondylitis (Golfer’s Elbow) – StatPearls
- Prevalence and determinants of lateral and medial epicondylitis: a population study – American Journal of Epidemiology
نویسنده: دکتر مهرداد منصوری، متخصص ارتوپدی، جراح استخوان و مفاصل
مطالب این مقاله صرفا جنبه‌ی اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیه‌ی پزشک معالج نیست.
دیدگاه‌ها