تنیس البو (آرنج تنیس‌بازان): علائم، تفاوت با گلف البو و درمان

تنیس البو یا آرنج تنیس‌بازان نام دیگر اپی‌کوندیلیت خارجی آرنج است. این بیماری شایع‌ترین علت درد در قسمت خارجی آرنج به شمار می‌رود و از آسیب تاندون‌های بازکننده‌ی مچ دست در محل اتصالشان به استخوان بازو ایجاد می‌شود.

برخلاف نامش، این عارضه به تنیس‌بازان محدود نیست. بیشتر مبتلایان کسانی هستند که مچ و ساعد خود را در کار روزمره یا شغلشان به‌طور مکرر به کار می‌گیرند، مثل خانم‌های خانه‌دار، نقاش ساختمان، لوله‌کش، نجار و آشپز. حرکت تکراری مچ دست پارگی‌های ریز و تدریجی در تاندون می‌سازد و بدن فرصت ترمیم کامل پیدا نمی‌کند.

علامت اصلی، درد و حساسیت در برجستگی استخوانی سمت خارجی آرنج است. درد با گرفتن اجسام، فشردن دست، چرخاندن مچ و بلند کردن وزنه بدتر می‌شود و گاهی به ساعد تیر می‌کشد. قدرت مشت کردن دست هم کاهش پیدا می‌کند. تشخیص عمدتا بالینی است و معاینه نقش اصلی را دارد.

تنیس البو با گلف البو اشتباه گرفته می‌شود، ولی محل درگیری این دو متفاوت است. تنیس البو تاندون‌های سمت خارجی آرنج را درگیر می‌کند و گلف البو تاندون‌های سمت داخلی را.

درمان تقریبا همیشه با روش‌های غیرجراحی شروع می‌شود. استراحت نسبی، اصلاح فعالیت‌های تشدیدکننده، داروی ضدالتهاب، فیزیوتراپی و نرمش‌های کششی و تقویتی، بریس مخصوص آرنج و در موارد مقاوم تزریق کورتیکواستروئید یا پی آر پی و شوک ویو تراپی، ستون‌های اصلی این درمان هستند.

سیر بیماری در بیشتر بیماران خوش‌خیم است و درد با گذشت زمان و درمان محافظه‌کارانه فروکش می‌کند. تنها بخش کوچکی از بیماران که به درمان غیرجراحی طولانی پاسخ نمی‌دهند کاندید جراحی آزادسازی تاندون می‌شوند و نتیجه‌ی این جراحی معمولا رضایت‌بخش است.

---

البو Elbow به معنای آرنج است پس میتوان این بیماری را بصورت تحت اللفظی آرنج تنیس بازان نامید. البته این بیماری در بسیاری ورزش های دیگر بخصوص آنهایی که با راکت انجام میشوند دیده میشود.

تنیس البو چگونه ایجاد میشود

تنیس البو یا آرنج تنیس بازان بر اثر التهاب تاندون بوجود میاید. تاندون عضلاتی که در قسمت خارجی ساعد قرار داشته و موجب حرکت مچ و انگشتان دست میشوند در بالای ساعد به سطح خارجی آرنج میچسبند. اینها عضلات اکستانسور و سوپیناتور ساعد هستند.

محل دقیق اتصال این تاندون ها سطح خارجی پایین ترین قسمت استخوان بازو است. بر اثر حرکات تکراری که با قدرت زیاد انجام میشوند (مثلاً ضربات مکرری که یک تنیس باز با راکت به توپ وارد میکند) محل اتصال این تاندون ها به استخوان تحت کشش فراوان قرار میگیرد.

بتدریج آسیب هایی بصورت پارگی های میکروسکوپی در این ناحیه ایجاد شده و واکنش بدن به این آسیب ها بصورت التهاب و درد آرنج ظاهر میشود. محل اتصال این تاندون ها بر روی یک برجستگی به نام اپی کندیل خارجی است.

با خم و راست شدن مکرر آرنج، تاندون های ذکر شده بر روی این برجستگی استخوانی به جلو و عقب میروند و این حرکت در دراز مدت میتواند موجب آسیب به تاندون و ایجاد تنیس البو شود.

گرچه این بیماری به تنیس بازان منتسب شده است ولی بیشتر در خانمهای خانه دار و کسانی که با دست کارهای سنگین انجام میدهند دیده میشود .

در بسیاری مشاغل مثل نقاشی ساختمان، لوله کشی، نجاری، تعمیرکار اتومبیل، آشپزی و قصابی احتمال تنیس البو وجود دارد. سن اکثر بیماران بین 30 تا 50 سال است.

طبق یک بررسی جامع منتشرشده در Life، تنیس البو حدود 1 تا 3 درصد جمعیت عمومی را درگیر می‌کند و بیشترین شیوع آن در سنین 35 تا 54 سال است.
در همین بررسی 10.5 درصد از شاغلان درد سمت خارجی آرنج را گزارش کردند، در حالی که تشخیص قطعی تنیس البو فقط در 2.4 درصد آن‌ها گذاشته شد. کمتر از 10 درصد مبتلایان واقعا تنیس بازی می‌کنند.

/تفاوت تنیس البو و گلف البو چیست

تنیس البو و گلف البو هر دو از آسیب محل اتصال تاندون به استخوان آرنج ایجاد می‌شوند، ولی دو نقطه‌ی متفاوت را درگیر می‌کنند. تنیس البو تاندون‌های بازکننده‌ی مچ دست را در سمت خارجی آرنج گرفتار می‌کند و گلف البو تاندون‌های خم‌کننده‌ی مچ را در سمت داخلی.

تنیس البو خیلی شایع‌تر از گلف البو است. ساده‌ترین راه جدا کردن این دو از هم، محل درد است. در تنیس البو فشار روی برجستگی خارجی آرنج درد می‌دهد و در گلف البو فشار روی برجستگی داخلی.

این دو برجستگی استخوانی در دو طرف انتهای پایینی استخوان بازو قرار دارند و در صفحه‌ی آناتومی مفصل آرنج به‌طور کامل معرفی شده‌اند.

علائم تنیس البو چیست

 نشانه های بیماری معمولا بتدریج ظاهر میشود و در عرض چند ماه شدت میابد. این بیماری معمولا با ضربه یا آسیب منفردی شروع نمیشود. مهمترین علامت بیماری درد و احساس سوزش در قسمت خارجی آرنج است.

معمولاً قدرت مشت کردن دست هم کاهش پیدا میکند. علائم معمولاً با فعالیت ساعد مثل گرفتن یک راکت یا چرخاندن یک آچار، سفت کردن شیر آب، چرخانن دسنگیره در، چای ریختن یا دست دادن بیشتر میشود.

تنیس البو بیشتر در دست غالب که معمولاً دست راست است دیده میشود. پزشک معالج ممکن است برای افتراق بیماری از علل دیگری که میتوانند دردهای مشابهی ایجاد کنند از رادیوگرافی ساده و یا ام آر آی و یا الکترومیوگرافی استفاده کند.

گاهی درد سمت خارجی آرنج از تنیس البو نیست و از گیر افتادن عصب رادیال در ساعد می‌آید. این حالت سندروم تونل رادیال نام دارد و چون درد آن در همان ناحیه است، به‌راحتی با تنیس البو اشتباه گرفته می‌شود.

درمان تنیس البو چیست

در 90 درصد موارد بیماری تنیس البو یا آرنج تنیس بازان بدون عمل جراحی قابل درمان است. برای درمان از روش های زیر استفاده میشود.

استراحت : اولین قدم در درمان اینست كه باید از ورزش یا فعالیت های شدید بدنی كه درد را افزایش میدهند اجتناب كرد.

دارو : استفاده از داروهای ضد التهاب مثل سلكوكسیب یا ناپروكسن مفید است.

تغییر در طریقه استفاده از وسایل : بطور مثال تغییر اندازه راكت یا سفتی نخ های آن میتواند درد را كاهش دهد.

فیزیوتراپی : بصورت انجام نرمش های كششی و تقویت كننده ساعد و استفاده از ماساژ یخ و یا اولتراسوند و یا تحریك عضلات ممكن است مفید باشد.

بریس : بریس های خاصی كه دور قسمت بالایی ساعد را میگیرند میتوانند موجب استراحت عضلات و تاندون و كاهش
درد شوند.

تزریق كورتیكوستروئید : در بعضی موارد ممكن است پزشك معالج تصمیم به تزریق كورتیكوستروئید یا پی آر پی در محل درد بگیرد.

طبق یک بررسی از مطالعات درمان غیرجراحی آرنج تنیس‌بازان که 58 مطالعه را کنار هم گذاشت، تزریق کورتیکواستروئید فقط در کوتاه‌مدت درد را کم می‌کند و برتری بلندمدت اثبات‌شده‌ای ندارد.

/همین بررسی نکته‌ی امیدوارکننده‌ای هم دارد. آرنج تنیس‌بازان بیماری خودمحدودشونده است و معمولا ظرف 12 تا 18 ماه حتی بدون درمان برطرف می‌شود. پس هدف اصلی درمان، کوتاه کردن این دوره و کم کردن درد در طول آن است.

شوك ویو تراپی Shock wave therapy : بصورت فرستادن امواج صوتی به ناحیه آرنج بوسیله دستگاه های خاص است.

بررسی مطالعات قبلی درباره‌ی شوک ویو تراپی 13 مطالعه با مجموع 1035 بیمار را کنار هم گذاشت، 501 نفر در گروه شوک ویو و 534 نفر در گروه مقایسه. کاهش درد و افزایش قدرت مشت کردن در گروه شوک ویو به‌طور محسوسی بیشتر بود.
البته خود نویسندگان تاکید می‌کنند تعداد و کیفیت مطالعات موجود محدود است. پس شوک ویو تراپی فعلا یک گزینه‌ی کمکی است، نه درمان قطعی.

درمان جراحی

اگر با انجام اقدامات ذكر شده بمدت 6 تا 12 ماه درد بهتر نشد ممكن است عمل جراحی بتواند به بیمار كمك كند. جراحی تنیس البو یا آرنج تنیس بازان، معمولا بصورت آزاد كردن محل اتصال عضلات اكستانسور ساعد از اپی كندیل خارجی و گاهی آزاد كردن شاخه عمقی عصب رادیال در ناحیه آرنج است. جراحی ممكن است بصورت باز یا به توسط آرتروسكوپ انجام شود.

بعد از جراحی اندام فوقانی بمدت یك هفته در آتل بیحركت میماند و سپس آتل خارج شده و نرمش های كششی و تقویتی تا دو ماه زیر نظر فیزیوتراپ و پزشك معالج انجام میشود.

بیمار معمولاً میتواند بعد از 4 تا 6 ماه به فعالیت ورزشی برگردد. جراحی معمولا در 80 درصد موارد موفقیت آمیز است. البته قدری كاهش در قدرت عضلات ساعد ممكن است بعد از جراحی بوجود آید.

بررسی مطالعات جراحی آرنج تنیس‌بازان نتیجه‌ی 30 گزارش را کنار هم گذاشت که در آن‌ها 848 جراحی باز، 578 جراحی آرتروسکوپی و 178 آزادسازی از راه پوست انجام شده بود.
نرخ عارضه در سه روش تفاوت مهمی نداشت و به‌ترتیب 3.8 و 2.9 و 3.9 درصد بود. رضایت بیماران هم در هر سه روش نزدیک به هم ماند، 93.7 درصد در روش باز و 89 درصد در آرتروسکوپی و 88 درصد در روش از راه پوست.
عفونت محل جراحی تنها تفاوت روشن بین این سه روش بود، 0.7 درصد در جراحی باز در برابر صفر درصد در آرتروسکوپی.

منابع:

• Non-surgical treatment of lateral epicondylitis: a systematic review of randomized controlled trials – Hand (New York)
• Efficacy of Extracorporeal Shock Wave Therapy for Lateral Epicondylitis: A Systematic Review and Meta-Analysis – BioMed Research International
• A Systematic Review of Tennis Elbow Surgery: Open Versus Arthroscopic Versus Percutaneous Release of the Common Extensor Origin – Arthroscopy
• A Literature Review of Lateral Epicondylitis: Diagnosis, Risk Factors, Management and Treatment – Life (Basel)