استفاده زیاد از تلفن همراه میتواند مشکلات ارتوپدی مختلفی در بدن ایجاد کند. مهمترین ناحیه درگیر گردن است، جایی که خم شدن طولانی مدت سر به جلو برای نگاه کردن به صفحه موبایل فشار زیادی به عضلات و مهره های گردن وارد میکند و به مرور باعث درد و خستگی عضلات میشود.
این وضعیت در پزشکی گاهی «سندروم تکست نک» یا «گردن پیامکی» نامیده میشود، هرچند شواهد علمی هنوز رابطه قطعی آن را با درد مزمن گردن ثابت نکرده اند.
نگه داشتن تلفن همراه با آرنج خم شده برای مدت طولانی هم میتواند به عصب اولنار در آرنج فشار بیاورد و علائمی مثل بیحسی انگشتان کوچک دست ایجاد کند. تایپ زیاد با شست روی صفحه کلید موبایل میتواند تاندون های شست را ملتهب کرده و باعث درد و تورم آن شود.
خیره شدن طولانی به صفحه نمایش هم چشم را خسته میکند و میتواند سردرد به همراه داشته باشد. برای پیشگیری بهتر است گوشی در ارتفاع مناسب و نزدیک به سطح چشم نگه داشته شود، از هندزفری برای صحبت کردن استفاده شود، و در فاصله های منظم استراحت کوتاه و کشش داده شود.
این توانایی که انسان ها در هر مکان و زمانی که باشند بتوانند صدا و دیگر اطلاعات را به راحتی انتقال دهند قابلیت های جامعه بشری را به نحو محسوسی ارتقاء داده است.
تلفن همراه از ابزارهایی است که بیشترین تاثیر را بر فرهنگ بشری گذاشته و خواهد گذاشت. این وسیله در حال تبدبل شدن به جزئی جدایی ناپذیر از موجودیت فردی آحاد اجتماع شده است.
در این موقعیت و اهمیتی که این ابزار دارد وجود هماهنگی بین آن و بدن انسان اهمیت زیادی پیدا میکند. اگر استفاده از موبایل به نحوی باشد که خللی در هماهنگی طبیعی بین مفاصل، عضلات، تاندون ها و دیگر اجزاء حرکتی بدن انسان ایجاد کند بتدریج موجب بروز مشکلات ارتوپدی خواهد شد.
مشکلاتی که درد در صدر آنها قرار دارد و البته منحصر به آن نمیشود. بنابراین لازم است تا در حین استفاده از موبایل به نکاتی توجه کرد تا کمترین آسیب متوجه بدن ما شود.
در زیر مهمترین اصولی را که باید در حین استفاده از موبایل رعایت کرد ذکر شده است.
این مقاله بخشی از مطالب صفحه سلامت ایران ارتوپد است. برای آشنایی با سایر آسیب های ارتوپدی مرتبط با کار و فعالیت روزمره، اختلالات اسکلتی عضلانی مرتبط با کار را هم بخوانید. برای اطلاعات بیشتر درباره درد گردن هم میتوانید مقاله علل و درمان درد گردن را ببینید.
گردن
بسیاری از افراد مدت زیادی به صفحه موبایل زل میزنند. خواندن پیامک، دیدن فیلم، خواندن کتاب های الکترونیک بر روی موبایل و جستجوی اطلاعات در اینترنت از علل معمول نگاه کردن به صفحه موبایل است.
نگاه کردن زیاد به صفحه تلفن همراه بخصوص اگر همراه با تایپ کردن برای پیامک باشد موجب میشود تا فرد سر و گردن خود را در وضعیت خاصی نگه دارد.
اکثر افراد در حال نگاه کردن و یا تایپ طولانی مدت با تلفن همراه سر خود را به پایین خم میکنند. گاهی هم کل سر را به سمت جلو حرکت داده و در آن موقعیت نگه میدارند.
وقتی که سر برای مدت طولانی به پایین خم میماند و یا به سمت جلو حرکت کرده و همانجا میماند فشار زیادی به عضلات گردن بخصوص عضلات پشت آن وارد میشود. این فشار و کشش بر روی عضلات گردن میتواند موجب اسپاسم عضلات آن و درنتیجه درد گردن شود.

قامت انسان به نحوی برنامه ریزی شده است که سر درست در بالای گردن و تنه قرار گرفته و در تعادل باشد. جلو و پایین نگه داشتن آن موجب میشود وزن سر بطور نامتعادلی بر روی گردن و بخصوص محل اتصال گردن به تنه وارد شود.
حفظ سر در این موقعیت مستلزم تلاش زیاد عضلات گردن و ستون مهره است. اگر این موقعیت طولانی شود تحمل عضلات به پایان رسیده و دیگر نمیتوانند مفاصل ستون مهره را در موقعیت مناسب و درست نگه دارند.
این تغییرات موجب فشار بیش از حد به مفاصل میشود. انقباض دائم و ممتد عضلات همراه با فشار به مفاصل موجب بروز درد خواهد شد.
این درد معمولا در بین دو شانه در پشت و در محل اتصال گردن به تنه ایجاد میشود که بسیار آزار دهنده است. افراد معمولا آن را بصورت احساس سوزش در یک نقطه در پشت و بین دو شانه و در محل اتصال گردن به ستون مهره ذکر میکنند.


بعضی افراد عادت دارند تلفن همراه را بین سر و یک شانه خود نگه دارند تا دست هایشان آزاد شده و بتوانند همراه با حرف زدن کارهای دیگری را هم انجام دهند.
نگه داشتن طولانی مدت تلفن همراه بین سر و شانه موجب میشود سر و گردن بشدت به یک طرف خم شود. این خم شدن طولانی مدت سر و گردن اگر به مدت طولانی ادامه داشته باشد میتواند موجب فشار زیاد به عضلات گردن و در نتیجه اسپاسم آنها و بروز درد گردن شود.
این وضعیت در پزشکی با نام سندروم تکست نک (Text Neck Syndrome) یا «گردن پیامکی» شناخته میشود و به تغییرات نامطلوب آناتومیک و بیومکانیکی در ستون گردن و عدم تعادل عضلانی ناشی از استفاده طولانی مدت از دستگاه های همراه اشاره دارد. البته شواهد علمی هنوز نتوانسته اند رابطه مستقیم و قطعی این سندروم را با درد مزمن گردن ثابت کنند و تعریف واحدی هم برای آن وجود ندارد.
طبق یک متاآنالیز در Postgraduate Medical Journal که 7 مطالعه با 10715 شرکت کننده را بررسی کرد، افرادی که استفاده بیش از حد از موبایل داشتند 2.34 برابر بیشتر در معرض گردن درد بودند. این مطالعات بیشتر گذشته نگر بودند و همبستگی را نشان میدهند، نه لزوما رابطه علت و معلولی را.
آرنج
بدون استفاده از هندزفری باید تلفن را با یک دست در کنار گوش نگه داشت و این عمل موجب خم شدن مفصل آرنج میشود. خم نگه داشتن آرنج به مدت طولانی برای صحبت کردن با تلفن همراه میتواند موجب بروز سندروم تونل کوبیتال شود.
این بیماری میتواند بصورت درد آرنج همراه با بیحسی انگشتان دست بخصوص انگشتان کوچک ظاهر شود. اگر بصورت طولانی مدت از تلفن همراه استفاده میکنید استفاده از هندزفری یا بلوتوث میتواند این مشکل را حل کند.
شست
بسیاری از کاربران تلفن همراه عادت به تکست زدن زیاد و ارسال پیام کوتاه به تعداد فراوان دارند. به علت اندازه کوچک تلفن همراه و کوچک بودن دکمه های آن معمولا بهترین وضعیت برای تایپ کردن با آنها استفاده از دو شست دست است.
تایپ زیاد با شست و ضربات مکرر نوک شست به صفحه کلید تلفن همراه میتواند موجب درد، تورم و گزگز شست ها شود. همچنین حرکت مکرر شست ها میتواند موجب تنوسینوویت تاندون های شست و بروز بیماری دکرون و در نتیجه درد مچ دست شود


چشم
زل زدن طولانی مدت به صفحه تلفن همراه موجب خستگی چشم میشود. این خستگی میتواند براثر خیره شدن ممتد به یک نقطه و انقباض مداوم عضلات چشم برای حفظ تطابق و فوکوس تصویر در چشم و یا به علت پلک نزدن ایجاد شود. خستگی چشم در اثر خیره شدن ممتد به صفجه تلفن همراه میتواند موجب درد چشم و سردرد شود.
سوالات متداول
منابع:
- Text neck: An adverse postural phenomenon – Work
- Defining text neck: a scoping review – European Spine Journal
- Text Neck Syndrome in Children and Adolescents – International Journal of Environmental Research and Public Health
- Association of smartphone overuse and neck pain: a systematic review and meta-analysis – Postgraduate Medical Journal
نویسنده: دکتر مهرداد منصوری، متخصص ارتوپدی، جراح استخوان و مفاصل
مطالب این مقاله صرفا جنبهی اطلاعرسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیهی پزشک معالج نیست.




دیدگاهها