سینداکتیلی یعنی چسبیده بودن مادرزادی دو یا چند انگشت دست یا پا و یکی از شایعترین ناهنجاریهای مادرزادی دست است. در دوران جنینی دست ابتدا شکل یک پارو دارد و در هفتهی هفتم بارداری شکافهایی در آن ایجاد میشود که انگشتان را از هم جدا میکند. اگر این جدا شدن کامل نشود، انگشتان به هم چسبیده باقی میمانند.
این ناهنجاری انواع مختلفی دارد. در نوع ساده دو انگشت مجاور فقط با یک پردهی پوستی به هم چسبیدهاند و در نوع پیچیده استخوان دو انگشت هم به هم جوش خورده است.
چسبندگی ممکن است ناقص باشد و فقط بخشی از طول انگشت را بگیرد، یا کامل باشد و تا نوک انگشت ادامه پیدا کند. علت آن ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی است و گاهی بخشی از یک سندرم گستردهتر است.
درمان جراحی است و زمانبندی آن به این بستگی دارد که کدام انگشتان درگیرند. انگشتان مجاور طول یکسانی ندارند، پس انگشت بلندتر با رشد کودک به سمت انگشت کوتاهتر کشیده و کج میشود و هرچه اختلاف طول بیشتر باشد جراحی زودتر انجام میشود.
بعد از جراحی دست کودک چند هفته در آتل میماند و سپس فیزیوتراپی شروع میشود. نتیجهی درازمدت این جراحی خوب است و در بزرگسالی معمولا تفاوتی بین دست عملشده و دست سالم دیده نمیشود.
سینداکتیلی میتواند در هر دو دست و پا رخ دهد و بر اساس تعداد انگشتهای درگیر و میزان پیوستگی انواع مختلفی دارد.
این ناهنجاری ممکن است به صورت ارثی منتقل شود یا به طور تصادفی در طول دوران بارداری شکل گیرد. سینداکتیلی میتواند بر روی عملکرد دستها و پاها تاثیر منفی داشته باشد و در برخی موارد نیاز به درمانهای پزشکی دارد.
انواع سینداکتیلی چیست
سینداکتیلی به معنای چسبیده بودن دو یا چند انگشت دست یا پا یا وجود پره پوستی بین انگشتان است. سینداکتیلی ممکن است کامل complete باشد یعنی از ریشه انگشت تا نوک انگشت به انگشت مجاور بچسبد و یا ممکن است ناکامل incomplete باشد یعنی دو انگشت مجاور فقط در قسمتی از طولشان به هم چسبیده باشند
سینداکتیلی ممکن است ساده simple باشد یعنی دو انگشت مجاور فقط با یک پره پوستی به هم بچسبند و یا ممکن است پیچیده یا کمپلکس Complex باشد یعنی استخوان های انگشتان مجاور هم به یکدیگر بچسبد.
گاهی سینداکتیلی مشکل دار یا Complicated است یعنی در انگشت استخوان های اضافه وجود دارد و یا تاندون ها یا لیگامان های انگشت هم دچار مشکل شده و ناهنجاری دارند.
علت بروز سینداکتیلی
در طول دوران جنینی دست ابتدا به شکل یک پارو یا باله ماهی است و سپس در هفته هفتم جنینی شکاف هایی در آن ایجاد شده و انگشتان دست پدید میایند. علت سینداکتیلی جدا نشدن یک یا چند تا از این انگشتان به علت ایجاد نشدن شکاف است.
جدا شدن انگشتان در جنین با مرگ برنامهریزیشدهی سلولهای بین آنها انجام میشود. اختلال در همین فرآیند باعث باقی ماندن پرهی بین انگشتی میشود. برای درک بهتر این مرحله، آناتومی دست و ترتیب شکلگیری انگشتان کمککننده است.
سینداکتیلی یک ناهنجاری مادرزادی است که به علت ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی شکل میگیرد. یکی از اصلیترین عوامل ژنتیکی، جهشهای در ژنهایی است که در توسعه اعضای بدن نقش دارند.
ژنهای مختلفی مانند ژنهای Hox که در تعیین شکل و ترتیب انگشتها نقش دارند، ممکن است در بروز سینداکتیلی دخیل باشند. این جهشها میتوانند به صورت ارثی از والدین به فرزند منتقل شوند یا به صورت تصادفی در طول دوران بارداری ایجاد شوند.
عوامل محیطی هم میتوانند در بروز سینداکتیلی موثر باشند. مصرف برخی داروها یا قرار گرفتن در معرض مواد سمی در دوران بارداری ممکن است خطر بروز این ناهنجاری را افزایش دهد.
همچنین برخی اختلالات مادرزادی مانند سندرمهای خاص میتوانند با سینداکتیلی همراه باشند. به عنوان مثال سندرم سینداکتیلی-پلی داکتیلی (Syndactyly-Polydactyly) یکی از این اختلالات است که با تعداد اضافی انگشتها و پیوستگی انگشتها همراه است.
تحقیقات نشان دادهاند که سینداکتیلی ممکن است با سایر ناهنجاریهای بدنی نیز همراه باشد، مانند مشکلات قلبی، مشکلات سیستم عصبی و یا اختلالات اسکلتی دیگر.
این امر نشان میدهد که علت بروز سینداکتیلی میتواند پیچیده و چند عاملی باشد. بعلاوه اثرات محیطی مانند تغذیه مادر، سن مادر و سلامتی عمومی او هم میتوانند نقش مهمی در ایجاد این ناهنجاری ایفا کنند.
گاهی اوقات سینداکتیلی میتواند قسمتی از یک مجموعه وسیعتر از ناهنجاریهای مادرزادی باشد که به طور همزمان ظاهر میشوند.
این ترکیب ناهنجاریها میتواند به تشخیص دقیقتر و برنامهریزی بهتر برای درمان و مدیریت سینداکتیلی کمک کند. همچنین بررسی تاریخچه خانوادگی و انجام تستهای ژنتیکی میتواند در شناسایی ریسکهای بالقوه و ارائه مشاورههای ژنتیکی مفید باشد.
سینداکتیلی یکی از چند ناهنجاری شایع مادرزادی دست است. در بررسی مجله Plastic and Reconstructive Surgery پنج بیماری شایع مادرزادی دست کنار هم آمدهاند: سینداکتیلی، سندرم نوار تنگکننده، شست دوتایی، شست کمرشد، و انگشت شست قفلشوندهی نوزاد.
ناهنجاریهای مادرزادی دیگری هم هستند که والدین اغلب آنها را با هم اشتباه میگیرند. پلیداکتیلی یعنی وجود انگشت اضافه، ماکروداکتیلی یعنی بزرگتر بودن یک انگشت از حد طبیعی، و کلینوداکتیلی و کمپتوداکتیلی یعنی کجی یا خم ماندن انگشت.

علائم سینداکتیلی
سینداکتیلی به چسبیدن دو یا چند انگشت در دست یا پا مشخص میشود. این چسبیدن میتواند به صورت نرم (فقط در پوست) یا سخت ( استخوانی) باشد. شدت علائم سینداکتیلی میتواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد و بسته به میزان چسبیدن انگشتها، ممکن است اثرات مهمی بر عملکرد دستها و پاها داشته باشد.
یکی از علائم اصلی سینداکتیلی ظاهر غیرطبیعی دستها یا پاها است. در موارد شدیدتر، انگشتهای پیوسته ممکن است طوری باشند که حرکت طبیعی دست را محدود کنند و نیاز به مداخله جراحی داشته باشند.
در کودکان مبتلا به سینداکتیلی ممکن است مشکلات حسی هم مشاهده شود. حس کم یا عدم حس در انگشتهای چسبیده به هم میتواند بر حس لمس تاثیر داشته باشد. این مسائل میتوانند در توسعه مهارتهای حرکتی و اجتماعی کودکان تأثیرگذار باشند و نیاز به حمایتهای ویژه داشته باشند.
از دیگر مشکلات بیماری میتوان به مشکلات زیبایی و روانی اشاره کرد. ظاهر غیرطبیعی دستها ممکن است باعث ایجاد احساس ناامنی و کاهش اعتماد به نفس در افراد مبتلا شود. این مسائل میتوانند بخصوص در دوران رشد و بلوغ که افراد به ظاهر خود توجه بیشتری دارند موثر باشند. بنابراین مدیریت سینداکتیلی نه تنها از نظر فیزیکی بلکه از نظر روانی نیز اهمیت دارد.
شیوع سینداکتیلی چقدر است
سینداکتیلی شایعترین تغییر شکل مادرزادی دست است و در هر 2000 تولد در یک نفر ایجاد میشود. در 40 درصد موارد زمینه خانوادگی داشته و معمولا بصورت ژن غالب به ارث میرسد یعنی اگر فردی سینداکتیلی داشته باشد احتمال بروز بیماری در فرزندانش 50 درصد است.
البته سینداکتیلی فرزندان ممکن است از سینداکتیلی والدین خفیف تر یا شدیدتر باشد. سینداکتیلی در پسر ها دو برابر شایعتر از دختران است و شایعترین نوع آن یعنی در 50 درصد از موارد وجود چسبیدن انگشتان وسط و حلقه است. این عارضه در نیمی از موارد دوطرفه بوده و در هر دو دست دیده میشود.
در بررسی 847,755 تولد در استان هونان چین شیوع سینداکتیلی 0.74 در هر 1000 تولد بود، یعنی حدود یک نوزاد از هر 1350 نوزاد. سینداکتیلی دست در پسران شایعتر بود، 0.43 در هر 1000 در برابر 0.28 در هر 1000 در دختران. در همین بررسی 626 مورد سینداکتیلی ثبت شد که 4.33 درصد کل نقصهای مادرزادی را میساخت.
شیوع سینداکتیلی در مناطق شهری بیشتر از مناطق روستایی گزارش شده است. همچنین در مادران زیر 20 سال و مادران 35 سال و بالاتر بیشتر دیده میشود.
آیا سین داکتیلی درد دارد
سینداکتیلی معمولا بدون درد است ولی بندرت و در موارد خیلی شدید که ناخن به داخل نوک انگشتان به هم چسبیده فرو میرود ممکن است عفونت خفیفی در ناحیه بوجود آید که بچه را کمی اذیت کند.
سینداکتیلی چگونه تشخیص داده میشود
تشخیص این مشکل معمولا در اولین معاینه پزشکی بعد از تولد که باید برای همه نوزادان در بیمارستان انجام شود انجام میگیرد. معمولا از رادیوگرافی برای تشخیص اینکه آیا استخوان های انگشتان هم به هم چسبیده اند یا خیر استفاده میشود.
درمان سینداکتیلی
درمان سینداکتیلی بسته به شدت و نوع چسبیدن انگشتها متفاوت است و معمولا نیاز به جراحی دارد. هدف اصلی درمان بهبود عملکرد دستها و بهبود ظاهر آنها است. برنامه درمانی معمولا در کودکی آغاز میشود تا بهترین نتایج در رشد درست انگشت بدست آید.
یکی از رایجترین روشهای درمان سینداکتیلی جراحی اصلاحی است. این جراحی معمولاً در اوایل کودکی انجام میشود، زمانی که استخوانها و بافتها هنوز در حال رشد هستند.
در عمل جراحی معمولا پوست بین انگشتان بصورت زیگزاگ برش داده شده و انگشتان از هم جدا میشوند.

معمولا بعد از جدا شدن انگشتان، پوست موجود برای پوشاندن هر دو انگشت کافی نیست و نیاز به پیوند پوست پیدا میشود. پزشک جراح ممکن است مقدار کمی پوست از پایین شکم فرد را برداشته و به محلی از انگشتان که بعد از برش، پوست کم دارد پیوند بزند.
هدف این جراحی سه چیز است: ساختن آناتومی درست فضای بین انگشتی، بستن زخم بدون کشش، و بازگرداندن عملکرد انگشت. این سه هدف در بررسی مجله Seminars in Plastic Surgery کنار هم آمدهاند.
برش زیگزاگ هم به دلیل مشخصی انتخاب میشود. برش مستقیم در طول رشد کودک جمع میشود و یک نوار جمعکننده میسازد که دوباره انگشتان را به هم نزدیک میکند.
مسئلهی اصلی این جراحی کمبود پوست است. محیط دو انگشت جدا شده از محیط یک تودهی چسبیده بیشتر است، پس بعد از جدا کردن همیشه پوست کم میآید.
روشهای تازهتر تلاش میکنند نیاز به پیوند پوست را کم کنند. در بخشی از موارد کار بدون پیوند پوست تمام میشود، هرچند نتیجه بسته به نوع و پیچیدگی سینداکتیلی فرق میکند.
در بررسی 145 فضای بین انگشتی در 62 کودک با میانگین سنی 33.1 ماه، از جایگزین پوستی مصنوعی و بدون هیچ پیوند پوستی استفاده شد. در پیگیری میانگین 33.4 ماهه، نمرهی جای زخم بهطور میانگین 1.8 از مقیاس ونکوور و نمرهی بالا آمدن پره 0.7 بود.
این خبر برای والدینی که نگران برداشتن پوست از کشالهی ران کودکشان هستند اهمیت دارد. جهت حرکت جراحی سینداکتیلی به سمت کم کردن یا حذف پیوند پوست است.
بهترین سن برای جراحی سینداکتیلی چیست
زمان جراحی به دو چیز بستگی دارد. اول اینکه کدام انگشتان درگیرند و دوم اینکه چسبندگی ساده است یا پیچیده.
اصل تعیینکننده این است که انگشتان مجاور طول یکسانی ندارند. وقتی دو انگشت با طول متفاوت به هم چسبیده باشند، انگشت بلندتر با رشد کودک به سمت انگشت کوتاهتر کشیده و کج میشود. پس هرچه اختلاف طول بیشتر باشد، جراحی باید زودتر انجام شود.
در بررسی مجله Cureus آمده است که ترمیم سینداکتیلی معمولا بین 6 تا 18 ماهگی انجام میشود. همین بازه، جواب پرتکرارترین سوال والدین است.
یک قاعدهی بالینی هم وجود دارد. دو طرف یک انگشت هرگز در یک جلسه آزاد نمیشوند، چون آزادسازی همزمان هر دو طرف خونرسانی انگشت را به خطر میاندازد. به همین دلیل در سینداکتیلی چندانگشتی، جراحی در چند مرحله انجام میشود.
مدت خود جراحی هم سوال والدین است. در بررسی 39 بازسازی فضای بین انگشتی در 26 کودک مدت جراحی بسته به پیچیدگی بین 50 تا 151 دقیقه بود و رضایت از نتیجهی ظاهری بهطور میانگین 87 از 100 و از نتیجهی عملکردی 92 از 100 گزارش شد.
وقتی سینداکتیلی بین انگشتان شست و دوم است و یا بین انگشتان کوچک و انگشتری است عمل جراحی معمولا در شش ماهگی انجام میشود.
به علت اینکه انگشت شست و انگشت کوچک از انگشت مجاورشان کوتاه ترند ممکن است در حین رشد انگشتان، دو انگشت به هم چسبیده در رشد یکدیگر اختلال ایجاد کنند. در این موارد جراحی دیرتر از یکسال معمولا به صلاح نیست.
در صورتیکه انگشتان اشاره و وسطی و یا انگشتان وسطی و انگشتری به هم چسبیده باشند جراحی معمولا در حدود یک و نیم سالگی انجام میشود.
جراحی زودتر از یکسالگی ممکن است موجب مشکلاتی در بهبود زخم جراحی و یا نگرفتن پیوند پوست و یا افزایش احتمال عود بیماری شود. در موارد سینداکتیلی Complicated مثلا وقتی که تغییراتی در جمجمه فرد هم ایجاد شده است ممکن است نیاز باشد جراحی زودتر انجام شده و در چند مرحله انجام شود.
وقتی سه انگشت به هم چسبیده اند معمولا برای جدا کردن آنها نیاز به دو بار عمل جراحی معمولا با فاصله شش ماه از یکدیگر وجود دارد یعنی هر بار فقط دو انگشت از هم جدا میشوند. این اقدام به این جهت انجام میشود که جدا کردن همزمان دو طرف انگشتی که در وسط است ممکن است به عروق و خونرسانی آن صدمه بزند.
از موقع تولد بچه تا موقع جراحی باید چکار کرد
به محض تولد بچه در اولین فرصت باید بچه را برای معاینه به نزد یک متخصص ارتوپد برد. گاهی اوقات تشخیص سینداکتیلی با سونوگرافی قبل از تولد داده میشود، در این صورت قبل از تولد فرزندتان با یک ارتوپد مشورت کنید.
در مدتی که برای رسیدن بچه به سن مناسب صبر میکنید ممکن است نیاز باشد بچه چند بار معاینه شود. در این مدت به والدین توصیه میشود بطور مرتب فاصله بین انگشتان را ماساژ دهند تا پوست بین آنها بیشتر کش بیاید و جدا کردن آنها در حین جراحی راحت تر باشد.
پزشک معالج روش جراحی را برای شما توضیح خواهد داد. اعمال جراحی سینداکتیلی را متخصصین ارتوپدی بخصوص متخصصین دست یا ارتوپدی اطفال انجام میدهند.
بعد از جراحی چه باید کرد
بعد از جراحی سینداکتیلی معمولا پزشک جراح دست بچه را در یک آتل گچی بلند میگذارد که تا زیر بغل او میرود. این آتل برای سه هفته در محل باقی میماند و هدف از آن اینست که دست بیحرکت بماند و از گرافت ( پیوند پوستی) محافظت شود.
بعد از سه هفته آتل خارج میشود و اسپلینت مخصوصی در بین انگشتان جدا شده بیمار برای شش هفته دیگر گذاشته میشود تا انگشتان از هم باز بمانند.
در این مدت مراقبت از زخم و پانسمان اهمیت زیادی دارد و اصول کلی مراقبت از زخم دست اینجا هم صدق میکند.
در این شش هفته برای بیمار کار درمانی انجام میشود تا انگشتان جدا شده بتوانند حرکت طبیعی خود را بدست آورند.
بعد ار آن بیمار باید در فواصل منظمی تا چند سال تحت نظر پزشک معالج باشد تا از سالم بودن ظاهر و کارکرد انگشتان اطمینان حاصل شود. گاهی اوقات در بعضی از بچه ها بعد از گذشت مدتی از عمل جراحی مجددا یک پره پوستی در بین انگشتان ایجاد میشود که ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد.
عوارض جراحی و نتیجهی درازمدت
مهمترین عارضهی درازمدت، بالا آمدن پرهی بین انگشتی است. یعنی پوست بین دو انگشت با رشد کودک بهتدریج به سمت نوک انگشت بالا میآید و چسبندگی جزئی دوباره ظاهر میشود.
در بررسی 138 بازسازی فضای بین انگشتی در 93 بیمار نشان داده شد که این عارضه در پی از دست رفتن بخشی از پیوند پوست رخ میدهد. شیوع عوارض 14 درصد بود و بالا آمدن پره در 12 فضا یعنی 9 درصد دیده شد، ولی هیچ فلپی بهطور کامل از بین نرفت.
در همان بررسی، هیچ عاملی پیشبینیکنندهی بالا رفتن عوارض نبود. سن کودک در زمان جراحی هم عامل خطر شمرده نشد.
در بررسی 514 فضای بین انگشتی در 231 کودک با میانگین پیگیری 6 سال، 66 فضا یعنی 12.8 درصد و 51 کودک یعنی 22.1 درصد به یک جراحی اصلاحی دوم نیاز پیدا کردند. متوسط زمان جراحی دوم 1.7 سال بعد از جراحی اول بود و فضای بین شست و اشاره با 33.3 درصد بیشترین نیاز را داشت. بعد از جراحی اصلاحی هم در 10.5 درصد دوباره بالا آمدن پره و در 14 درصد جمعشدگی جای زخم دیده شد.
عوامل خطر واقعی این جراحی اصلاحی سه چیز بود: درگیری فضای بین شست و اشاره، چسبندگی کامل، و بروز عارضه در جراحی اول. سن کودک در زمان جراحی اول در این بررسی عامل خطر نبود.
یک عارضهی دیگر به پیوند پوست مربوط است. در بررسی درازمدت مجله Journal of Hand Surgery از 24 بیماری که پوست پیوندیشان از کشالهی ران گرفته شده بود، 17 نفر گزارش کردند در محل پیوند مو در آمده است. همین یکی از دلایل حرکت به سمت روشهای بدون پیوند پوست است.
عارضههای دیگر شامل تیرهتر شدن رنگ پوست پیوندی و کجی انگشت هستند.
همان بررسی درازمدت، 19 بیمار را با 26 فضای بین انگشتی و میانگین پیگیری 11.5 سال بعد از جراحی بررسی کرد. بالا آمدن پره فقط در 2 فضا و آن هم جزئی دیده شد و ارتفاع جای زخم در 24 فضا از 26 فضا کمتر از 2 میلیمتر بود.
مهمترین پیام همین بررسی برای والدین این است که در بزرگسالی هیچ تفاوتی در دامنهی حرکت، باز شدن انگشتان، قدرت و حس بین دست عملشده و دست سالم دیده نشد. دست عملشده در بزرگسالی مثل دست سالم کار میکند.
درمان سینداکتیلی یک کار تیمی است
پس از عمل جراحی، فیزیوتراپی و کاردرمانی نقش مهمی در بازتوانی ایفا میکنند. برنامههای درمانی باید به طور منظم و تحت نظر متخصصین انجام شوند تا از بازگشت بیماری یا بروز مشکلات جدید جلوگیری شود.
در مواردی که سینداکتیلی با سایر ناهنجاریهای اسکلتی یا عصبی همراه باشد درمان ممکن است پیچیدهتر شود و نیاز به تیمی تخصصی از پزشکان و درمانگران داشته باشد. این تیم میتواند شامل ارتوپد، فیزیوتراپ و کاردرمانگر باشد تا یک برنامه جامع و هماهنگ برای بیمار تدوین کنند.
علاوه بر مداخلات جراحی و فیزیوتراپی، حمایتهای روانی نیز برای افراد مبتلا به سینداکتیلی اهمیت دارد. مشاورههای روانشناختی میتواند به کاهش اضطراب، افزایش اعتماد به نفس و بهبود کیفیت زندگی کمک کند. به ویژه در دوران رشد و بلوغ، حمایتهای روانی میتواند به افراد کمک کند تا با تغییرات جسمی و اجتماعی خود سازگار شوند.
پیشگیری از عود سینداکتیلی قسمت مهمی از درمان است. پیگیریهای منظم پزشکی پس از جراحی میتواند به شناسایی زودهنگام مشکلات احتمالی و جلوگیری از بروز عود سینداکتیلی کمک کند. همچنین، رعایت توصیههای پزشک در مورد تمرینات فیزیوتراپی میتواند به حفظ نتایج درمانی و بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به سینداکتیلی کمک کند.
درمان سینداکتیلی نیازمند یک برنامه چندجانبه و همکاری بین بیمار، خانواده و تیم پزشکی است. با ترکیب روشهای درمانی مناسب و حمایتهای روانی و اجتماعی، افراد مبتلا به سینداکتیلی میتوانند زندگی سالمتر و بهتری داشته باشند و اثرات منفی این ناهنجاری را به حداقل برسانند.
سینداکتیلی انگشتان پا
شایعترین نوع انگشتان بهم چسبیده یا سینداکتیلی در پا بصورت اتصال انگشتان دوم و سوم است. گاهی اوقات سینداکتیلی انگشتان پا همراه با بیماری های ژنیکی خاص مانند سندروم داون است.
سینداکتیلی پا مسئله ایست که فقط از لحاظ زیبایی اهمیت دارد و هیچ تاثیری در کارکرد پا ندارد. این وضعیت بیماری محسوب نشده و نیاز به درمان ندارد.

در صورت تمایل بیمار و فقط به عنوان یک عمل جراحی زیبایی میتوان دو انگشت را با عمل جراحی از یکدیگر جدا کرد ولی این جراحی مانند هر عمل جراحی دیگری ممکن است با عوارضی همراه باشد.
ایجاد جوشگاه یا یافت اضافه در محل جراحی، آسیب عروقی یا عصبی به انگشت، رشد مجدد پرده بین دو انگشت و یا عارضه در محل پوستی که از آن به عنوان دهنده پیوند پوستی استفاده میشود میتواند از عوارض احتمالی عمل جراحی باشد.
سوالات متداول
منابع:
- Syndactyly Release – Seminars in Plastic Surgery
- Syndactyly in the Pediatric Population: A Review of the Literature – Cureus
- Treatment of common congenital hand conditions – Plastic and Reconstructive Surgery
- Epidemiology of congenital polydactyly and syndactyly in Hunan Province, China – BMC Pregnancy and Childbirth
- Syndactyly release with the use of the Pelnac artificial dermal substitute without skin grafting – Journal of Plastic, Reconstructive and Aesthetic Surgery
- Revision Surgery Following Primary Reconstruction for Hand Syndactyly – Journal of Hand Surgery (American Volume)
- Long-term outcomes of web creep, scar quality, and function after simple syndactyly surgical treatment – Journal of Hand Surgery (American Volume)
- Syndactyly Web Space Reconstruction Using the Tapered M-to-V Flap: A Single-Surgeon, 30-Year Experience – Journal of Hand Surgery (American Volume)
- New Simple Technique for Syndactyly Release – Plastic and Reconstructive Surgery Global Open
نویسنده: دکتر مهرداد منصوری، متخصص ارتوپدی، جراح استخوان و مفاصل
مطالب این مقاله صرفا جنبهی اطلاعرسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیهی پزشک معالج نیست.




دیدگاهها