سندرم سینوس تارس یک بیماری دردناک در ناحیه بیرونی و جلوی مچ پا است که از التهاب یا آسیب سینوس تارس، یعنی کانال کوچک استخوانی بین استخوان قاپ و پاشنه، ایجاد میشود.
این کانال حاوی رباط ها و پایانه های عصبی مهمی است که در حس تعادل مچ پا نقش دارند، به همین دلیل آسیب به آن باعث درد و احساس ناپایداری در مچ پا میشود.
شایع ترین علت این سندرم، پیچ خوردگی مچ پا و بی ثباتی مزمنی است که به دنبال آن ایجاد میشود. فشار مکرر ناشی از دویدن، راه رفتن طولانی یا کف پای صاف هم میتواند این ناحیه را مستعد التهاب کند. علت دقیق آن هنوز به طور کامل شناخته نشده و در بسیاری از بیماران به اشتباه با پیچ خوردگی مزمن مچ پا اشتباه گرفته میشود.
درد مبهم جلوی قوزک خارجی، حساسیت به لمس همان ناحیه و احساس ناپایداری هنگام راه رفتن روی سطح ناهموار از علائم اصلی این سندرم است. تشخیص با معاینه بالینی و در صورت نیاز تصویربرداری انجام میشود.
درمان معمولا با استراحت، فیزیوتراپی و اصلاح کفش شروع و در صورت نیاز با تزریق کورتیکوستروئید تکمیل میشود. در بیماران کمی که به این روش ها پاسخ نمیدهند، جراحی سینوس تارس معمولا نتیجه خوبی دارد.
بر اثر فشار های زیادی که به مچ پا وارد میشود، بر اثر چرخش شدید پا به خارج و یا بر اثر مشکلات بیومکانیک در پا (مانند صافی کف پا) مشکلی به نام سندروم سینوس تارس ایجاد میشود که مشخصات آن در امه توضیح داده میشود.
اکثر بیمارانی که این عارضه را دارند سابقه پیچ خوردگی مچ پا را در قبل میدهند.
علت سندرم سینوس تارس
علت دقیق سندروم سینوس تارس هنوز به طور کامل مشخص نشده است. طبق یک بررسی علمی، بی ثباتی مفصل زیر قاپ (ساب تالار) و گیر افتادگی بافت نرم داخل سینوس تارس از علل اصلی مطرح شده برای این بیماری هستند، هرچند هیچکدام به تنهایی علت قطعی شناخته نشده اند. این سندرم یکی از دردهای شایع کف پا است و در بسیاری موارد با مشکلات دیگر این ناحیه همپوشانی دارد.
طبق یک مطالعه بالینی روی 391 بیمار با سابقه پیچ خوردگی مچ پا، شیوع سندروم سینوس تارس بعد از این آسیب حدود 22.5 درصد بود.
علائم سندرم سینوس تارس
مهمترین این علائم این بیماری عبارتند از
- درد مبهم در جلوی قوزک خارجی که با راه رفتن شدیدتر میشود. بخصوص راه رفتن روی زمین های ناهموار
- فشار دادن ناحیه ای که دقیقا در جلوی قوزک خارجی قرار گرفته است دردناک است.
- درد در هنگام چرخش پا به داخل یا خارج
- درد معمولا صبح ها بعد از برخاستن از خواب بیشتر است و بعد از مدتی کمتر میشود
- احساس ناپایداری در مچ پا
- در هنگام دویدن در مسیر قوسی که به طرف پای آسیب دیده است درد ایجاد میشود. مثلا اگر پای راست مشکل دارد در هنگام دویدن در مسیر قوسی با انحنای به راست پا دردناک میشود.
- بیمار سعی میکند پایش را بیشتر اوقات به سمت داخل بچرخاند.
- تزریق ماده بیحسی موضعی به توسط پزشک در محل کانال سینوس تارس موجب کاهش درد میشود.
- در ام آر آی ممکن است تجمع زیاد مایع سینوویال در سینوس تارس دید ه شود.
- تشخیص سندروم سینوس تارس بیشتر موقعی داده میشود که درد مچ بیمار بعد از درمان پیچ خوردگی مچ پا بهبود نمیابد.
- این سندرم اغلب به اشتباه پیچ خوردگی مزمن مچ پا تشخیص داده میشود و همین موضوع باعث تاخیر در درمان درست آن میشود.
- افتراق این سندرم از اتصال استخوان های تارس و سندروم تونل تارس که هر دو در همین ناحیه مچ پا رخ میدهند، با معاینه بالینی و تصویربرداری انجام میشود.
درمان سندروم سینوس تارس
مهمترین اقداماتی که میتوان برای کنترل درد ناشی از سندروم سینوس تارس انجام داد عبارتند از
- برای مدتی از انجام فعالیت هایی که موجب افزایش درد میشوند اجتناب کنید.
- سرد کردن ناحیه درد موجب کاهش آن میشود.
- پزشک ممکن است از داروهای ضد التهاب مانند ناپروکسن برای کاهش درد استفاده کند.
- ممکن است انجام اولتراسوند به توسط فیزیوتراپ بتواند به کاهش درد کمک کند.
- تصحیح اختلالات بیومکانیکی پا و افزایش دامنه حرکات و انعطاف پذیری در مفصل بین پاشنه و استخوان قاپ ممکن است به درمان بیماری کمک کند.
- انجام نرمش های تقویت کننده عضلات اطراف مچ پا میتواند به بهبودی سندروم سینوس تارس کمک کند.
- انجام نرمش های کششی عضلات ساق
- استفاده از کفش ها و کفی های مناسب برای تصحیح چرخش زیاد پا به خارج
- پزشک معالج ممکن است از تزریق کورتیکوستروئید در محل سینوس تارس برای درمان آن استفاده کند.
- در صورت عدم بهبودی بیمار با روش های ذکر شده، عمل جراحی بصورت خروج محتویات بافت نرم سینوس تارس در اکثر موارد موجب از بین رفتن درد بیمار میشود.
طبق یک بررسی بالینی روی 88 بیمار، تزریق کورتیکوستروئید در کوتاه مدت درد سندروم سینوس تارس را کم میکند ولی در 65 درصد بیماران علائم تا یک سال بعد دوباره برمیگردد.
طبق یک مطالعه روی 22 ورزشکار که آرتروسکوپی ساب تالار شدند، 95 درصد به نوعی ورزش برگشتند ولی فقط 18 درصد به سطح عملکرد قبل از بیماری رسیدند.
سوالات متداول
منابع:
- The Evolution of Sinus Tarsi Syndrome-What Is the Underlying Pathology?-A Critical Review – Journal of Clinical Medicine
- The sinus tarsi syndrome: a cause of chronic ankle pain – The Physician and Sportsmedicine
- Clinical observation of sinus tarsi syndrome after lateral ankle sprain – Zhongguo Gu Shang
- Six out of ten patients with sinus tarsi syndrome returned to pre-injury type of sport after subtalar arthroscopy – Knee Surgery, Sports Traumatology, Arthroscopy
نویسنده: دکتر مهرداد منصوری، متخصص ارتوپدی، جراح استخوان و مفاصل
مطالب این مقاله صرفا جنبه‌ی اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیه‌ی پزشک معالج نیست.
دیدگاه‌ها