شکستگی استخوان ساعد: انواع، علائم و درمان

شکستگی ساعد ممکن است بصورت شکستگی منفرد استخوان رادیوس یا اولنا بوده و یا ممکن است هر دو استخوان ها شکسته شوند. گاهی اوقات هم ممکن است شکستگی یک استخوان با دررفتگی مفصل استخوان دیگر باشد.

شکستگی ساعد چه انواعی دارد و علائم هر کدام جیست. روش درست درمان شکستگی ساعد در برزگسال و کودک چیست.

شکستگی ساعد
نوشته‌ی دکتر مهرداد منصوری، متخصص ارتوپدی، جراح استخوان و مفاصلآخرین بازبینی: 21 شهریور 1405

شکستگی ساعد ممکن است فقط یکی از دو استخوان رادیوس و اولنا را درگیر کند یا هر دو را با هم. علت شایع آن زمین خوردن روی دست باز یا ضربه‌ی مستقیم به ساعد است.

علائم اصلی درد، تورم، تغییر شکل ظاهری ساعد و ناتوانی در حرکت دادن مچ دست یا آرنج است. تشخیص قطعی با رادیوگرافی گرفته می‌شود که محل و شکل دقیق شکستگی و میزان جابه‌جایی استخوان‌ها را نشان می‌دهد.

در کودکان بیشتر شکستگی‌های ساعد با روش غیرجراحی درمان می‌شوند، یعنی جااندازی بسته و گچ‌گیری. در بزرگسالان جااندازی بسته‌ی این دو استخوان دشوار و ناپایدار است، پس بیشتر موارد با جااندازی باز و ثابت کردن استخوان با پلاک و پیچ درمان می‌شوند.

دو نوع خاص شکستگی همراه با دررفتگی هم وجود دارد. در شکستگی مونتاجیا اولنا می‌شکند و سر رادیوس از مفصل آرنج بیرون می‌زند. در شکستگی گالزی رادیوس می‌شکند و مفصل رادیواولنار نزدیک مچ دست دررفته می‌شود.

مهم‌ترین عوارض این شکستگی جوش نخوردن، بد جوش خوردن، عفونت و سندروم کمپارتمان است. درمان نادرست و بستن سفت ساعد به روش سنتی می‌تواند خون‌رسانی عضلات را قطع کند و تغییر شکل دائمی دست به جا بگذارد. با درمان درست، نتیجه در بیشتر بیماران خوب است و عملکرد ساعد برمی‌گردد.


ساعد دو استخوان دارد. این دو استخوان را رادیوس ( زند اعلی یا بالایی) و اولنا ( زند اسفل یا پایینی) مینامند. اگر سر پا بایستیم و دستهای خود را در کنار تنه خود آویزان کنیم بطوریکه کف دست ها به طرف جلو باشد، استخوانی از ساعد که به تنه نزدیک تر است را اولنا مینامند و به استخوانی که از تنه دورتر است استخوان رادیوس میگویند.

شکستگی ساعد چقدر شایع است

شکستگی ساعد یکی از شایع‌ترین شکستگی‌های اندام فوقانی است. الگوی سنی آن دو قله دارد، یکی در سنین پایین و در کودکان فعال و ورزشکار و دیگری در سنین بالا و روی استخوان پوک.

طبق منبع مروری شکستگی های ساعد شیوع این شکستگی در کودکان حدود یک مورد در هر 100 کودک در سال است. بیشترین موارد در گروه سنی 5 تا 14 سال دیده می‌شود که حدود 34 درصد کل موارد را می‌سازد. شکستگی ساعد حدود 4 درصد همه‌ی شکستگی‌های کودکان زیر 16 سال است.

الگوی سنی در بزرگسالان فرق می‌کند و به کیفیت استخوان گره خورده است.

بررسی شکستگی تنه‌ی رادیوس و اولنا همین الگوی دو قله‌ای را توصیف می‌کند، با یک قله پیش از 40 سالگی و یک قله بعد از 60 سالگی. بعد از 60 سالگی سهم زنان از این شکستگی بیشتر از مردان می‌شود، چون پوکی استخوان در آن‌ها شایع‌تر است.

شکستگی ساعد چگونه ایجاد میشوند

مکانیسم شکستگی ساعد میتواند ضربه غیر مستقیم باشد مثل موقعی که فرد در حین زمین خوردن دستش را حائل قرار داده و با کف دست زمین میخورد و یا ممکن است ضربه مستقیم باشد مثل موقعی که با چوبدستی محکم به ساعد کوبیده میشود.

شکستگی منفرد رادیوس یا اولنا همیشه بر اثر ضربه مستقیم ایجاد میشود و وارد شدن نیروهای غیر مستقیم به ساعد یا موجب شکسته شدن هر دو استخوان آن میشود و یا اگر یک استخوان دچار شکستگی شود، همراه با دررفتگی در مفصل استخوان دیگر است.

شکستگی ساعد و آناتومی کاربردی استخوان های رادیوس و اولنا

در حین زمین خوردن، اگر مچ دست در حال چرخش باشد شکستگی استخوان های رادیوس و اولنا در مقابل هم نبوده و یکی بالاتر و دیگری پایین تر قرار میگیرد. همچنین در این موارد معمولا خط شکستگی بصورت مارپیچی است.

وقتی شکستگی استخوان های ساعد بر اثر ضربه مستقیم ایجاد میشود معمولا خط شکستگی بصورت عرضی است و شکستگی دو استخوان ساعد در مقابل یکدیگر است.

شکستگی اگر در یک استخوان باشد معمولا جابجایی زیادی ندارد ولی اگر هر دو استخوان شکسته شده باشند محل شکستگی معمولا در بالغین جابجایی زیادی دارد.

 البته در بچه ها شکسته شدن هر دو استخوان ساعد  معمولا با جابجایی اندکی همراه است.

علائم شکستگی ساعد چیست

وقتی شکستگی ساعد در هر دو استخوان باشد، شکل ظاهری ساعد بیمار تغییر میابد. ساعد در محل شکستگی خم میشود و گاهی اوقات میتوان نوک تیز استخوان در محل شکستگی را در زیر پوست ساعد لمس کرد. در بعضی موارد نوک تیز استخوان شکسته شده پوست را سوراخ کرده و بیرون میزند و شکستگی را به نوع باز تبدیل میکند.

وقتی شکستگی فقط در یک استخوان ساعد ایجاد شده یا جابجایی کمی دارد معمولا ساعد در محل شکستگی بسرعت متورم و دردناک میشود. در این موارد ممکن است حرکت دادن ساعد موجب برخورد قطعات شکستگی به یکدیگر شده و ایجاد صدا کند که به آن کریپیتاسیون میگویند.

بیمار دچار شکستگی ساعد درد زیادی داشته و حرکات چرخشی ساعد و مچ دست وی بسیار دردناک میشود. تشخیص قطعی شکستگی های ساعد با رادیوگرافی است.

رادیوگرافی ساده شکل و محل شکستگی را نشان میدهد.

تغییر شکل ظاهری و تورم ساعد بعد از شکستگی استخوان های رادیوس و اولنا

درمان شکستگی ساعد

درمان این شکستگی ها بصورت جااندازی و سپس بیحرکت کردن شکستگی است. جااندازی ممکن است به طریقه بسته یا باز باشد

محدوده‌ی درمان غیرجراحی در بزرگسالان بسیار باریک است. منبع شکستگی تنه‌ی رادیوس و اولنا توضیح می‌دهد که از درمان غیرجراحی در بزرگسالان به‌ندرت استفاده میشود و شکستگی ایزوله‌ی تنه‌ی رادیوس تقریبا همیشه به جراحی نیاز پیدا می‌کند. تنها استثنای روشن، شکستگی ایزوله‌ی تنه‌ی اولنا بدون جابه‌جایی است که با گچ یا بریس عملکردی درمان می‌شود.

معیار عددی این تصمیم هم مشخص است. منبع مروری شکستگی های ساعد درمان محافظه‌کارانه را فقط برای شکستگی بدون جابه‌جایی یا با جابه‌جایی کمتر از 50 درصد و زاویه‌ی کمتر از 10 درجه مناسب می‌داند. همان منبع می‌گوید زاویه‌ی 10 درجه یا کمتر چرخش ساعد را به‌طور مهمی کم نمی‌کند، ولی زاویه‌ی 20 درجه در رادیوس یا اولنا حدود 30 درجه از مجموع پروناسیون و سوپیناسیون را از بین می‌برد.

از دست رفتن 30 درجه چرخش کم نیست. در یک مطالعه بر روی 33 فرد سالم مشخص شد بیشتر کارهای روزمره به حدود 100 درجه چرخش ساعد نیاز دارند، پس هر درجه‌ای که از این محدوده کم شود مستقیم روی زندگی روزمره اثر می‌گذارد.

جااندازی بسته شکستگی ساعد

در شکستگی ساعد جااندازی استخوان ها باید بسیار دقیق باشد. ساعد از دو استخوان تشکیل شده که با هم کار میکنند. اگر یکی از آنها در وضعیت مناسب جوش نخورد هماهنگی در حرکات بین دو استخوان از بین رفته و در نتیجه ممکن است چرخش ساعد دچار مشکل شود.

اگر محل شکستگی جابجایی نداشته باشد درمان بصورت گچ گیری کل اندام فوقانی از کف دست تا بالای بازو است. آرنج را در این گچ در زاویه 90 درجه قرار میدهند. در این موارد پزشک معالج تا سه هفته هر هفته یک رادیوگرافی از ساعد تهیه میکند تا اگر شکستگی جابجایی پیدا کند زود متوجه آن شود.

ذکر این نکته مهم است که به علت عضلات قوی که به استخوان های ساعد میچسبند حتی اگر در ابتدا محل شکستگی جابجایی نداشته باشد و بیمار در مدتی که گچ دارد دستش را اصلا حرکت هم ندهد ممکن است قطعات شکسته شده بر اثر انقباض عضلات جابجا شوند.

بعد از سه هفته معمولا امکان جابجایی وجود ندارد. در صورتیکه شکستگی تا سه هفته در گچ بدون جابجایی باقی ماند گچ بمدت 12-10 هفته باقی مانده تا استخوان های شکسته شده زمان کافی برای جوش خوردن داشته باشند. این زمان در بچه ها حدود 6-4 هفته است.

در صورتیکه شکستگی ساعد جابجایی داشته باشند در بچه ها سعی در جااندازی بسته شکستگی میشود. در صورتیکه شکستگی جاافتاد درمان بصورت گچ گیری به صورتی است که ذکر شد. در صورتیکه جااندازی بسته موفقیت آمیز نباشد درمان بصورت عمل جراحی خواهد بود.

شکستگی ساعد در بالغین اگر همراه با جابجایی باشند نیاز به عمل جراحی دارد. در بالغین جااندازی بسته استخوان های ساعد بسیار مشکل است و اگر هم امکان پذیر شود حفظ جااندازی با گچ عملی نیست.

جااندازی باز شکستگی ساعد

در جااندازی باز شکستگی ساعد، پزشک ارتوپد پوست و عضلات ساعد را برش داده و به کنار میزند، استخوان های شکسته شده را نمایان کرده و محل شکستگی را زیر دیده مستقیم دقیقا جااندازی کرده و با پیچ و پلاک به یکدیگر فیکس میکند.

در بچه ها پزشک جراح ممکن است از نیل داخل استخوانی برای بیحرکت کردن شکستگی استفاده کند ولی در بالغین در غالب موارد از پیچ و پلاک استفاده میشود.

پس از جراحی کل اندام فوقانی در یک آتل بلند گذاشته میشود. آتل معمولا پس از 2-1 هفته خارج شده و حرکات آرنج و مچ دست شروع میشود. شکستگی استخوان های بالغین معمولا به 12- 10 هفته زمان برای جوش خوردن نیاز دارد.

در این مدت بیمار باید بطور مرتب نرمش های مخصوصی را برای حرکات آرنج و مچ دست انجام دهد تا دچار خشکی مفصلی نشود. در این مدت بیمار باید از بلند کردن اجسام با دست آسیب دیده امتناع کند. بعد از جوش خوردن شکستگی که معمولا با استفاده از رادیوگرافی مشخص میشود بیمار میتواند اجسام را با دست خود بلند کند.

رادیوگرافی ساعد بعد از جااندازی باز و ثابت کردن شکستگی با پلاک و پیچ
جااندازی باز و تثبیت با پلاک در فرد بالغ
نمای دیگر رادیوگرافی ساعد بعد از فیکس شدن شکستگی رادیوس و اولنا با پلاک و پیچ
درمان جراحی و تثبیت با نیل در سنین پایین

مدت زمان جوش خوردن استخوان ساعد دست

زمان جوش خوردن استخوان تابع عواملی متعددی مانند سن بیمار و شدت جابجایی استخوان ها در محل شکستگی و نحوه درمان شکستگی است. مدت زمان جوش خوردن استخوان ساعد دست بچه ها که با گچ گیری درمان میشوند معمولا شش هفته است ولی در بالغین اگر با جراحی درمان شده باشند حدود سه ماه میباشد.

نتیجه‌ی درمان جراحی در این شکستگی عموما خوب است. منبع شکستگی تنه‌ی رادیوس و اولنا نرخ جوش خوردن را بعد از ثابت کردن جراحی در 2 ماه بسیار بالا گزارش می‌کند و توصیه می‌کند تمرین دامنه‌ی حرکتی مچ دست و آرنج اغلب در همان هفته‌ی اول بعد از جراحی شروع شود.

عوارض شکستگی ساعد چیست

درمان شکستگی ساعد در صورتی که به درستی انجام شود معمولا بدون عارضه خاصی نتیجه خوبی را بدنبال خواهد داشت. با این حال این شکستگی ها در بعضی موارد ممکن است با بروز عوارضی همراه باشند. مهمترین عوارض شکستگی ساعد عبارتند از

دیر جوش خوردن یا جوش نخوردن شکستگی ساعد

دیر جوش خوردن معمولا در شکستگی های یک سوم پایینی استخوان اولنا دیده میشود و علت آن معمولا اختلال در خونرسانی محل شکستگی و یا جااندازی ناکامل یا بیحرکتی ناکافی در محل شکستگی است.

درمان جوش نخورن این شکستگی، استفاده از عمل جراحی پیوند استخوان است. اگر شکستگی قبلا جراحی نشده باشد قطعات جوش نخورده با پلاک فیکس میشوند و اگر قبلا جراحی شده و با پلاک فیکس شده باشد ممکن است نیاز به تعویض پلاک وجود داشته باشد (در مواردی که پلاک قبلی نتواند به اندازه کافی استخوان های شکسته شده را بیحرکت کند، باید عوض شود).

منبع مروری شکستگی های ساعد نرخ جوش نخوردن را حدود 2 تا 10 درصد همه‌ی شکستگی‌های ساعد گزارش می‌کند. نرخ عفونت بعد از ثابت کردن استخوان با پلاک و پیچ هم حدود 3 درصد است، با دامنه‌ی 0.8 تا 6 درصد در مطالعات مختلف.

بد جوش خوردن شکستگی ساعد

بد جوش خوردن شکستگی ساعد میتواند به صورت زاویه دار شدن استخوان ها در محل شکستگی و یا بصورت کوتاه شده یک یا هر دو استخوان باشد.

گاهی هم ممکن است استخوان های رادیوس و اولنا در محل شکستگی به یکدیگر بچسبند. هر کدام از این موارد میتواند موجب محدودیت چرخش مچ دست شود.

کوتاه شدن یک استخوان ساعد نسبت به دیگری هم میتواند موجب نیمه دررفتگی مفصل بین رادیوس و اولنا در مچ دست شده و موجب درد در ناحیه مچ دست بیمار شود. در صورت بد جوش خورگی شدید درمان بصورت عمل جراحی استئوتومی ( شکستن مجدد استخوان در محل بد جوش خوردن) و قرار دادن استخوان در وضعیت مناسب است.

رادیوگرافی ساعد با بد جوش خوردن استخوان و تغییر زاویه محور ساعد
بد جوش خوردن شکستگی ساعد

سندرم کمپارتمان

گاهی اوقات به علت خونریزی یا تورم شدید در محل شکستگی فشار درون کمپارتمان های ساعد بالا رفته که ممکن است موجب سندروم کمپارتمان و متعاقب آن کنتراکچر ولکمن شود.

تشخیص سندروم کمپارتمان بیشتر بالینی است تا عددی. با این حال منبع آناتومی کمپارتمان های ساعد توضیح می‌دهد که اختلاف فشار کمتر از 30، یعنی فاصله‌ی فشار خون دیاستولی با فشار داخل کمپارتمان، نشانه‌ی دقیق‌تری از فشار مطلق بالای 30 است. درد شدید و نامتناسب با آسیب و درد هنگام کشش غیرفعال انگشتان مهم‌ترین علائم هشدار هستند.

عوارض پلاتین در ساعد دست

بعضی بیماران از وجود یک جسم فلزی در ساعد خود نگران میشوند و فکر میکنند عوارض پلاتین در ساعد دست برای آنها مشکلاتی ایجاد میکند. امروزه برای تثبیت شکستگی ساعد از پلیت های بسیار ظریفی به کلفی حدود 3.5 میلیمتر استفاده میشود که اصلا مشکلی برای کارکرد استخوان و عضله ایجاد نمیکنند و بعد از جوش خوردن استخوان میتوانند تا آخر عمر در ساعد باقی بمانند.

شکستگی ساعد در اطفال

شکستگی ساعد در اطفال

شکستگی های ساعد در هر سنی ایجاد میشوند با این حال خصوصیات این شکستگی ها در بچه ها قدری با بزرگسالان تفاوت دارد.

علت این شکستگی ها معمولا زمین خوردن است. بچه در حین زمین خوردن دست خود را به جلوی بدن برده و حائل بین خود و زمین قرار میدهد. پس اولین جایی که با زمین برخورد میکند کف دست است.

نیروهای وارده از زمین به دست بچه بطور غیر مستقیم به ساعد وی منتقل شده و موجب شکستگی استخوان های ساعد میشوند.

شکستگی ترکه تری استخوان های ساعد در کودکان
شکستگی ترکه تری استخوان های ساعد 

در این شکستگی ها ممکن است هر دو استخوان رادیوس (زند زبرین) و اولنا (زند زیرین) و یا یکی از آنها دچار شکستگی شوند. استخوان به دو قطعه بالایی و پایینی تقسیم میشود. گرچه این شکستگی  میتواند در هر قسمتی از ساعد ایجاد شود ولی معمولا در محل اتصال ثلث میانی و پایینی ساعد صورت میگیرد.

در بچه های کم سن و سال شکستگی استخوان های ساعد بصورت ترکه تری یا گرین استیک است. در این نوع شکستگی برخلاف بالغین دو قطعه بالایی و پایینی استخوان کاملا از هم جدا نشده بلکه از گوشه محل شکستگی همچنان به هم متصل باقی میمانند.

این اتصال به علت این است که در هنگام شکستگی همه قسمت های استخوان نشکسته و قسمتی از آن سالم باقی میماند و این قسمت سالم به صورت پلی دو تکه بالایی و پایینی را به هم متصل نگه میدارد.

علت دیگر اینست که در بچه ها پریوست ( پرده بافتی که بر روی استخوان کشیده شده است) کلفت بوده و در حین شکستگی بطور کامل پاره نمیشود. همین پریوست تقریبا سالم موجب میشود دو تکه بالایی و پایینی استخوان شکسته شده در محل شکستگی به هم متصل باقی بمانند.

شکستگی ساعد در بچه ها گرچه در هر سنی دیده میشود ولی در سنین 13-10 سال شایعتر است. این شکستگی ها در پسرها بیشتر از دختران دیده میشود.

شایعترین علامت شکستگی ساعد در بچه ها درد ساعد است. در شکستگی های با جابجایی زیاد ساعد به وضوع از وسط تغییر شکل داده و خم میشود. تشخیص قطعی این شکستگی ها به توسط رادیوگرافی ساده داده میشود.

شکستگی ساعد کودکان با شکستگی آرنج در کودکان فرق دارد و درمان و پیش‌آگهی هر کدام جداگانه بررسی می‌شود. آشنایی با آناتومی ساعد هم کمک می‌کند والدین بفهمند کدام استخوان شکسته است.

درمان شکستگی ساعد در اطفال

 اکثراً شکستگی های ناحیه ساعد در اطفال به صورت غیر جراحی درمان می گردند. در صورتی که تورم قابل ملاحظه در ساعد وجود داشته باشد ابتدا اندام اتل گیری شده و پس از کم شدن تورم گچ گیری انجام می شود

در صورتی که جابجایی و زاویه دار شدن استخوان های شکسته شده زیاد باشد باید ابتدا با بیهوشی عمومی جااندازی بسته صورت گرفته و  سپس گچ گیری انجام شود. گاهی اوقات در مواردی که جااندازی بسته موفق نباشد درمان جراحی باز انجام میشود.

عوارض شکستگی های ساعد در بچه ها

عوارض شکستگی های ساعد در بچه ها کم است. یکی از عوارض این شکستگی ها ، جابجا شدن مجدد شکستگی می باشد به این معنی که بعد از جاافتادن شکستگی و گچ گیری ممکن است بعد از چند روز قطعات شکسته شده مجددا جابجا شوند.

از عوارض دیگر شکستگی ساعد در بچه ها خشکی و محدودیت حرکت آرنج  یا مچ دست ، بدجوش خوردن، دیرجوش خوردن  و در مواردی خاص چسبندگی دو استخوان رادیوس و اولنار به یکدیگر است.

شکستگی دررفتگی مونتاجیا در ساعد چیست

شکستگی ساعد. مونتاجیا

وقتی بدنبال ضربه، تنه استخوان اولنا شکسته شده و سر استخوان رادیوس که در حالت طبیعی با کندیل خارجی استخوان بازو مفصل میشود دچار دررفتگی میشود به آسیب ایجاد شده، شکستگی- در رفتگی مونتاجیا Monteggia fracture-dislocation میگویند.

مکانیسم این آسیب، ضربه غیر مستقیمی است که به کف دست فرد در حال زمین خوردن وارد شده و نیروی وارده به ساعد موجب شکستگی و دررفتگی میشود. زمین خوردن معمولا در حالتی است که فرد ساعد خود را در حالت پروناسیون Pronation قرار داده است.

گاهی اوقات بدنبال اصابت مستقیم جسم سخت به ساعد هم ممکن است این آسیب ایجاد شود. شکستگی تنه استخوان اولنا معمولا در قسمت های بالایی آن ایجاد میشود.

علائم شکستگی دررفتگی مونتاجیا

بعد از این نوع از شکستگی ساعد، شکل اندام قدری تغییر میکند. ساعد و مفصل آرنج متورم میشوند. درد بر روی سر استخوان رادیوس و محل شکسته شدن استخوان اولنا وجود دارد که با حرکت ساعد بخصوص حرکات چرخشی ساعد شدت میابد.

در رادیوگرافی که از ناحیه آرنج و ساعد به عمل میاید دررفتگی و شکستگی دیده میشود. سر استخوان رادیوس معمولا به سمت جلوی کندیل خارجی بازو در میرود.

رادیوگرافی شکستگی دررفتگی مونتاجیا با شکستگی تنه اولنا و دررفتگی سر رادیوس
شکستگی استخوان اولنا و دررفتگی سر استخوان رادیوس

درمان شکستگی دررفتگی مونتژیا

در بچه ها درمان این نوع از شکستگی ساعد بصورت جااندازی بسته دررفتگی سر رادیوس و شکستگی تنه اولنا است. جااندازی دررفتگی سر استخوان رادیوس با چرخاندن ساعد به خارج و فشار مستقیم به سر استخوان رادیوس میسر میشود.

بعد از جااندازی، کل اندام فوقانی فرد در گچ بلندی که از کف دست تا بالای بازو ادامه میابد گذاشته شده و پس از حدود شش هفته که شکستگی استخوان اولنا جوش خورد گچ خارج میشود.

پس از آن بیمار برای بازیابی دامنه حرکتی آرنج و مچ دست باید بمدت چند هفته تا چند ماه حرکات نرمشی خاصی را تحت نظر پزشک معالج یا فیزیوتراپ انجام دهد.

رادیوگرافی ساعد بعد از جراحی شکستگی مونتاجیا و ثابت شدن اولنا با پلاک و پیچ
شکستگی-دررفتگی مونتاجیا

در بالغین درمان کمی متفاوت است. ابتدا دررفتگی سر استخوان رادیوس بصورت بسته جااندازی شده و سپس شکستگی تنه استخوان اولنا با استفاده از جراحی باز جااندازی شده و با پیچ و پلاک فیکس میشود. در صورتیکه جااندازی بسته سر رادیوس موفقیت آمیز نباشد آنهم نیاز به جااندازی باز دارد.

گاهی اوقات در معاینه اولیه دررفتگی سر استخوان رادیوس تشخیص داده نشده و فقط شکستگی تنه استخوان اولنا درمان میشود. در این موارد پس از جوش خوردن استخوان اولنا و شروع حرکات آرنج مشاهده میشود که آرنج خوب حرکت نمیکند.

رادیوگرافی از آرنج در این زمان دررفتگی سر رادیوس را نشان میدهد. متاسفانه درمان دررفتگی در این زمان بسیار مشکل بوده و مستلزم جراحی بازسازی مفصل و استئوتومی استخوان اولنا است.

منبع شکستگی مونتاجیا توضیح می‌دهد که در موارد قابل درمان با جااندازی بسته، آرنج در حدود 110 درجه خم و ساعد در سوپیناسیون کامل به مدت 6 هفته آتل می‌شود. بعد از جراحی هم توان‌بخشی معمولا از هفته‌ی 2 شروع می‌شود.

نکته‌ی کلیدی درمان این شکستگی، خودِ اولنا است. بررسی شکستگی مونتاجیا در کودکان و بزرگسالان نشان می‌دهد مشخصات شکستگی اولنا تعیین‌کننده‌ی روش درمان است و جااندازی پایدار جزء اولنار معمولا هم‌راستایی سر رادیوس را هم برمی‌گرداند. در کودکان درمان غیرجراحی برای شکستگی پایدار جواب می‌دهد و در بزرگسالان ثابت کردن با پلاک و پیچ نتیجه‌ی بهتری داده است.

شکستگی دررفتگی گالزی در ساعد چیست

شکستگی ساعد. گالزی

وقتی بدنبال ضربه، تنه استخوان رادیوس در یک سوم پایینی آن شکسته شده و انتهای پایینی استخوان اولنا که در حالت طبیعی با استخوان رادیوس مفصل میشود دچار دررفتگی میشود به آسیب ایجاد شده شکستگی- در رفتگی گالزی Galeazzi fracture-dislocation میگویند.

مکانیسم این آسیب، ضربه غیر مستقیمی است که به کف دست فرد در حال زمین خوردن وارد شده و نیروی وارده به ساعد موجب شکستگی و در رفتگی میشود.

علائم شکستگی دررفتگی گالزی

در این نوعی از شکستگی ساعد، انتهای پایینی استخوان اولنا برجسته تر از معمول میشود و پس از مدتی ساعد و مفصل مچ دست متورم میشود.

درد بر روی انتهای پایینی استخوان اولنا و محل شکسته شدن رادیوس وجود دارد که با حرکت ساعد بخصوص حرکات چرخشی ساعد شدت میابد. در رادیوگرافی که از ناحیه مچ دست و ساعد به عمل میاید دررفتگی و شکستگی دیده میشود.                       

شکستگی ساعد. گالزی

درمان شکستگی دررفتگی گالزی

در بچه ها درمان این نوعی از شکستگی ساعد بصورت جااندازی بسته دررفتگی انتهای پایینی استخوان اولنا و تنه استخوان رادیوس است. بعد از جااندازی، کل اندام فوقانی فرد در گچ بلندی که از کف دست تا بالای بازو ادامه میابد گذاشته شده و پس از حدود شش هفته که شکستگی استخوان رادیوس جوش خورد گچ خارج میشود.

پس ار آن بیمار برای بازیابی دامنه حرکتی مچ دست باید بمدت چند هفته تا چند ماه حرکات نرمشی خاصی را تحت نظر پزشک معالج یا فیزیوتراپ انجام دهد.

در بالغین درمان متفاوت است. ابتدا شکستگی تنه استخوان اولنا با استفاده از جراحی باز جااندازی و با پیچ و پلاک فیکس شده و سپس دررفتگی انتهای پایینی استخوان اولنا بصورت بسته جااندازی میشود. پس از جراحی کل اندام فوقانی مدتی در آتل محافظت شده و سپس حرکات نرمشی ساعد شروع میشود.

منبع شکستگی گالزی بازگشت به فعالیت کامل را برای بیماران کم‌تحرک بعد از 8 تا 12 هفته و برای ورزشکاران و کارگران یدی بعد از 12 تا 16 هفته توان‌بخشی گزارش می‌کند. آسیب‌های عصبی همراه این شکستگی معمولا درمان خاصی لازم ندارند و در بیشتر بیماران طی 9 تا 12 هفته کامل برطرف می‌شوند.

عوارض درمان نادرست شکستگی ساعد

درمان شکستگی توسط شکسته بند های محلی در دوره هایی از تاریخ تنها چاره انسان دردمند بود ولی در دوران ما دیگر توجیهی برای پناه بردن به این روش درمانی نیست. عوارض بالای درمان های قدیمی زیاد است و میتواند برای بیمار مشکلات فراوانی را ایجاد کند.

یکی از درمان های رایجی که در شکسته بندی سنتی برای درمان شکستگی ساعد به کار میرود بستن محکم ساعد با نی و خمیر و نخ است.

بستن سفت ساعد شکسته با نی و خمیر و نخ در شکسته بندی سنتی

همانطور که در شکل بالا دیده میشود در اطراف ساعد بیمار چند نی بصورت طولی قرار داده شده و دور آنها با نخ بسته شده است. معمولا نخ را بصورت خیلی سفت و محکم دور نی ها میبندند تا بتواند به استخوان ها فشار آورده و مانع جابجایی آنها شود. بر اثر سفت بسته شدن دور ساعد، دست متورم میشود و شکسته بند این تورم را طبیعی و نشانه درست بودن درمان میداند.

متاسفانه همین سفت بسته شدن دور ساعد موجب بروز عوارض شدیدی برای بیمار میشود. مهمترین این عوارض کاهش جریان خون ساعد است. بر اثر فشار زیادی که از بیرون به پوست و عضلات ساعد وارد میشود مسیر عروق خونی تنگ شده یا کاملا بسته میشود.

کاهش جریان خون ساعد موجب میشود سلول های عضلانی ساعد از بین رفته و جای آنها را بافتی بگیرد که خاصیت عضله را ندارد. گاهی اوقات بر اثر همین کم شدن جریان خون، اعصاب ساعد هم از بین میروند.

بعد از یکی دو ماه که نی ها باز میشوند شکستگی ساعد جوش خورده است ولی در کنار آن عوارض جبران ناپذیری برای بیمار باقی میماند.

لاغری شدید ساعد و تغییر شکل دست بعد از بستن سفت ساعد و از بین رفتن عضلات

در تصویر بالا مشاهده میشود که ساعد بیمار درست در جایی که نی ها بسته شده اند بشدت لاغر شده است. این لاغری بر اثر از بین رفتن بافت عضلانی و جایگزین شدن آن با بافت بیفایده دیگری ایجاد شده است.

در موارد شدید، تغییر شکل های شدیدی در مچ دست و ساعد بیمار ایجاد میشود که آنرا کنتراکچر ولکمن میگویند.

سوالات متداول

منابع:

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری، متخصص ارتوپدی، جراح استخوان و مفاصل

مطالب این مقاله صرفا جنبه‌ی اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیه‌ی پزشک معالج نیست.

به اشتراک گذاری مقاله

دیدگاه‌ها

توجه: به سوالات شما در مورد مطالب مطرح شده در این مقاله همینجا پاسخ داده میشود. در صورت تمایل برای ارسال عکس و آزمایش‌های خود به قسمت مشاوره سایت مراجعه کنید.

دکتر مهرداد منصوری

درخواست مشاوره

تماس تلفنی

پاسخگویی از ساعت 9:00 تا 21:00

دکتر مهرداد منصوری

متخصص جراحی استخوان و مفاصل، جراح لگن و مفصل ران

فارغ التحصیل ممتاز پزشکی عمومی و تخصص ارتوپدی از دانشگاه تهران. دارای بورد تخصصی سال 1997
دوره فلوشیپ لگن و مفصل ران در آلمان 2002. دوره تکمیلی شکستگی لگن در دانشگاه واشنگتن امریکا 2008
دارای سابقه انجام موفق چند هزار جراحی تعویض مفصل

0
0پرسش در مورد مقاله را پاسخ میدهیم