شکستگی انگشت دست: علائم، درمان و مدت زمان جوش خوردن

شکستگی انگشت دست یکی از آسیب‌های شایع است که می‌تواند به دلیل عوامل مختلفی از جمله حوادث ورزشی، تصادفات، یا فشارهای ناگهانی بر انگشتان رخ دهد.

شکستگی انگشت دست چگونه ایجاد میشود و چه علائمی دارد. درمان شکستگی انگشت دست چیست.

شکستگی انگشت
نوشته‌ی دکتر مهرداد منصوری، متخصص ارتوپدی، جراح استخوان و مفاصلآخرین بازبینی: 24 شهریور 1405

شکستگی انگشت دست یکی از شایع‌ترین شکستگی‌های بدن است. معمولا بر اثر ضربه‌ی ورزشی، گیر کردن انگشت لای در یا افتادن روی دست ایجاد می‌شود. هر انگشت سه بند دارد و شست دو بند، و شکستگی می‌تواند در هر بند رخ بدهد.

شکستگی انگشت می‌تواند داخل‌مفصلی یا خارج‌مفصلی، باز یا بسته و با جابه‌جایی یا بدون جابه‌جایی باشد. علائم اصلی درد شدید، تورم، کبودی و محدودیت حرکت انگشت است و گاهی تغییر شکل آشکار انگشت هم دیده می‌شود. بی‌حسی انگشت نشانه‌ی درگیری عصب است.

تشخیص با معاینه و رادیوگرافی ساده انجام می‌شود. بدون عکس‌برداری نمی‌توان شکستگی را از دررفتگی یا کوفتگی جدا کرد.

بسیاری از شکستگی‌های بدون جابه‌جایی فقط با بستن انگشت شکسته به انگشت مجاور درمان می‌شوند. در شکستگی‌های جابه‌جاشده پزشک ابتدا جااندازی می‌کند و در صورت ناپایدار بودن از پین، سیم، پیچ یا پلاک استفاده می‌کند. درمان خانگی شکستگی انگشت توصیه نمی‌شود.

جوش خوردن بالینی استخوان انگشت معمولا چند هفته طول می‌کشد، هرچند محو شدن خط شکستگی در رادیوگرافی چند ماه زمان می‌برد. بعد از برداشتن آتل، تمرینات حرکتی برای بازگرداندن خم و راست شدن کامل انگشت ضروری است. شکستگی انگشت در کودکان هم به‌دلیل وجود صفحه‌ی رشد رفتار متفاوتی دارد.


انگشتان دست نقش مهمی در انجام فعالیت‌های روزمره ایفا می‌کنند و هرگونه آسیب به آن‌ها می‌تواند اثرات بسیار مهمی بر زندگی فرد داشته باشد.

آناتومی انگشتان دست

دست انسان 27 استخوان دارد. 8 استخوان در مچ که به آنها استخوان های کارپ Carpal bones میگویند. 5 استخوان در کف دست بنام استخوان های متاکارپ Metacarpal bones و 14 استخوان که انگشتان را درست کرده و به آنها فالانکس Phalanges میگویند.

همه انگشتان دست سه بند متحرک دارند. بندی که کوچکتر بوده و ناخن دارد را بند انتهایی یا دیستال Distal Phalanx میگویند. بندی که پشت سر آن بوده و با آن مفصل میشود را بند میانی Middle phalanx میگویند و بندی را که به کف دست متصل میشود را بند پرگزیمال Proximal phalanx میگویند.

هر انگشت که از سه بند تشکیل شده از طریق بند پرگزیمال به کف دست مفصل میشود. در کف دست به ازای هر انگشت یک استخوان به نام متاکارپ Metacarpal bone وجود دارد. پس کف دست از چهار متاکارپ تشکیل شده است.

وضعیت انگشت شست قدری متفاوت است. شست برخلاف دیگر انگشتان دست دو بند دارد. بند دیستال که ناخن دارد و بند پرگزیمال. بند پرگزیمال به متاکارپ شست متصل میشود.

آناتومی انگشتان دست در شکستگی انگشتان

انواع شکستگی انگشت دست

شکستگی انگشت دست‌ می‌توانند به دسته‌های مختلفی تقسیم شود که هر کدام ویژگی‌ها و درمان‌های خاص خود را دارند.

یکی از انواع رایج، شکستگی خطی است که در آن استخوان انگشت به طور افقی شکسته می‌شود بدون جابه‌جایی قطعات استخوان. نوع دیگری، شکستگی پیچیده است که شامل شکستگی‌های متعدد با جابه‌جایی قطعات استخوان می‌باشد و معمولاً نیاز به مداخله جراحی دارد.

نوع سوم، شکستگی پیچشی، زمانی رخ می‌دهد که نیرو به طور چرخشی وارد انگشت می‌شود و باعث پیچیدن استخوان می‌شود.

شکستگی میتواند در هر کدام از سه بند انگشت ایجاد شود. شکستگی انگشتان ممکن است خارج مفصلی یا داخل مفصلی باشد. هر انگشت سه مفصل دارد و خط شکستگی در هر کدام از این مفاصل وارد شود مهم و خطرناک است.

گاهی اوقات بند انتهایی انگشت ممکن است بدنبال اصابت جسم سخت مانند ضربه چکش یا گیر کردن انگشت لای در، خرد شود.

همچنین شکستگی انگشت دست را میتوان به دو نوع باز و بسته تقسیم کرد. در شکستگی باز، پوست اطراف شکستگی زخمی می‌شود و استخوان از طریق زخم به فضای بیرون از بدن راه پیدا میکند که خطر عفونت را افزایش می‌دهد.

در مقابل، شکستگی بسته به این معناست که پوست سالم باقی می‌ماند و استخوان شکسته در داخل بدن باقی می‌ماند. هر کدام از این انواع نیازمند روش‌های درمانی متفاوتی هستند که بسته به شدت و نوع شکستگی انتخاب می‌شوند.

دو شکستگی دیگر در همین ناحیه جدا بررسی شده‌اند. شکستگی شست به‌دلیل ساختار متفاوت آن در مقاله‌ی شکستگی شست دست آمده است و شکستگی استخوان‌های کف دست موضوع مقاله‌ی شکستگی کف دست و استخوان متاکارپ است.

شکستگی کندگی قاعده‌ی بند انتهایی هم حالت خاصی دارد که به آن انگشت چکشی می‌گویند و در مقاله‌ی انگشت چکشی بررسی شده است.

شیوع شکستگی فالانکس نسبتا بالاست، ولی شناخت ما از توزیع آناتومیک آن هنوز کامل نیست. در بررسی 2,140 شکستگی فالانکس در 1,747 بیمار بزرگسال، بند انتهایی و بند پروگزیمال هرکدام 39 درصد شکستگی‌ها را داشتند و انگشت کوچک با 26 درصد بیشترین انگشت درگیر بود و بعد از آن انگشت حلقه با 24 درصد.

در همان بررسی، میانه‌ی سن هنگام آسیب 45 سال بود و 65 درصد بیماران مرد بودند.

علل بروز شکستگی انگشت دست

شکستگی انگشت دست معمولا به دلیل اعمال نیروهای ناگهانی و شدید بر انگشت رخ می‌دهد. یکی از شایع‌ترین علل، حوادث ورزشی است که در آنها انگشتان تحت فشار یا ضربه‌های مستقیم قرار می‌گیرند. ورزش‌هایی مانند فوتبال، بسکتبال و هندبال که نیاز به استفاده شدید از دست‌ها دارند بیشتر مستعد ایجاد این نوع شکستگی‌ها هستند.

حوادثی که در خانه اتفاق میفتد هم از دیگر علل شایع شکستن انگشت دست می‌باشند. افتادن از ارتفاع، ضربه زدن به اشیاء سخت یا باز و بسته کردن قفل‌های در می‌تواند به شکستگی انگشت دست منجر شود. کارهای فیزیکی سنگین که نیاز به استفاده از ابزار دارند هم می‌توانند عامل این نوع آسیب‌ها باشند.

علاوه بر حوادث و تصادفات بعضی بیماری ها می‌توانند خطر شکستن انگشت دست را افزایش دهند. بیماری‌هایی مانند پوکی استخوان که استخوان‌ها را ضعیف می‌کنند، احتمال شکستگی انگشت دست را افزایش می‌دهند.

استفاده نادرست از ابزارها و تجهیزات هم می‌تواند از علل دیگر شکستن انگشت دست باشد. مثلا استفاده بیش از حد از ابزارهای برقی بدون تجهیزات حفاظتی مناسب می‌تواند باعث آسیب و شکستگی انگشت دست شود. بنابراین، رعایت ایمنی در محیط‌های کاری و ورزشی نقش مهمی در پیشگیری از این نوع شکستگی‌ها ایفا می‌کند.

مکانیسم واقعی آسیب در آمار هم دیده می‌شود. در همان بررسی 2,140 شکستگی فالانکس، شایع‌ترین مکانیسم آسیب ضربه‌ی مستقیم و کوبنده با 46 درصد بود و 18 درصد شکستگی‌ها مربوط به حوادث کار بود. در 44 درصد موارد هم دست غالب فرد درگیر شده بود.

علائم شکستگی انگشت دست

شکستگی انگشت دست با علائم مشخصی همراه است که به سرعت باید شناسایی و درمان شوند تا از عوارض جدی‌تر جلوگیری شود.

یکی از اصلی‌ترین علائم درد شدید در محل شکستگی است که ممکن است بطور ناگهانی شروع شود و با حرکت انگشت بیشتر شود. این درد معمولاً بسیار شدید است و فرد را از استفاده از دست یا انگشت آسیب‌دیده بازمی‌دارد.

تورم و کبودی هم از دیگر علائم شایع شکستگی انگشت دست هستند. بعد از وقوع شکستگی، بافت‌های اطراف شروع به تورم کرده و خونریزی زیر پوست باعث کبودی و تغییر رنگ انگشت می‌شود. این علائم ممکن است در چند ساعت اول پس از آسیب بیشتر شوند و به تدریج کاهش یابند.

عدم توانایی در حرکت انگشت هم از علائم مهم شکستگی انگشت دست است. فرد ممکن است نتواند انگشت را به طور کامل خم یا صاف کند و یا در حرکت انگشت احساس درد و ناتوانی کند. این محدودیت در حرکت معمولا نشان‌دهنده جابه‌جایی قطعات استخوان است که نیازمند مداخله پزشکی فوری است.

صدای ترق‌ترق هم ممکن است هنگام شکستن انگشت دست شنیده شود. در برخی موارد، ممکن است احساس بی‌حسی در انگشت نیز مشاهده شود که نشان‌دهنده آسیب به عصب‌های اطراف استخوان شکستگی است.

تشخیص شکستگی انگشت دست

تشخیص شکستگی انگشت دست معمولاً با بررسی بالینی و تصویربرداری انجام می‌شود. پزشک ابتدا با بیمار صحبت کرده و طریقه ضربه وارده را از او میپرسد. پس از آن با انجام معاینه از جمله بررسی حرکت انگشت، میزان تورم و محل درد، نوع و شدت شکستگی بررسی می‌شود.

رادیوگرافی ساده یکی از روش‌های اصلی تشخیص شکستگی انگشت دست است. این روش به پزشک کمک می‌کند تا نوع شکستگی، محل دقیق و میزان جابه‌جایی استخوان‌ها را مشاهده کند.

رادیوگرافی شکستگی انگشت دست

درمان شکستگی انگشت دست

انتخاب نوع درمان به توسط پزشک ارتوپد با در نظر گرفتن محل شکستگی انگشت دست، شکل شکستگی، شدت شکستگی، جابجا بودن یا نبودن آن و متغیرهای دیگر است.

بسیاری از موارد شکستگی انگشت دست بدون جابجایی هستند. تنها درمان این شکستگی ها بستن انگشت شکسته شده به انگشت مجاور با یک چسب است. این بستن باید طوری باشد که مفاصل انگشتان بتوانند به راحتی خم و صاف شوند. همچنین چسب بکار رفته باید حساسیت پوستی ایجاد نکند و نیاید خیلی محکم بسته شود.

اگر شکستگی همراه با جابجایی باشد پزشک معالج آنرا جااندازی کرده و در صورت پایدار بودن شکستگی، ممکن است دست را مدتی در آتل گچی قرار دهد.

جوش خوردن شکستگی انگشت دست معمولاً به سه هفته وقت نیاز دارد و معمولاً دست به همین مدت در آتل باقی میماند. ممکن است در مدت این سه هفته پزشک ارتوپد از دست شما عکسبرداری کند تا مطمئن شود شکستگی انگشت دست شما جابجا نشده است.

گاهی اوقات بعد از جااندازی بسته شکستگی پایدار نیست (یعنی به محض اینکه پزشک انگشت بیمار را رها میکند قطعات شکسته شده مجددا جابجا میشوند). در این موارد پزشک معالج پس از جااندازی بسته، پین هایی را از راه پوست به درون استخوان های شکسته شده وارد کرده و آنها را به یکدیگر متصل میکند.

گاهی اوقات مثلاً در مورد بعضی شکستگی های با جابجایی زیاد یا شکستگی های باز یا همراه با مشکلات عصبی یا عروقی ممکن است نیاز به انجام عمل جراحی باشد. در این صورت جراح ارتوپد جراحی را در اطاق عمل و معمولاً با بیحسی موضعی انجام میدهد.

بعد از جااندازی شکستگی انگشت دست، محل شکستگی به توسط وسایل فلزی مثل سیم یا پین یا پیچ یا پلاک فیکس و ثابت میشود. بعد از جراحی هم معمولاً دست تا مدتی در آتل گچی میماند.

همانطور که گفته شد گاهی اوقات بند انتهایی انگشت ممکن است بدنبال اصابت جسم سخت مانند ضربه چکش یا گیر کردن انگشت لای در، خرد شود.

شکستگی خرد شده بند انتهایی انگشت دست بعد از ضربه

در این موارد معمولا پوست انگشت زخمی میشود و یا ممکن است زیر ناخن خونریزی کرده و کبود شود و یا حتی ممکن است ناخن از بستر خود کنده شود. این شکستگی ها نیازی به بستن ندارند و خودبخود جوش میخورند. درمان در این موارد باید بیشتر معطوف به وضعیت آسیب پوست و بستر ناخن باشد.

درمان شکستگی انگشت دست چه بدون جراحی و چه با عمل جراحی انجام شود بعد از چند هفته که دست از آتل خارج میشود انگشتان دست بخصوص انگشت شکسته شده خوب خم و راست نمیشود.

بیمار حتماً باید تا مدت چند هفته حرکات بخصوصی را که پزشک معالج یا فیزیوتراپ به او آموزش میدهد به درستی انجام دهد تا حرکات انگشت، دوباره به وضع طبیعی برگردد.

در برخی موارد، داروهای ضد التهابی و مسکن برای کاهش درد و التهاب تجویز می‌شوند. این داروها به کاهش ناراحتی و تسهیل فرآیند بهبود کمک می‌کنند.

در موارد شکستگی باز، مراقبت‌های ویژه از زخم و پیشگیری از عفونت ضروری است. شستشوی زخم، استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها و رعایت بهداشت مناسب نقش مهمی در جلوگیری از عفونت و بهبود سریع‌تر زخم دارند. همچنین، تغذیه مناسب و مصرف مکمل‌های ویتامین D و کلسیم می‌تواند به تقویت استخوان‌ها و تسریع فرآیند بهبود کمک کند.

روش بستن انگشت شکسته به انگشت مجاور در کودکان بیشترین شواهد را دارد. در یک مطالعه بر روی 99 کودک با شکستگی خارج‌مفصلی انگشت، نتیجه‌ی این روش معادل آتل‌گیری بود و در عین حال راحتی بیمار به‌روشنی بیشتر و هزینه کمتر بود.

جزئیات همان مطالعه کاربردی است. از 99 شکستگی، 69 مورد بدون جابه‌جایی بود و 31 مورد جابه‌جا شده بود و پیش از درمان جااندازی لازم داشت. جابه‌جایی ثانویه فقط در 1 بیمار گروه بستن به انگشت مجاور و 3 بیمار گروه آتل رخ داد و همه‌ی این موارد در همان شکستگی‌های جابه‌جاشده و همه در انگشت کوچک بود.

نویسندگان همان مطالعه تاکید می‌کنند که در شکستگی‌های جابه‌جاشده ممکن است درمان به تصمیم‌گیری فردی نیاز داشته باشد و نتیجه‌گیری قطعی برای این گروه ممکن نیست.

بین جراحی و درمان بدون جراحی هم مرز روشنی وجود دارد. در بررسی 441 شکستگی خارج‌مفصلی قاعده‌ی بند پروگزیمال در 11 مطالعه، درمان غیرجراحی در 182 شکستگی انجام شد و در 80 درصد موارد نتیجه‌ی خوب یا عالی داد.

/در همان بررسی، درمان جراحی در 236 مورد انجام شد. پین کرشنر در 79 درصد موارد نتیجه‌ی مطلوب داد در حالی که پلاک فقط در 35 درصد موارد نتیجه‌ی مطلوب داشت.

نتیجه‌ی عملی این ارقام برای بیماری که می‌پرسد پلاک بهتر است یا پین، روشن است. پین کرشنر و درمان بدون جراحی نتایج خوبی دارند و شواهد کمی از برتری پلاک در شکستگی انگشت وجود دارد.

مدت زمان جوش خوردن استخوان انگشت دست

شکستگی انگشت دست معمولا سریع جوش میخورد. مدت زمان جوش خوردن استخوان انگشت دست بعد از شکستگی معمولا سه تا چهار هفته است.

البته اتصال استخوان های جدا شده از هم در محل شکستگی در رادیوگرافی بعد از سه هفته دیده نمیشود. به زبان دیگر اگر بعد از سه هفته از شکستگی مجددا از آن عکس گرفته شود تقریبا همان تصویر روز اول دیده میشود.

اگر به دنبال محو شدن خط شکستگی در عکس رادیولوژی هستید باید حدود سه تا شش ماه صبر کنید. یعنی س تا شش ماه زمان لازم است تا در رادیوگرافی، چسبیدن استخوان های شکسته شده انگشت به هم دیده شوند ولی جوش خوردن به معنای اینکه استخوان ها به هم بچسبند و دیگر از هم جدا نشوند معمولا بعد از سه تا چهار هفته ایجاد میشود.

تفکیک جوش خوردن بالینی و جوش خوردن رادیولوژیک برای بیمار مهم است. جوش خوردن بالینی، یعنی بی‌دردی و توانایی استفاده از انگشت، معمولا 3 تا 4 هفته طول می‌کشد و محو شدن کامل خط شکستگی در رادیوگرافی 3 تا 6 ماه زمان می‌برد. این فاصله طبیعی است و به معنای جوش نخوردن نیست.

فیزیوتراپی بعد از شکستگی انگشت دست

بعد از برداشتن آتل، انگشت شکسته معمولا خشک است و کامل خم و راست نمی‌شود. علت آن چسبندگی تاندون‌ها و کوتاه شدن کپسول مفصلی در دوره‌ی بی‌حرکتی است، نه خود شکستگی. بازگرداندن این حرکت هدف اصلی فیزیوتراپی است.

مدت بی‌حرکتی مستقیما روی نتیجه اثر می‌گذارد. در بررسی مطالعات قبلی منتشرشده در Journal of Hand Therapy که 6 مطالعه با کیفیت پایین و مجموعا 459 بیمار را کنار هم گذاشت، شروع حرکت زودهنگام در شکستگی‌های ساده و بسته‌ی متاکارپ می‌تواند بازگشت زودتر حرکت و قدرت و بازگشت زودتر به کار را به‌همراه داشته باشد بدون آنکه شکستگی به هم بخورد. منظور از حرکت زودهنگام در این بررسی، شروع حرکت در کمتر از 21 روز است.

نویسندگان همان بررسی صادقانه تاکید می‌کنند که این نتیجه هنوز با مطالعات باکیفیت اثبات نشده است. با این حال شواهد موجود به‌طور یکدست نشان می‌دهند این کار سود بالقوه دارد و خطر مهمی هم ندارد.

برنامه‌ی معمول فیزیوتراپی از حرکات فعال بدون فشار شروع می‌شود. خم و راست کردن آرام مفاصل انگشت، مشت کردن جزئی و باز کردن کامل انگشتان اولین تمرین‌ها هستند.

در مرحله‌ی بعد حرکات کششی برای مفصل خشک‌شده و در نهایت تمرینات تقویتی با خمیر یا فنر دست اضافه می‌شود. تورم باقی‌مانده هم با بالا نگه داشتن دست و ماساژ ملایم کنترل می‌شود.

خشکی مفصل همیشه با تمرین حل نمی‌شود. در بررسی 441 شکستگی قاعده‌ی بند پروگزیمال، در 11 مورد یعنی 4.5 درصد بیماران، خشکی مفصل به جراحی آزادسازی تاندون یا کپسول نیاز پیدا کرد.

نکته‌ای که بیماران کمتر می‌دانند این است که بازگشت کامل قدرت گرفتن ماه‌ها بعد از جوش خوردن استخوان اتفاق می‌افتد. جوش خوردن رادیولوژیک پایان درمان نیست، پایان مرحله‌ی اول آن است.

درمان شکستگی انگشت دست در خانه

خیلی از بیماران بدنبال راه های درمان شکستگی انگشت دست در خانه هستند. توصیه من به شما اینست که هیچوقت به دنبال این کار نباشید.

درمان شکستگی انگشت فقط وقتی ممکن است که شما مطمئن باشید انگشت شما شکسته است. شما بدون عکسبرداری از انگشت نمیتوانید از شکستگی مطمئن باشید پس باید به پزشک مراجعه کنید تا از انگشت شما عکسبرداری کند.

وقتی عکس برداری انجام شد اگر تشخیص شکستگی داده شد خود پزشک آن را بهتر از شما برایتان درمان میکند.

اگر هم انگشت شما آنقدر تغییر شکل داده که مطمئن هستید شکسته شده است خیلی مطمئن نباشید. ممکن است دررفته باشد که درمان آن متفاوت است. و اگر هم شکسته باشد و آنقدر جابجا باشد که تغییر شکل آن به چشم دیده شود مطمئنا درمان آن کار شما نیست.

پس از خیر درمان شکستگی انگشت دست در خانه بگذرید و به پزشک مراجعه کنید.

تشخیص شکستگی از دررفتگی و کوفتگی بدون عکس‌برداری ممکن نیست. شرح ساختار انگشتان در مقاله‌ی آناتومی دست آمده است و اگر مفصل انگشت از جای خود خارج شده باشد، موضوع مقاله‌ی دررفتگی انگشت دست است.

گاهی هم رباط مفصل کشیده می‌شود بدون اینکه استخوان بشکند یا مفصل دربرود. این حالت در مقاله‌ی پیچ خوردگی مفصل انگشت بررسی شده است.

عوارض شکستگی انگشت دست

شکستگی انگشت دست در صورت عدم درمان مناسب می‌تواند به عوارض جدی و بلندمدت منجر شود. یکی از عوارض شایع عدم جوش خوردن کامل استخوان‌ها است که می‌تواند باعث تغییر شکل انگشت و کاهش عملکرد آن شود. این وضعیت ممکن است نیاز به درمان‌های اصلاحی مانند عمل جراحی داشته باشد.

عفونت هم یکی از عوارض خطرناک شکستگی انگشت دست بخصوص در شکستگی‌های باز است. ورود باکتری‌ها به محل شکستگی از طریق زخم می‌تواند منجر به عفونت شدید شود که نیازمند درمان فوری با آنتی‌بیوتیک‌ها و گاهی نیاز به دبریدمان زخم است. عفونت‌های مزمن می‌توانند باعث آسیب دائمی به بافت‌ها و استخوان‌ها شوند.

درمان نادرست یا عدم تثبیت مناسب شکستگی می‌تواند به کاهش دامنه حرکتی انگشت منجر شود. این وضعیت ممکن است تاثیر منفی بر عملکرد دست و کیفیت زندگی فرد داشته باشد. فیزیوتراپی و تمرینات حرکتی پس از بهبود شکستگی می‌توانند به کاهش این عارضه کمک کنند.

آسیب به اعصاب و عروق نیز یکی از عوارض احتمالی شکستگی انگشت دست است. شکستگی‌های شدید ممکن است باعث فشار یا آسیب به اعصاب و عروق خونی اطراف شکستگی شوند که می‌تواند منجر به کاهش حس، بی‌حسی یا ضعف در انگشت شود. در برخی موارد، ممکن است نیاز به درمان‌های تخصصی برای بازسازی اعصاب باشد.

شکستگی انگشت دست در کودکان

شکستگی انگشت در کودکان از نظر رفتار با بزرگسالان تفاوت اساسی دارد. استخوان کودک صفحه‌ی رشد Growth plate دارد و همین صفحه هم نقطه‌ی ضعف استخوان است و هم منبع رشد آینده‌ی آن.

شکستگی دست در کودکان شایع است. طبق بررسی شکستگی دست کودکان در Journal of Hand Surgery، این آسیب حدود 25 درصد مراجعات اورژانسی مربوط به دست را می‌سازد و بعد از شکستگی انتهای ساعد، دومین شکستگی شایع کودکان است. بیشتر در پسرهای 9 تا 14 ساله دیده می‌شود.

برخلاف تصور رایج، این شکستگی امروز در حال زیاد شدن نیست. در بررسی شش‌دهه‌ای یک شهر سوئد، بروز شکستگی دست در کودکان از دهه‌ی 1950 تا اواخر دهه‌ی 1970 بیش از دو برابر شد و از آن زمان تا سال‌های 2005 و 2006 تقریبا ثابت مانده است.

آنچه واقعا تغییر کرده علت شکستگی است، نه تعداد آن.

در همان بررسی، در سال‌های 2005 و 2006 آسیب ورزشی 42 درصد، نزاع 20 درصد و تصادف 13 درصد علت‌ها را می‌ساخت. در سال‌های 1950 تا 1955 همین ارقام 27 درصد ورزش، 10 درصد نزاع و 21 درصد تصادف بود. یعنی سهم ورزش و نزاع بالا رفته و سهم تصادف پایین آمده است.

در همان بررسی، از 414 شکستگی دست کودکان زیر 16 سال، 247 مورد شکستگی فالانکس بود که 60 درصد کل را می‌سازد. بروز کلی 448 در هر 100,000 نفر-سال بود و در پسرها 2.5 برابر دخترها.

الگوی انگشت درگیر در کودک و بزرگسال یکسان نیست. در کودکان انگشت کوچک با 52 درصد و شست با 23 درصد بیشترین انگشتان درگیرند و معمولا بند پروگزیمال آسیب می‌بیند، در حالی که در بزرگسالان سهم انگشت کوچک حدود 26 درصد است.

نکته‌ی مهم برای والدین این است که هر تورم و درد انگشت بعد از ضربه در کودک باید عکس‌برداری شود، حتی اگر کودک انگشت را حرکت می‌دهد. حدود 8 درصد این شکستگی‌ها در ابتدا اشتباه تشخیص داده می‌شوند، چون مراکز استخوان‌سازی و صفحه‌ی رشد کودک با خط شکستگی اشتباه گرفته می‌شوند.

شکستگی صفحه‌ی رشد ممکن است در ظاهر خفیف باشد ولی در صورت درمان نشدن به انحراف دائمی انگشت منجر شود.

بیشتر شکستگی‌های انگشت کودکان با گچ یا آتل درمان می‌شوند. فقط شکستگی‌های زاویه‌دار، چرخیده یا داخل‌مفصلی ممکن است به پین کرشنر نیاز پیدا کنند. قدرت بازسازی استخوان کودک بالاست و اگر حرکت به‌موقع شروع شود، نتیجه‌ی عملکردی عالی است.

پیشگیری از شکستگی انگشت دست

پیشگیری از شکستن انگشت دست نیازمند رعایت چندین نکته ایمنی و مراقبتی است که می‌تواند خطر بروز این آسیب را به طور قابل توجهی کاهش دهد. اولین قدم استفاده از تجهیزات حفاظتی مناسب در فعالیت‌های ورزشی و فیزیکی است.

به عنوان مثال استفاده از دستکش‌های محافظ در ورزش‌هایی مانند بسکتبال، فوتبال یا کارهای ساختمانی می‌تواند از ضربات مستقیم و فشارهای ناگهانی بر انگشتان جلوگیری کند.

تقویت عضلات دست و انگشتان از طریق تمرینات منظم می‌تواند به افزایش مقاومت استخوان‌ها و کاهش خطر شکستگی کمک کند. تمرینات وزنه‌برداری، کششی و انعطاف‌پذیری که بر تقویت عضلات دست تمرکز دارند، نقش مهمی در پیشگیری از آسیب‌های احتمالی ایفا می‌کنند.

رعایت اصول ایمنی در محیط‌های کاری و خانه از اهمیت بالایی برخوردار است. اطمینان از قرارگیری ابزارهای کار در محل مناسب، استفاده از تجهیزات ایمنی و جلوگیری از انجام فعالیت‌های پرخطر بدون نظارت می‌تواند از بروز تصادفات جلوگیری کند. همچنین حفظ محیط‌های کار و زندگی تمیز و بدون اشیاء خشن می‌تواند خطر ضربات و افتادن را کاهش دهد.

توجه به سلامت عمومی و مصرف مواد مغذی کافی برای استخوان‌ها در پیشگیری از شکستن انگشت دست موثر است. مصرف کافی کلسیم، ویتامین D و سایر مواد مغذی ضروری برای تقویت استخوان‌ها می‌تواند از ضعیف شدن آن‌ها جلوگیری کند و مقاومت استخوان‌ها را در برابر فشارها و ضربات افزایش دهد.

آگاهی و آموزش عمومی در مورد نحوه جلوگیری از آسیب‌های دست و انگشت نیز می‌تواند نقش مهمی در کاهش شیوع شکستگی انگشت دست داشته باشد. آموزش افراد در مورد روش‌های صحیح انجام فعالیت‌های روزمره و ورزشی، تکنیک‌های ایمنی و نحوه واکنش در مواقع اضطراری می‌تواند به حفظ سلامت دست‌ها و انگشتان کمک کند.

سوالات متداول

منابع:

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری، متخصص ارتوپدی، جراح استخوان و مفاصل

مطالب این مقاله صرفا جنبه‌ی اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیه‌ی پزشک معالج نیست.

به اشتراک گذاری مقاله

دیدگاه‌ها

توجه: به سوالات شما در مورد مطالب مطرح شده در این مقاله همینجا پاسخ داده میشود. در صورت تمایل برای ارسال عکس و آزمایش‌های خود به قسمت مشاوره سایت مراجعه کنید.

دکتر مهرداد منصوری

درخواست مشاوره

تماس تلفنی

پاسخگویی از ساعت 9:00 تا 21:00

دکتر مهرداد منصوری

متخصص جراحی استخوان و مفاصل، جراح لگن و مفصل ران

فارغ التحصیل ممتاز پزشکی عمومی و تخصص ارتوپدی از دانشگاه تهران. دارای بورد تخصصی سال 1997
دوره فلوشیپ لگن و مفصل ران در آلمان 2002. دوره تکمیلی شکستگی لگن در دانشگاه واشنگتن امریکا 2008
دارای سابقه انجام موفق چند هزار جراحی تعویض مفصل

0
0پرسش در مورد مقاله را پاسخ میدهیم