سیاه شدن استخوان لگن و نکروز سر استخوان ران. از علائم تا درمان بدون جراحی

سیاه شدن یا نکروز سر استخوان ران زمانی رخ می‌دهد که خون‌رسانی به این استخوان مختل شود.

شایع‌ترین علل آن مصرف داروهای کورتیکواستروئیدی، مصرف الکل و مواد مخدر تزریقی، دررفتگی یا شکستگی گردن استخوان ران، عفونت مفصل ران، غواصی حرفه‌ای طولانی‌مدت، و بیماری‌هایی مانند آرتریت روماتوئید، کم‌خونی داسی‌شکل و لوپوس هستند.

این بیماری در بسیاری از موارد دوطرفه است. مهم‌ترین علامت آن درد و محدودیت حرکتی است که با پیشرفت بیماری بیشتر می‌شود.

بیماری یک دوره‌ی فعال و سپس یک دوره‌ی خاموشی دارد. در دوره‌ی فعال ممکن است پیشرفت کند، ولی با خاموش‌شدن آن دیگر بدتر نمی‌شود، مگر ادامه‌ی مصرف کورتون یا الکل.

اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود، عمل جراحی دکمپرشن می‌تواند با کاهش فشار درون استخوان از پیشرفت آن جلوگیری کند. اگر بیماری پیشرفت کند و مفصل به‌شدت تخریب شود، درمان نهایی جراحی تعویض مفصل ران است.

سیاه‌شدگی خودش هرگز موجب فلج نمی‌شود، فقط درد و بدراه‌رفتن ایجاد می‌کند. طب سنتی برای این بیماری جایگاه علمی اثبات‌شده‌ای ندارد.

تغییر عمده ای که در سیاه شدن استخوان لگن ایجاد میشود مرگ سلول های سر استخوان ران است. به این بیماری نکروز سر استخوان ران یا نکروز سر فمور یا نکروز لگن هم میگویند. نکروز به معنای مرگ بافت است و در اینجا به معنای مرگ سلول های سر استخوان ران بکار میرود.

 وقتی این بیماری در بچه ها ایجاد میشود آن را پرتس میگویند. در مورد بیماری پرتس در مقالات دیگر بحث شده است. در این مقاله فقط در مورد بیماری بالغین بحث میشود.

اگر فعلا فرصت خواندن این مقاله را ندارید میتوانید فیلم زیر را ببینید.

سیاه شدن استخوان لگن. آناتومی و پاتولوژی

مفصل ران در ناحیه لگن از دو قسمت تشکیل شده است. یک حفره عمیق بنام استابولوم که جزئی از لگن خاصره است و یک گوی کروی به نام سر استخوان ران که در درون حفره قرار گرفته است.

سطح رویی سر استخوان ران و سطح داخلی حفره استابولوم پوشیده از بافتی بنام غضروف است که موجب تسهیل حرکت دو طرف مفصل بر روی هم میشود.

استخوان یک بافت زنده است و حاوی سلول های به نام استئوسیت بوده که موجب رشد و استحکام آن میشوند.

سر استخوان ران هم یک استخوان زنده بوده و استحکام آن مدیون فعالیت مداوم سلول های آن است که با نشاندن  دائم املاح کلسیم بر روی داربست استخوانی موجب حفظ استحکام آن میشوند.

استخوان مانند هر بافت دیگری برای زنده ماندن نیاز به اکسیژن و مواد غذایی دارد و این مواد از طریق جریان خون به آن میرسند.

رگ هایی که خون را به سر استخوان ران میرسانند عمدتا از داخل و اطراف گردن استخوان ران به آن وارد میشوند. متاسفانه سر استخوان ران فقط همین یک مسیر خونرسانی را دارد و در صورت اختلال انتقال خون از این مسیر راه جایگزین دیگری وجود ندارد.

انسداد این مسیر خونرسانی عامل اصلی و علت سیاه شدن استخوان لگن است.

سیاه شدن سر استخوان ران. مکانیسم بروز

در این بیماری که به آن نکروز آوازکولر سر استخوان ران Avascular necrosis of the femoral head  یا استئونکروز Osteonecrosis هم میگویند به عللی که دقیقا بر ما مشخص نیست عملکرد رگ هایی که خون را به سر استخوان ران میرسانند دچار اشکال شده و خون به اندازه کافی به سر استخوان ران نمیرسد.

بدنبال کاهش یا قطع خونرسانی به سر استخوان ران، سلول های آن میمیرند. مرگ سلول ها موجب میشود بعد از مدتی استخوان سفتی و قوام خود را از دست داده و نرم شود.

سر استخوان ران در مفصل ران تحت فشار نیروهای بسیار قوی قرار دارد که عمدتا بر اثر وزن بالا تنه به آن وارد میشود.

سر استخوان ران در حالت عادی به راحتی این نیروها را تحمل میکند ولی وقتی استخوان ضعیف و نرم شده باشد نمیتواند این فشار ها را تحمل کند.

این نیروها و فشارها بتدریج موجب تغییر شکل سر استخوان ران میشوند. سطح بالایی سر استخوان که بیشترین نیروها به آن وارد میشود بتدریج صاف و تخت شده و حالت گرد و کروی خود را از دست میدهد.

بدنبال تغییر شکل استخوان، چون یکی بودن و هماهنگی انحنای سر استخوان ران (فمور) و حفره استابولوم تغییر کرده است، حرکت این دو در ناحیه مفصل به راحتی صورت نگرفته و سایش این دو سطح ناهماهنگ آرام آرام موجب سائیدگی مفصل میشود.

در روند سیاه شدن سر استخوان ران معمولا غضروفی که سر استخوان را پوشانیده هم بدون حمایت استخوان زیرین بتدریج از بین میرود و این تخریب غضروفی روند ساییدگی را شدت میدهد.

علت سیاه شدن استخوان لگن چیست

 هر عاملی که بتواند جریان خون سر استخوان ران را مختل کند میتواند علت سیاه شدن استخوان لگن باشد. شایعترین این عوامل عبارتند از

• مصرف کورتیکوستروئید ها یا داروهای حاوی کورتن
• مصرف الکل و مواد مخدر تزریقی
• دررفتگی در ناحیه مفصل ران
• شکستگی لگن در ناحیه گردن استخوان ران
• عفونت در مفصل ران
• عارضه درمان دررفتگی مادرزادی در ناحیه مفصل ران
• عارضه درمان لغزش سر استخوان ران
• غواصی حرفه ای به مدت طولانی
• وجود بیماری هایی مانند آرتریت روماتوئید، کم خونی داسی شکل، بیماری گوشه، التهاب لوزالمعده، بیماری کرون و لوپوس

سیاه شدن استخوان لگن در بسیاری اوقات دو طرفه است. پس اگر در یک مفصل دیده شد باید انتظار داشت که در مفصل ران دیگر هم یا وجود داشته باشد و یا در آینده نزدیک دیده شود.

در فیلم زیر برای شما توضیح میدهم که در سیاه شدن استخوان لگن چه اتفاقات متفاوتی ممکن است برای بیمار بوجود بیاید.

سیاه شدن مفصل لگن و مصرف کورتون

یکی از مهمترین علل ایجاد نکروز و سیاه شدن استخوان لگن مصرف کورتون است. علت اینکه کورتون چگونه موجب نرسیدن خون به سر استخوان ران میشود به درستی شناخته شده نیست.

کورتیکواستروئیدها که به اختصار به آنها کورتون میگویند نام عمومی برای دسته ای از داروها است که در درمان بسیاری از بیماری های روماتیسمی و خودایمنی، سرطان ها، بعد از پیوند اعضاء و بعضی بیماری های عصبی کاربرد دارد.

پردنیزون، پردنیزولون، دگزامتازون و بتامتازون، تریامسینولون و دپومدرول از رایج ترین کورتون های مورد استفاده هستند.

در شیمی درمانی بیماری های مبتلا به سرطان معمولا چند دارو به همراه هم برای بیمار استفاده میشود. یکی از این داروها کورتون است.

در درمان حملات بیماری ام اس هم از کورتون ها برای پالس تراپی استفاده میشود. در کنترل بسیاری از بیماری های روماتیسمی مانند روماتیسم مفصلی و بیماری لوپوس یکی از داروهای مورد استفاده کورتون است.

کورتون ها داروهای قوی با اثرات جانبی زیادی هستند و پزشک ها معمولا در استفاده از آن احتیاط میکنند. کورتون باید فقط در بیمارانی مصرف شود که واقعا به آن احتیاج دارند و جایگزینی نداشته باشد.

متاسفانه بعضی افراد برای چاق شدن مبادرت به مصرف کورتون میکنند که موجب لطمات جبران ناپذیری در آنها میشود. همچنین همراه با بعضی موارد مخدر غیرقانونی ترکیبات کورتون وجود دارد.

کلا در هر بیماری که تحت شیمی درمانی قرار گرفته و یا به علت ابتلا به بیماری های روماتیسمی و یا ام اس و یا هر بیماری دیگر کورتون دریافت کرده است و همچنین کسانی که سابقه مصرف موارد مخدر دارند باید به فکر سیاه شدن استخوان لگن و نکروز سر فمور بود.

پیشگیری از سیاه شدن استخوان لگن چگونه است

نمی‌توان از تمام موارد سیاه شدن سر استخوان ران پیشگیری کرد، چون در بخشی از بیماران علت مشخصی پیدا نمی‌شود. با این حال بیشترین موارد قابل پیشگیری به دو عامل برمی‌گردند که هر دو در اختیار خود فرد و پزشک معالج هستند.

عامل اول مصرف کورتون است. کورتون در بسیاری از بیماری‌ها ضروری است و نباید خودسرانه قطع شود، ولی باید با کمترین دوز موثر و کوتاه‌ترین مدت لازم مصرف شود و هرگز برای چاق شدن یا بدون تجویز پزشک استفاده نشود.

اهمیت این نکته وقتی روشن می‌شود که مطالعه‌ای که سرنوشت 461 مفصل مصنوعی کارگذاشته‌شده به علت نکروز را دنبال کرد نشان داد نرخ نیاز به عمل مجدد تا 15 سال در بیمارانی که نکروزشان ناشی از کورتون بود 12.1 درصد بود، در حالی که در گروه ناشی از الکل 6.3 درصد بود. عامل دوم مصرف الکل و مواد مخدر تزریقی است که کنار گذاشتن آن هم ریسک ابتلا و هم نتیجه‌ی درمان را بهبود می‌دهد.

نکته‌ی سومی که اغلب فراموش می‌شود، بررسی مفصل ران طرف مقابل است. چون این بیماری در بسیاری از موارد دوطرفه است، وقتی یک طرف تشخیص داده شد باید طرف دیگر هم با ام آر آی بررسی شود، حتی اگر هیچ دردی نداشته باشد.

در مطالعه ای که مفصل‌های مبتلای بدون علامت را بررسی کرد 59 درصد این مفصل‌ها در ادامه علامت‌دار شدند یا تغییر شکل دادند، پس بی‌علامت بودن به معنای سالم بودن نیست.

علائم سیاه شدن سر استخوان ران چیست

 یکی از مهمترین علائم سیاه شدن سر استخوان ران و البته شایعترین آنها، درد در ناحیه مفصل ران است. این درد بیشتر در کشاله ران احساس میشود.

درد در ابتدا شدت کمی داشته و فقط در حین فعالیت های شدید بدنی ایجاد میشود. با پیشرفت بیماری بیمار حتی در حین فعالیت های روزمره مانند راه رفتن معمولی هم احساس درد میکند.

نکته‌ی مهم این است که بیماری می‌تواند مدت‌ها پیش از شروع درد وجود داشته باشد. راهنمای انجمن جراحان ارتوپدی آمریکا درباره‌ی نکروز مفصل ران توضیح می‌دهد که در مراحل ابتدایی بیمار معمولا هیچ علامتی ندارد و بیماری تنها به صورت اتفاقی یا در بررسی طرف مقابل لگن کشف می‌شود.

در حالات شدید بیماری درد دائمی شده و حتی در حال استراحت هم وجود دارد. درد این بیماری ممکن است به پشت لگن و یا به ناحیه ران و حتی زانو هم انتشار پیدا کند.

بتدریج و با پیشرفت بیماری، عوارض سیاه شدن استخوان لگن ایجاد میشود و مفصل دچار خشکی و محدودیت حرکتی شده و بعد از مدتی بیمار شروع به بد راه رفتن میکند. با تغییر شکل دادن سر استخوان ران، ارتفاع سر کم شده و در نتیجه آن اندام تحتانی کوتاه میشود.

این کوتاهی راه رفتن بیمار را باز هم بدتر میکند. در مواردی که بیماری مدت طولانی باقی مانده است عضلات لگن و ران بیمار ضعیف و لاغر میشوند.

تشخیص سیاه شدن استخوان لگن چگونه است

برای تشخیص سیاه شدن استخوان لگن پزشک ارتوپد بعد از اینکه با بیمار راجع به مشکلات وی مانند درد در ناحیه مفصل ران و محدودیت حرکت مفصل و خصوصیات آنها صحبت کرد، مفصل ران را معاینه کرده و حرکات آنرا بررسی میکند.

تشخیص قطعی، معمولا با استفاده از روش های تصویر برداری مانند رادیوگرافی ساده صورت میگیرد. در رادیوگرافی ساده در ابتدا دیده میشود که تراکم سر استخوان ران کاهش میابد و بعد از گذشت چند ماه تغییر شکل سر استخوان هم دیده میشود.

در صورتیکه بیماری در مراحل ابتدایی خود باشد ممکن است رادیوگرافی لگن بیمار طبیعی بوده و هیچ مشکلی را نشان ندهد. در این موارد پزشک معالج برای تشخیص بیماری از ام آر آی استفاده میکند.

حساسیت ام آر آی در تشخیص نکروز سر استخوان ران بیش از رادیوگرافی ساده بوده و میتواند بیماری را در مراحل ابتدایی آن مشخص کند.

اهمیت این تفاوت آن‌قدر زیاد است که در طبقه‌بندی بین‌المللی که در سال 2019 برای مرحله‌بندی این بیماری بازنگری شد مرحله یک اساسا مرحله‌ای تعریف می‌شود که رادیوگرافی ساده در آن طبیعی است و تشخیص فقط با ام آر آی ممکن است.

از دیگر روش های تصویربرداری که میتواند سیاه شدن سر استخوان ران را در مراحل ابتدایی خود تشخیص دهد اسکن رادیوایزوتوپ استخوان است.

مهم‌ترین بیماری‌ای که در ام آر آی با سیاه شدن سر استخوان ران اشتباه می‌شود پوکی استخوان گذرای مفصل ران است که برخلاف نکروز خودبه‌خود خوب می‌شود.

در زیر تعدادی عکس سیاه شدن استخوان لگن را بصورت رادیوگرافی ساده لگن در بیماران مختلف میبینید. با کلیک بر هر کدام آنها تصویر بزرگ تری را خواهید دید.

مراحل سیاه شدن استخوان لگن چیست

سیاه شدن سر استخوان ران یک بیماری یکنواخت نیست و در مسیر خود از چند مرحله عبور می‌کند. تقریبا تمام تصمیم‌های درمانی، از انتخاب دارو تا انتخاب جراحی، بر پایه‌ی همین مرحله گرفته می‌شوند و به همین دلیل پزشک پیش از هر پیشنهاد درمانی باید مرحله‌ی بیماری را مشخص کند.

رایج‌ترین نظام مرحله‌بندی در دنیا، طبقه‌بندی ARCO است که آخرین بار در سال 2019 بازنگری شد. بر اساس نسخه‌ی بازنگری‌شده‌ی این طبقه‌بندی که در سال 2019 منتشر شد بیماری به چهار مرحله تقسیم می‌شود.

در مرحله 1 رادیوگرافی ساده طبیعی است و فقط ام آر آی ضایعه را نشان می‌دهد. در مرحله 2 رادیوگرافی ساده تغییر می‌کند ولی شکل سر استخوان ران هنوز کروی است. در مرحله 3 سر استخوان ران فرو می‌ریزد و تخت می‌شود. در مرحله 4 سایش مفصل و آرتروز به آن اضافه می‌شود.

خط جداکننده‌ی واقعی، فرو ریختن سر استخوان ران است. تا پیش از آن هدف درمان حفظ مفصل خود بیمار است و پس از آن معمولا تنها گزینه‌ی موثر تعویض مفصل باقی می‌ماند. مروری که انجمن جهانی ARCO بر پاتوژنز و مرحله‌بندی و درمان این بیماری منتشر کرد نشان می‌دهد اندازه و محل ضایعه در سر استخوان ران، در کنار مرحله، تعیین‌کننده‌ی احتمال فرو ریختن است.

این موضوع فقط تئوری نیست.

در مرور نظام‌مندی که سرنوشت 664 مفصل ران مبتلا و بدون علامت را دنبال کرد در مجموع 394 مفصل، یعنی 59 درصد، به سمت درد یا فرو ریختن سر استخوان پیش رفتند. در همان مطالعه ضایعه‌های کوچک و واقع در قسمت داخلی سر استخوان بهترین سرنوشت را داشتند و کمتر از 10 درصدشان فرو ریختند.

یعنی «سیاه شدن استخوان لگن» یک برچسب واحد نیست و دو بیمار با همین تشخیص می‌توانند دو آینده‌ی کاملا متفاوت داشته باشند.

درمان سیاه شدن لگن چیست

چهار رویکرد برای درمان سیاه شدن استخوان لگن متصور است. در اینجه هر سه رو توضیح میدهم

درمان سیاه شدن سر استخوان ران با دارو

در مواردی که بیماری در مراحل بسیار ابتدایی است، بطوریکه فقط در ام آر آی تشخیص داده شده است ممکن است درمان های دارویی به کنترل آن کمک کنند ولی تاثیر این روش قطعی نیست. معمولا از آسپرین، بیس فسفونات ها، داروهای پایین آوردنه کلسترول خون بدین منظور استفاده میشود.

شواهد این داروها یکدست نیست.

در کارآزمایی تصادفی‌شده‌ای که اثر آلندرونات را بر جلوگیری از تغییر شکل سر استخوان ران سنجید تنها 2 مفصل از 29 مفصل گروه دارو تغییر شکل داد در حالی که در گروه شاهد 19 مفصل از 25 مفصل فرو ریخته بود، و نیاز به تعویض مفصل از 16 مورد در گروه شاهد به 1 مورد در گروه دارو کاهش یافت.

در مقابل، کارآزمایی با دارونما که همین دارو را در چند مرکز بررسی کرد هیچ تفاوت معناداری پیدا نکرد و در آن مطالعه 4 مفصل از 32 مفصل گروه دارو و 5 مفصل از 33 مفصل گروه دارونما به تعویض مفصل رسیدند.

به همین دلیل درمان دارویی یک گزینه‌ی کمکی در مراحل ابتدایی است، نه یک درمان قطعی.

درمان سیاه شدن لگن بدون جراحی. کدام روش‌ها شواهد علمی دارند

بسیاری از بیماران پیش از هر چیز می‌پرسند آیا راهی بدون جراحی وجود دارد. پاسخ کوتاه این است که چند روش غیرجراحی واقعا مطالعه شده‌اند، ولی هیچ‌کدام جایگزین جراحی در مراحل پیشرفته نیستند و اثرشان به مرحله‌ی بیماری وابسته است.

ساده‌ترین گزینه، کم کردن وزن‌گذاری روی پای مبتلا با عصا یا واکر است. این کار درد را کم می‌کند ولی به تنهایی بیماری را متوقف نمی‌کند.

در مرور 2025 مفصل ران که نتیجه‌ی درمان جراحی و غیرجراحی را با هم مقایسه کرد تنها 22.7 درصد از مفصل‌هایی که فقط با روش‌های غیرجراحی مدیریت شده بودند نتیجه‌ی بالینی رضایت‌بخش داشتند، در برابر 63.5 درصد در گروه جراحی دکمپرشن.

روش دیگری که در برخی مراکز استفاده می‌شود شوک‌ویو یا امواج ضربه‌ای برون‌اندامی است.

متاآنالیزی که نتیجه‌ی 9 مطالعه روی 409 بیمار را جمع کرد نشان داد شوک‌ویو نمره‌ی عملکرد مفصل ران را حدود 20 نمره بهتر می‌کند و درد را کاهش می‌دهد، ولی همان مطالعه صریحا نتیجه می‌گیرد که شوک‌ویو وسعت ضایعه را در ام آر آی کم نمی‌کند و جلوی پیشرفت بیماری را نمی‌گیرد. یعنی یک درمان تسکینی است، نه درمان قطعی.

جمع‌بندی عملی این است. در مرحله‌ی بسیار ابتدایی، درمان بدون جراحی می‌تواند برای مدتی کافی باشد و باید بیمار را با ام آر آی پیگیری کرد. پس از فرو ریختن سر استخوان ران، هیچ روش غیرجراحی نمی‌تواند شکل استخوان را برگرداند و اصرار بر ادامه‌ی آن فقط زمان را از دست می‌دهد.

جراحی دکمپرشن

اگر بیماری در مراحل ابتدایی کشف شود و هنوز سر استخوان ران تغییر شکل نداده باشد با انجام بعضی از روش های جراحی ممکن است بتوان خون رسانی به سر استخوان ران را مجددا برقرار کرد و از پیشرفت بیمار جلوگیری بعمل آورد.

معمول ترین عمل جراحی که به این منظور انجام میشود عمل جراحی دکمپرشن Decompression سر استخوان ران است. متاسفانه بعضی افراد این روش را به غلط تراشیدن سر استخوان یا تراشیدن غضروف توصیف میکنند در حالیکه تراشیدن هیچ بافتی در ناحیه لگن درمان این بیماری نیست.

در عمل جراحی دکمپرشن، به توسط یک سر مته به قطر چند میلیمتر یک یا چند تونل را در ناحیه گردن و سر استخوان ران ایجاد میکنند.

به نظر میرسد این کار موجب کاهش فشار داخل استخوان شده و درد بیمار را کاهش میدهد. همچنین ممکن است با کاهش فشار داخل استخوان، مویرگ های آن بازتر شده و خون بیشتری به سر استخوان ران برسد.

در بررسی جامعی که نتیجه‌ی 2025 مفصل ران را در 42 گزارش منتشرشده جمع‌بندی کرد نتیجه‌ی بالینی رضایت‌بخش در 63.5 درصد مفصل‌های تحت دکمپرشن گزارش شد و اگر فقط مفصل‌هایی در نظر گرفته شوند که هنوز سر استخوان ران در آنها فرو نریخته بود این رقم به 71 درصد می‌رسد، در برابر 34.5 درصد در همان مرحله با درمان غیرجراحی.

در این عمل جراحی بیمار بعد از بیهوش شدن در اطاق عمل بر روی تخت مخصوصی قرار گرفته و به توسط رادیوگرافی کامپیوتری، مفصل ران وی بر روی مانیتور دستگاه سی آرم C arm دیده میشود.

سپس از طریق یک شکاف یک سانتیمتری در پوست قسمت خارجی لگن یک سر مته بلند به داخل گردن استخوان ران و سپس سر استخوان ران فرستاده شده و تا محل نکروز استخوان به جلو میرود.

با این روش یک تونل استخوانی به قطر چند میلیمتر در سر و گردن استخوان ران ایجاد میگردد. این کار در چند ناحیه سر انجام شده و تمام مراحل روی مانیتور دستگاه کنترل میشود.

تصاویر رادیولوژی که در حین یکی از جراحی های دکمپرشن که به توسط دکتر منصوری انجام شده را در زیر میبینید.

در سال‌های اخیر تلاش شده اثر این عمل با تزریق سلول‌های مغز استخوان بیمار در همان تونل بیشتر شود.

متاآنالیزی که نتیجه‌ی 1257 مفصل ران را در 18 مطالعه مقایسه کرد نشان داد افزودن سلول‌درمانی به دکمپرشن، نرخ تغییر شکل سر استخوان و نیاز به تعویض مفصل را کاهش می‌دهد، ولی این برتری در پیگیری‌های بیش از 5 سال دیگر معنادار باقی نمی‌ماند.

اگر سیاه شدن استخوان لگن یا نکروز لگن به حدی پیشرفت کرده باشد که سر استخوان ران تغییر شکل داده باشد دیگر عمل جراحی ذکر شده نمیتواند به بیمار کمک کند.

در این موارد معمولا تنها راه باقیمانده جراحی تعویض مفصل و استفاده از مفصل مصنوعی است. در این عمل جراحی سر استخوان ران آسیب دیده بطور کامل از بدن خارج شده و با یک سر مصنوعی جایگزین میشود.

این عمل جراحی میتواند درد و محدودیت حرکتی و کوتاهی اندام تحتانی بیمار را برطرف کرده و بیمار را به یک زندگی فعال برگرداند.

پس هر کسی که دچار نکروز یا سیاه شدگی سر استخوان ران است نیاز به جراحی تعویض مفصل ندارد. این جراحی تنها در آن دسته از بیماران انجام میشود که سر استخوان ران تغییر شکل یافته و مفصل ران وارد یک چرخه معیوب تخریب و آرتروز شده است.

در فیلم زیر انواع روش های درمان سیاه شدن سر استخوان ران را برای شما توضیح میدهم.

درمان سیاه شدن استخوان لگن با تعویض مفصل

جدای از منافع زیادی که انجام تعویض مفصل برای این بیماران دارد ملاحظات خاصی باید برای انجام جراحی این بیماران مد نظر قرار گیرد

احتمال دررفتگی مفصل مصنوعی در بیمارانی که به علت سیاه شدن استخوان لگن نیاز به انجام تعویض مفصل دارند بیش از بیمارانی است که به علت آرتروز نیاز به جراحی خواهند داشت.

به همین منظور پزشک جراح باید اقداماتی را در حین جراحی اتخاذ کند تا احتمال بروز این عارضه را کاهش دهد.

ممکن است به علت پرخونی کپسول مفصل ران در این بیماران، خونریزی حین جراحی کمی بیش از معمول باشد. توجه جراح به این مسئله میتواند تا حد زیادی به بیمار کمک کند.

در صورتی که مشکلات قبلی بیمار که منجر به سیاه شدن مفصل لگن شده اند همچنان ادامه داشته باشند باید متناسب با آنها اقدامات خاصی انجام شود.

بیماران مبتلا به نکروز استخوان لگن معمولا افراد جوانی هستند. نیاز جوان ها به فعالیت بدنی و نوع فعالیتی که آنها انجام میدهند قدری با افراد مسن تر تفاوت دارد.

با وجود سن پایین این بیماران، نتیجه‌ی درازمدت تعویض مفصل بسیار خوب است.

در مطالعه‌ای که 461 مفصل مصنوعی کارگذاشته‌شده به علت نکروز را با گروه همتای آرتروز مقایسه کرد نرخ تجمعی نیاز به تعویض مجدد پروتز تا 15 سال در گروه نکروز 6.6 درصد بود، در برابر 4.5 درصد در گروه آرتروز.

در این افراد باید از مفاصل مصنوعی خاصی استفاده شود تا بیمار بتواند بعد از جراحی راحت تر فعالیت کند و مفصل مصنوعی عمر بیشتری داشته باشد

در صورتی که بیمار قبلا تحت عمل جراحی دکمپرشن یا گرافت در ناحیه لگن قرار گرفته باشد ممکن است تغییراتی در استخوان بالای ران ایجاد شود که عمل جراحی تعویض مفصل را با سختی هایی همراه کند.

پزشک جراح باید به این تغییر شکل ها توجه کافی داشته باشد تا کارگذاری مفصل مصنوعی به خوبی صورت پذیرد

در سیاه شدن استخوان لگن کپسول مفصل ران شل و قابل انعطاف است و همین امر موجب میشود که جراحی این افراد در دست جراحی که آشنایی کافی با این موضوع نداشته باشد موجب بلند شدن طول پا بعد از جراحی شود

آیا سیاه شدن استخوان لگن با طب سنتی درمان می‌شود؟

نکروز یعنی قطع خون‌رسانی و مرگ بافت استخوان، هیچ گیاه یا درمان سنتی نمی‌تواند رگ مسدود را باز کند یا بافت مرده را زنده کند.

من کاملا متوجه نگرانی بسیاری از بیماران از انجام جراحی هستم و اینکه خیلی از افراد به علت ترس از جراحی یا ناتوانی از تهیه مخارج جراحی تمایل دارند بیماریشان با روش های ساده تری مانند طب سنتی بهبود یابد.

متاسفانه دارویی وجود ندارد که تغییری در خونرسانی استخوان ایجاد کند یا سر استخوان را که براثر سیاهی خراب شده دوباره به حالت قبل برگرداند.

البته همانطور که قبلا گفتم درد این بیماری در مواردی ممکن است بطور خودبخودی بتدریج کم شده یا از بین برود. این هم ارتباطی با این ندارد که شما از طب سنتی یا داروی گیاهی استفاده بکنید یا خیر.

توصیه دوستانه من اینست که به پزشک حاذق و مورد اطمینان خود مراجعه کنید. اگر به شما پیشنهاد داد فعلا صبر کنید و عمل نکنید همین کار را بکنید و اگر توصیه جراحی کرد انجام دهید. البته پیدا کردن پزشک مورد اطمینان هم این روزها نیازمند تلاش است.

منابع:

• Osteonecrosis of the Femoral Head: Evolution of Contemporary Management Strategies — Current Reviews in Musculoskeletal Medicine
• Anterolateral pillar reconstruction for enhanced hip preservation in osteonecrosis of the femoral head — Journal of Orthopaedic Surgery and Research
• Retrospective cohort study assessing radiological outcomes and risk factors for progression of femoral head osteonecrosis in children with sickle cell disease — Journal of Children’s Orthopaedics
• The 2019 Revised Version of Association Research Circulation Osseous Staging System of Osteonecrosis of the Femoral Head — The Journal of Arthroplasty
• Osteonecrosis of the Femoral Head: an Updated Review of ARCO on Pathogenesis, Staging and Treatment — Journal of Korean Medical Science
• The natural history of untreated asymptomatic osteonecrosis of the femoral head: a systematic literature review — The Journal of Bone and Joint Surgery American Volume
• Core decompression versus nonoperative management for osteonecrosis of the hip — Clinical Orthopaedics and Related Research
• The use of alendronate to prevent early collapse of the femoral head in patients with nontraumatic osteonecrosis. A randomized clinical study — The Journal of Bone and Joint Surgery American Volume
• Alendronate in the prevention of collapse of the femoral head in nontraumatic osteonecrosis: a two-year multicenter, prospective, randomized, double-blind, placebo-controlled study — Arthritis and Rheumatism
• Stem cell therapy combined with core decompression versus core decompression alone in the treatment of avascular necrosis of the femoral head: a systematic review and meta-analysis — Journal of Orthopaedic Surgery and Research
• The effect of extracorporeal shock wave on osteonecrosis of femoral head: a systematic review and meta-analysis — The Physician and Sportsmedicine
• Long-Term Survivorship of Total Hip Arthroplasty with Highly Cross-Linked Polyethylene for Osteonecrosis — The Journal of Bone and Joint Surgery American Volume
• Osteonecrosis of the Hip — OrthoInfo, American Academy of Orthopaedic Surgeons