لغت نامه ارتوپدی - ک

کاپیتلوم Capitellum نام قسمتی از سطح مفصلی پایینی استخوان بازو است. استخوان بازو در قسمت پایین پهن تر شده و با استخوان های ساعد مفصل میشود. کاپیتلوم یک برجستگی مدور به شکل قسمتی از یک نیمکره است که تمام سطح رویی آن را غضروف پوشانده است. کاپیتلوم در کنار سر استخوان رادیوس (زند زبرین) قرار گرفته و با آن مفصل میشود. درمان مناسب شکستگی های کاپیتلوم بسیار مهم است و بد جوش خوردن آن موجب آرتروز مفصل آرنج میگردد.

کاپیتیت Capitate نام یکی از استخوانچه های مچ دست است. در مچ دست هشت استخوان کوچک که به آنها استخوانچه هم میگویند در دو ردیف قرار گرفته اند. استخوان کاپیتیت بزرگترین استخوانچه مچ دست یا کارپ است. این استخوان در ردیف دیستال یا ردیفی که به کف دست نزدیک تر است در وسط و بین استخوانچه های تراپزوئید و همیت قرار گرفته است.

کارپ Carpus قسمتی از اندام است که بین ساعد و کف دست قرار گرفته است. کارپ از هشت استخوان یا استخوانچه تشکیل شده که در ناحیه مچ دست قرار گرفته اند. استخوان های کارپ موجب افزایش توانایی مچ دست در حرکت به طرفین و چرخش میشوند. 

کارپومتاکارپ Carpometacarpus نام دسته ای از مفاصل است که بین استخوان های کارپ و متاکارپ قرار گرفته اند. کارپ هشت استخوان یا استخوانچه است که در ناحیه مچ دست قرار گرفته اند و متاکارپ ها پنج استخوان بلند کف دستی هستند.

کال Calus به بافتی میگویند که بعد از شکستگی استخوان بوجود میاید. کال در ابتدا از جنس غضروف است ولی بتدریج تبدیل به استخوان میشود. کال استخوانی ایجاد شده موجب میشود تا قطعات شکسته شده استخوان به یکدیگر متصل شوند. کال مانند چسب، استخوان های شکسته شده را به هم میچسباند ولی مقدار این چسب در ابتدا بسیار زیاد بوده و در اطراف مجل شکستگی هم وجود دارد. بعد از مدتی قسمت های اضافی کال استخوانی توسط بدن جذب میشود.

کالکانئوس Calcaneus نام دیگر استخوان پاشنه است. استخوان کالکانئوس یا پاشنه در زیر استخوان قاپ یا تالوس قرار گرفته است. کالکانئوس یا پاشنه بزرگترین استخوان کف پا است. این استخوان اسفنجی در زیر استخوان قاپ یا تالوس قرار گرفته است. قسمت عمده نیروی وزن انسان در حین راه رفتن بر روی استخوان کالکانئوس وارد میشود. استخوان کالکانئوس در جلو با استخوان کوبوئید مفصل میشود.

کانال کارپ Carpal tunnel canal نام یک مجرا در ناحیه مچ دست است که در یک طرف آن استخوانچه های کارپ و در طرف دیگر آن رباط عرضی مچ دست قرار گرفته است. از درون کانال مچ دستی یا کانال کارپ ۹ تاندون و یک عصب مدیان عبور میکند. اهمیت کانال مچ دستی یا کانال کارپ وقتی است که این کانال به عللی تنگ شده و به عصب مدیان که از آن عبور میکند فشار وارد میکند. این فشار موجب بروز بیماری خاصی به نام سندروم کانال کارپ میشود.

کانال مچ دستی همان کانال کارپ است.

کانال نخاعی Vertebral canal به فضای استخوانی میگویند که نخاع در درون آن قرار دارد. کانال نخاعی از پشت سر هم قرار گرفتن مهره های ستون فقرات درست میشود. درون هر مهره یک فضای خالی یا مجرای استخوانی وجود دارد و پشت سر هم قرار گرفتن مهره ها موجب میشود تا این مجاری پشت سر هم قرار گرفته و کانال نخاعی را درست کنند.

کپسول مفصلی Joint capsule بافت پرده ای شکلی است که اطراف مفصل را فرا میگیرد. کپسول مفصلی مانند کیسه ای استوانه ای شکل است که مفصل در درون آن قرار میگیرد. دو طرف این کیسه استوانه ای به استخوان های تشکیل دهنده مفصل متصل میشود. رباط های اطراف مفصل بر روی کپسول مفصلی قرار گرفته و به آن می چسبند و در مواردی با آن یکی میشوند. کپسول مفصلی یکی از عوامل پایداری مفصل است.

کرست کمری Lumbar corset نوعی بریس است که به دور کمر بسته میشود. کرست های کمری را بیشتر برای درمان کمردرد بکار میبرند. این بریس موجب محدود شدن حرکات کمر شده و اجازه انجام حرکات دردناک به ستون مهره را نمیدهد. استفاده طولانی مدت از کرست یا بریس کمری مضر است.

کشش استخوانی Skeletal traction یا کشش اسکلتال نوعی کشش است که در درمان بعضی شکستگی ها بکار میرود. در کشش استخوانی یک میله فلزی به قطر ۶-۳ میلیمتر بصورت عرضی از یکی از استخوان های اندام عبور داده میشود. دو طرف این میله که از پوست بیرون است به توسط یک کمان فلزی و ریسمان به وزنه ای متصل میشود. کشش وزنه موجب میشوند قطعات شکستگی تا حدودی در وضعیت بهتری نسبت به هم قرار گیرند. امروزه از کشش استخوانی بیشتر برای آمادگی بیمار قبل از جراحی استفاده میشود و از آن کمتر در درمان قزعی شکستگی ها کمک میگیرند.

کشش پوستی Skin traction نوعی کشش است که در شکستگی ها بکار میرود. کشش پوستی تشکیل شده از یک نوار چسب پهن که به دو طرف ساق بسته میشود بر روی این نوار چسب باند کشی قرار میگیرد. از قسمت پایین کشش پوستی ریسمانی خارج میشود که از طریق یک قرقره به ونه ای متصل میگردد. از کشش پوستی معمولا بصورت موقت در شکستگی های لگن استفاده میشود. هدف از آن بیحرکت کردن اندام تحتانی است. کشش پوستی میتواند تا حدی درد ناشی از شکستگی را کمتر کند. بندرت از کشش پوستی به عنوان جزئی از دزمان شکستگی های لگن و ران بچه ها استفاد میشود.

کشکک نام استخوانی در جلوی زانو است. نام دیگر آن پاتلا است و توضیح آن را در پاتلا بخوانید.

کلاب فوت نام بیماری مادرزادی است که موجب تغییر شکل کف پا میشود. توضیح بیشتر

کلاپس مهره Vertebral collapse به معنی خرد شدن مهره در ستون فقرات است. کلاپس مهره معمولا بدنبال استئوپروز و پوکی استخوان مهره ایجاد میشود. پوکی استخوان مهره موجب ضعیف شدن آن شده و مهره در زیر فشار وزن تنه در خود خرد میشود. این کلاپس و خرد شدگی مهره در قسمت جلوی مهره بیشتر بوده و موجب کاهش ارتفاع جلوی آن میشود. گاهی اوقات کلاپس در مهره سالمی ایجاد میشود که ضربه شدیدی به آن وارد شده است.

کلاهک چرخاننده یا روتاتور کاف نام دسته ای از عضلات در ناحیه شانه است. توضیح ان را در روتاتور کاف بخوانید.

کلیپل فایل Klippel feil syndrome نام یک بیماری مادرزادی گردن است. در بیماری کلیپل فایل دو مهره ستون فقرات گردنی به هم چسبیده اند. این بیماری موجب کوتاه شدن و محدودیت حرکتی در گردن میشود. بیماری کلیپل فایل ممکن است همراه با اسکولیوز، اسپینا بیفیدا، شکاف کام و مشکلاتی در کلیه و قلب باشد.

کمپارتمان Compartment به یک فضای بسته ای در اندام میگویند که حاوی بافت هایی است. هر اندام به چند کمپارتمان تقسیم میشود. بطور مثال ساق چهار کمپارتمان دارد. دیواره کمپارتمان معمولا پرده بافتی نازک ولی محکمی است که روی دسته از عضلات را میپوشاند. در داخل هر کمپارتمان بجر عضلات، استخوان و عروق و اعصاب هم قرار دارند.

کمربند شانه ای Shoulder girdle به استخوان هایی میگویند که اندام فوقانی از طریق آنها به تنه متصل میشود. در انسان کمربند شانه ای شامل دو استخوان اسکاپولا و ترقوه است. اسکاپولا یا استخوان کتف به توسط مفصل استرنوکلاویکولر به استخوان ترقوه متصل میشود. استخوان اسکاپولا در پشت و استخوان ترقوه در جلوی قفسه سینه قرار دارند.

کنتراکچر Contracture به معنای کوتاه شدن طول عضلات، تاندون ها و یا رباط ها است. کنتراکچر علل گوناگونی دارد ولی زمینه ساز اصلی آن بیحرکتی طولانی مدت مفصل بعد از آسیب یا بیماری است. در صورتیکه کنتراکچر کم باشد ممکن است با انجام نرمش های کششی بتوان آن را برطرف کرد ولی در صورت شدید بودن، درمان آن نیازمند انجام عمل جراحی است.

کندروکلسینوز Chondrocalcinosis بیماری است که مشخصه آن رسوب مولکول های کلسیم پیروفسفات در مفاصل و بدنبال آن تخریب مفصل است. کندروکلسینوز بیشتر در مفاصل زانو و مچ دست بوجود میاید. کندروکلسینوز ممکن است هیچ علائمی نداشته باشد و یا ممکن است موجب بروز تورم و درد مفصل شود. کندروکلسینوز بیشتر در زنان مسن دیده میشود.

کندرولیز Chondrolysis به معنای از بین رفتن لایه غضروفی سطح مفصل است. در کندرولیز غضروف مفصل بسرعت از بین رفته و بیمار دچار درد و محدودیت حرکتی در مفصل میشود. کندرولیز علل متفاوتی دارد.

کندروم یا انکندروم نوعی تومور خوش خیم استخوان و از جنس غضروف است. توضیح بیشتر

کندرومالاسی Chondromalacia یا نرمی غضروف نوعی بیماری غضروف است. شایعترین محل بروز کندرومالاسی در استخوان کشکک است. در این بیماری غضروف سطح مفصلی خراب شده و سطح صاف و یکنواخت آن نامنظم میگردد. کندرومالاسی کشکک یکی از علل شایع درد زانو است. توضیح بیشتر

کندیل Condyle نام برجستگی انتهایی بعضی استخوان های بلند است. انتهای پایینی استخوان بازو و ران و انتهای بالایی استخوان درشت نی بزرگ و برجسته و پهن میشوند. این برجستگی را کندیل میگویند. در هر کدام ار نواحی ذکر شده، یک کندیل داخلی و یک کندیل خارجی وجود دارد.

کنسلوس نام نوعی جنس استخوان است.  توضیح ان را در اسفنجی بخوانید.

کوبوئید Cuboid نام یکی از استخوانچه های کف پا در ناحیه تارس است. استخوان کوبوئید با استخوان های پاشنه (کالکانه) و ناویکولر و کونئیفرم خارجی و متاتارس های چهارم و پنجم مفصل میشود. مفاصل بین استخوان کوبوئید و استخوان های متاتارس را مفاصل تارسومتاتارس میگویند.

کوبیتوس واروس Cubitus varus نوعی تغییر شکل یا دفرمیتی آرنج بصورت انحراف به داخل است. در کوبیتوس واروس امتداد ساعد نسبت به امتداد بازو به سمت داخل منحرف شده است. این دفرمیتی یا تغییر شکل از عوارض شناخته شده شکستگی های سوپراکندیلر بچه ها است. درمان کوبیتوس واروس در صورت نیاز، عمل جراحی استئوتومی است.

کوبیتوس والگوس Cubitus valgus نوعی تغییر شکل یا دفرمیتی آرنج بصورت انحراف به خارج است. در کوبیتوس والگوس امتداد ساعد نسبت به امتداد بازو بیشتر از حد معمول به سمت خارج منحرف شده است. این دفرمیتی یا تغییر شکل از عوارض شناخته شده شکستگی های کندیل خارجی بچه ها است. درمان کوبیتوس والگوس در صورت نیاز، عمل جراحی استئوتومی است. کوبیتوس والگوس شدید میتواند موجب اختلال در کارکرد عصب اولنار شود.

کوراکوئید Coracoid نام زائده ای در ناحیه شانه است. به آن زائده غرابی هم میگویند. زائده کوراکوئید بصورت یک برجستگی در جلوی استخوان کتف است. به این زائده رباط کوراکوآکرومیال و سر بلند تاندون دوسر بازویی متصل میشود.

کورتیکال Cortical نام نوعی جنس استخوان است. استخوان ممکن است کورتیکال یا کنسلوس باشد. استخوان کورتیکال استخوانی متراکم و سفت و محکم است و متخلخل نیست. جنس استخوان هایی که در ناحیه دیافیز استخوان های بلند( ران، درشت نی، نازک نی، بازو، زند زبرین، زند زیرین) قرار گرفته اند کورتیکال است. در ناحیه متافیز هم رویه ای از استخوان کورتیکال یا متراکم روی استخوان اسفنجی را فرا گرفته است. حدود ۸۰ درصد از وزن کل استخوان های بدن انسان استخوان های کورتیکال هستند.

کورونال Coronal صفحه ای فرضی است که بدن را به دو قسمت جلو و عقب تقسیم میکند. تمام صفحات موازی با این صفحه را هم کورونال مینامند

کورونوئید Coronoid نام زائده ای در ناحیه آرنج است. زائده کورونوئید در جلوی بالاترین قسمت استخوان اولنا یا زند زیرین قرار گرفته است. این برجستگی در واقع در لبه جلویی ناچ تروکلئار یا ناچ قرقره است. زائده کورونوئید محل اتصال عضله براکیالیس به استخوان اولنا بوده و ممکن است بر اثر انقباض شدید این عضله دچار شکستگی شود.

کوزالژی Causalgia مشکلی است که بدنبال آسیب ناقص اعصاب محیطی ایجاد میشود. علائم کوزالژی معمولا بصورت درد سوزشی در دست و پا است که چند روز پس از ضربه یه اندام ایجاد میشود. این درد بر اثر هر تحریک پوستی شدیدتر میشود. اندام سرد یا گرم شده و پوست اندام خشک و براق میگردد. کازالژی یا آتروفی سودک یا دیستروفی سمپاتیک طیف های یک بیماری با شدت های متفاوتند.

کوکسا پلانا Coxa plana به معنی پهن شدن سر استخوان ران است. سر استخوان ران بالاترین قسمت آن بوده و به شکل گرد و مانند یک کره است. شایعترین علت کوکسا پلانا ابتلا به بیماری پرتس در زمان کودکی است. کوکسا پلانا میتواند موجب افزایش احتمال ابتلا به آرتروز و ساییدگی در سنین بالا شود.

کوکسا وارا Coxa vara به معنای کم شن زاویه بین گردن و تنه استخوان ران است. بین گردن و تنه استخوان ران زاویه ای حدود ۱۳۰ درجه وجود دارد. در بعضی بیماری ها مانند پرتس این زاویه کاهش یافته و موجب کوکساوارا میشود.

کوکسا والگا Coxa valga به معنای زیاد شدن زاویه بین گردن و تنه استخوان ران است. بین گردن و تنه استخوان ران زاویه ای حدود ۱۳۰ درجه وجود دارد. در بعضی بیماری ها مانند فلج مغزی و یا دیسپلازی های مفصل ران این زاویه میتواند کاهش یافته و موجب کوکساوالگا شود. 

کوكسیکس Coccyx همان استخوان دنبالچه است. کوکسیکس از اتصال ۵-۳ استخوان کوچکتر درست شده و در زیر استخوان ساکروم یا خاجی قرار گرفته است. درد کوکسیکس را کوکسیدینی میگویند.این درد بسیاری از افراد را در موقع نشستن آزار میدهد.

کونچر Kuntcher نام نوعی ایمپلنت یا ابزار فلزی برای بیحرکت کردن شکستگی ران است. کونچر یک لوله فلزی است که در درون کانال استخوانی ران قرار گرفته و موجب بیحرکت شدن شکستگی ران میگردد. کونچر نوعی میله داخل استخوانی است و امروزه برای درمان شکستگی های ران معمولا از انواع دیگری از میله های داخل استخوانی استفاده میشود.

کونئیفرم Cuneiform نام سه استخوان کوچک یا استخوانچه در کف پا است. استخوان های کونئیفرم در جلوی استخوان ناویکولر قرار گرفته اند و با استخوان های متاتارس در کف پا مفصل میشوند.

کیست استخوانی Bone cyst به معنای ایجاد یک حفره در درون استخوان است. این حفره میتواند حاوی مایع یا خون باشد. کیست های استخوانی معمولا خوش خیم هستند. اگر کیست استخوان بزرگ باشد میتواند استخوان را ضعیف کرده و احتمال شکستگی را بیشتر کند.

کیست بیکر Baker cyst نوعی کیست سینوویال در پشت زانو است. این کیست بصورت یک برجستگی در پشت مفصل زانو است و بر اثر تجمع مایع سینوویال یا مایع مفصلی در درون کیسه ای بافتی بوجود میاید. کیست بیکر در افراد مبتلا به آرتروز بطور شایعی دیده میشود. کیست بیکر معمولا نیازی به درمان ندارد.

کیست سینوویال Synovial cyst یک کیسه بافتی محتوی مایع سینوویال است. شایع ترین کیست سینوویال گانگلیون نام دارد. گانگیلیون ها برجستگی هایی در سطح پشتی مچ دست هستند که بر اثر تجمع مایع سینوویال در درون یک کیسه بافتی بوجود میاید. کیست سینوویال خوش خیم بوده و معمولا مشکلی برای بیمار ایجاد نمیکند.

کیست منیسک Meniscal cyst یک کیسه بافتی است که درد اطراف منیسک زانو ایجاد میشود. توضیح بیشتر

کیفواسکولیوز Kyphoscoliosis به معنای وجود همزمان کیفوز و اسکولیوز در ستون مهره است. کیفوز به معنای قوس ستون مهره به جلو و اسکولیوز به معنای قوس کناری ستون مهره است. پس در کیفواسکولیوز ستون فقرات بصورت مارپیچی در آمده که هم به جلو و هم به کنار خمیده شده است. کیفواسکولیوز معمولا بدنبال اختلالات عصبی بوجود میاید که موجب عدم هماهنگی در انقباض عضلات اطراف ستون مهره میشوند.

کیفوپلاستی Kyphoplasty نوعی عمل جراحی در ستون مهره است. توضیح بیشتر

کیفوز Kyphosis به معنی انحراف ستون مهره به جلو است. توضیح بیشتر

کین باخ Kienbock نکروز یا سیاه شدن استخوان لونیت در مچ دست است. توضیح بیشتر