انجام زیاد ام آر آی ممكن است موجب انجام بی رویه عمل جراحی كمر شود

نویسنده: دكتر مهرداد منصوری "متخصص ارتوپدی"

 

2397 2-----------------------------

براساس مطالعه ای كه در دانشكده پزشكی استانفورد انجام شده در مناطقی كه تراكم دستگاه های ام آر آی زیاد بوده و از این وسیله زیاد استفاده میشود احتمال اینكه كمردرد افراد منجر به انجام عمل جراحی شود بیشتر میگردد. این ممكن است خبر خوبی نباشد چون مطالعات قبلی نشان داده است كه انجام اعمال جراحی بیشتر بخاطر كمردرد لزوما به معنای بدست آوردن نتایج بهتر نخواهد بود. مطلب نگران كننده این است كه ممكن است بسیاری از این بیماران نیازی به عمل جراحی نداشته باشند.

مطالعه انجام شده نشان داد كه در مناطقی كه دستگاه های ام آر آی بیشتری وجود دارد بیماران مبتلا به كمردرد بیشتر تحت مطالعه با این دستگاه ها قرار میگیرند و هرچه بیماران بیشتر ام آر آی كمر انجام میدهند احتمال اینكه برای درمان كمردرد به آنها پیشنهاد عمل جراحی شود بیشتر خواهد بود.

كمردرد یكی از مهمترین علل مراجعه مردم به پزشك ها است و یك بررسی كه در سال 2002 صورت گرفته نشان داده است كه در یك دوره سه ماهه بیش از 26 درصد مردم كمردرد داشته اند. علت بیش از 80 درصد این كمردرد ها رگ به رگ شدن كمر، خرابی دیسك بین مهره ای و یا ناپایداری ستون مهره است. ام آر آی داخل بدن را بصورت دقیقی نشانن میدهد و میتواند در بسیاری از موارد علت كمردرد را نشان دهد با این حال میتواند بسیاری از تغییر شكل های دیگری را هم كه ربطی به كمردرد ندارند نشان دهد و دیدن این تغییر شكل ها ممكن است پزشك را به سمت عمل جراحی سوق دهد كه در نهایت تاثیری بر روی كمردرد نخواهد داشت.

در این مطالعه محققان مدارك پزشكی بیماران بیمه ای را كه در بین سال های 1998 تا 2005 به علت كمردرد تحت مراقبت پزشكی قرار گرفته اند مورد بررسی قرار دادند. سپس اطلاعات بیماران با میزان تراكم ماشین های ام آر آی در مناطق مختلف در كنار هم قرار گرفت. بررسی نشان داد كه در مناطقی كه دستگاه های ام آر آی كمتری داشته است به میزان 5 درصد كمتر از این دستگاه استفاده شده و میزان اعمال جراحی 9 درصد كمتر بوده است.

دو سوم مواردی كه ام آر آی به علت دسترسی بیشتر به این دستكاه انجام شده در سه هفته اول شروع علائم كمردرد انجام شده است و این به آن معنا است كه در صورتی كه حداقل یك ماه بعد از شروع كمردرد صبر شود و پس از آن ام آر آی انجام گردد بسیاری از كمردرد ها در این مدت خودبخود خوب شده و نیازی به ام آر آی نخواهند داشت.

در سال های اخیر تعداد دستگاه های ام آر آی افزایش یافته و به همان نسبت هم میزان استفاده از آنها بیشتر شده است. بیشتر شدن استفاده از ام ار آی در بسیاری اوقات به معنای بیشتر شده میزان انجام اعمال جراحی كمر است و این افزایش مخارج درمانی سیستم های بهداشتی را افزایش میدهد.

دستگاه های ام آر آی بسیار گرانقیمت هستند و تهیه آنها موجب فشار بر اقتصاد درمانی كشورها میشود. استفاده بیشتر از این دستگاه ها در بسیاری اوقات موجب افزایش بی رویه انجام اعمال جراحی میشود كه نیازی به آنها نبوده است. این نگرانی وجود دارد كه پیشرفت تكنولوژی همانطور كه كیفیت زندگی مردم را بهتر میكند میتواند موجب هدر رفتن بیشتر منابع انسانی و اقتصادی هم بشود.