نوبت دهی

بورسیت تروکانتر و درد لگن. علل و روش درمان

بورسیت تروکانتر و درد لگن. علل و روش درمان

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

بورسیت تروکانتر از علل شایع درد لگن است. بورسیت تروکانتر به معنی التهاب بورس روی تروکانتر بزرگ بوده و میتواند موجب احساس درد در قسمت خارجی لگن خاصره شود. در این مقاله راجع به علل بورسیت تروکانتر و روش های درمانی آن صحبت میشود.

آناتومی بورس تروکانتر

بورس ها کیسه هایی با دیواره بسیار نازک هستند. در بدن انسان این کیسه ها در بین بافت هایی قرار میگیرند که روی یکدیگر حرکت کرده و میلغزند.

وظیفه این کیسه ها تسهیل حرکت و لغزیدن این بافت ها در کنار یکدیگر است. در حالت عادی داخل این کیسه ها مایع لغزنده ای وجود دارد که موجب میشود دو سطح روبروی بورس روی یکدیگر بلغزند. بورس ها بیشتر در اطراف مفاصل قرار دارند. التهاب بورس را بورسیت Bursitis میگویند.

کلینیگ لگن دکتر مهرداد منصوری

برجستگی بزرگ استخوانی در سمت خارجی مفصل ران در ناحیه لگن وجود دارد که به آن تروکانتر بزرگ Greater trochanter میگویند.

این برجستگی استخوانی محل اتصال عضلات مهمی در ناحیه لگن هستند. عضلات پشت باسن که به آنها عضلات گلوتئال میگویند از طریق تاندون خود به تروکانتر بزرگ میچسبند.

ایلیوتیبیال باند در ران

بورس تروکانتر در لگن

در هنگام فعالیت عضلات گلوتئال تاندون آنها روی برجستگی تروکانتر بزرگ حرکت میکند و این حرکت و سایش میتواند در کارکرد عضله مانع ایجاد کند.

به همین خاطر بین تاندون عضلات گلوتئال و برجستگی استخوانی تروکانتر بزرگ یک بورس وجود دارد که موجب میشود تاندون و استخوان راحت تر روی بکدیگر بلغزند و حرکت کنند و به آن بورس تروکانتر بزرگ میگویند.

 گاهی اوقات این بورس ملتهب میشود. التهاب آن را بورسیت تروکانتر trochanteric bursitis میگویند. در ناحیه لگن بورس های متعددی وجود دارد ولی مهمترین آنها که میتواند موجب احساس درد کند همین بورس تروکانتر است.

علت التهاب بورس تروکانتر چیست

بورس تروکانتر به دو علت میتواند ملتهب شود

ضربه به بورس. بطور مثال وقتی روی شانه زمین میخوریم اولین جایی از کنار لگن که با زمین برخورد میکند معمولا برجستگی تروکانتر بزرگ است و این ضربه میتواند به بورس روی تروکانتر آسیب زده و بدنبال آن بورس ملتهب شود

سایش مکرر بورس. اگر تاندون عضلات گلوتئال با فشار زیادی روی برجستگی تروکانتر حرکت کنند سایش زیاد بین این دو موجب آسیب بورس و در نتیجه التهاب آن میشود و این التهاب موجب درد میشود.

هر بار که بیمار راه میرود فشار بیشتری به این بورس ملتهب وارد شده و درد بیشتر میشود.

 

تاندون بلندی به شکل یک نوار پهن در کناره خارجی ران وجود دارد که از استخوان ایلیاک لگن شروع شده و تا زیر زانو ادامه میابد. به این تاندون فاسیا لاتا Fascia lata میگویند.

این تاندون هم از روی بورس تروکانتر عبور میکند و تاندون عضلات گلوتئال به این نوار بافتی متصل شده است. گاهی اوقات به عللی فاسیا لاتا سفت و غیر منعطف میشود.

در این موارد در هنگام راه رفتن با هر قدمی که برداشته میشود عضلات گلوتئال این تاندون سفت را بر روی بورس تروکانتر به جلو و عقب میبرند و موجب سایش آن بر روی بورس میشود.

گاهی اوقات ضعیف بودن عضلات گلوتئال، یکی نبودن طول اندام های تحتانی و یا دویدن روی زمین های شیبدار هم میتواند یا سایش را زیاد کند.

در مواردی هم این سایش بدنبال عمل جراحی تعویض مفصل بیشتر میشود. جراحی تعویض مفصل با تغییر در بیومکانیک لگن ممکن است احتمال این سایش را افزایش دهد.

علت سایش هر چه باشد در نهایت موجب التهاب بورس و در نتیجه بروز درد میشود.

 بورسیت تروکانتر

 

علائم بورسیت تروکانتر

مهمترین علامت بورسیت تروکانتر درد در سطح خارجی لگن و ران است. درد معمولاً در حالات زیر بیشتر میشود

  • شب ها در موقع خواب و و قتی فرد روی طرف مبتلای لگن میخوابد
  • وقتی که فرد از روی صندلی بلند شده و می ایستد.
  • راهپیمایی بمدت طولانی
  • بالا رفتن از پله
  • چمباتمه زدن

 

بورسیت تروکانتر در چه افرادی بیشتر دیده میشود

 

بورسیت تروکانتر لگن

 گرچه بورسیت تروکانتر میتواند هر کسی را مبتلا کند ولی

  • در زنان و در سنین متوسط و بالا بیشتر دیده میشود.
  • در کسانی که یک فعالیت بدنی را بطور مکرر ولی نامناسب انجام میدهند بیشتر دیده میشود مانند دویدن، بالا رفتن از پله، دوچرخه سواری و ایستادن بمدت طولانی.
  • ضربه به سطح خارجی لگن و یا زمین خوردن روی یک سمت لگن میتواند بورس را تحریک کرده و موجب التهاب آن شود.
  • بعضی بیماریهای ستون مهره مانند اسکولیوز و یا آرتریت مهره ای پایینی کمری ممکن است زمینه را برای بروز این بیماری بیشتر کند.
  • در فردی که یکی از اندام های پایینی از اندام طرف مقابل کوتاه تر است ممکن است بورسیت تروکانتر ایجاد شود.
  • امکان بروز این بیماری در روماتیسم بیشتر است.
  • هر گونه عمل جراحی قبلی در ناحیه لگن میتواند احتمال ایجاد این بیماری را بیشتر کند.
  • گاهی اوقات استخوان اضافه در ناحیه تروکانتر بزرگ ایجاد میشود که میتواند با تحریک مداوم بورس ایجاد بورسیت کند.

بورسیت تروکانتر در لگن

بورسیت تروکانتر در لگن

درمان بورسیت تروکانتر چیست

 درمان اکثر بیماران مبتلا به بورسیت تروکانتر بدون نیاز به عمل جراحی است. اقداماتی که برای درمان انجام میشوند عبارتند از :

  •  کم کردن فعالیت های بدنی که درد را بیشتر میکنند.
  • استفاده از عصا برای چند هفته
  • انجام نرمش های کششی و تقویتی. انجام این نرمش ها که زیر نظر پزشک معالج و فیزیوتراپ انجام میشود مهمترین قسمت درمان بورسیت تروکانتر است.
    نرمش های کششی موجب میشوند تاندون عضلات گلوتئال و همچنین تاندون فاسیا لاتا نرم و قابل انعطاف شده و در نتیجه سایش کمتری بر روی تروکانتر بزرگ و بورس داشته باشد.
    انجام نرمش های تقویتی برای قویتر کردن عضلات لگن هم میتواند این سایش را کمتر کند.
  •  استفاده از داروهای ضد درد و یا داروهای التهاب غیر استروئیدی در کاهش درد موثر هستند
  • ممکن است استفاده از گرما، سرما، اولتراسوند بتواند به تقلیل درد کمک کند.

 

گاهی پزشک معالج در موارد شدیدتر از تزریق کورتیکوستروئید در محل بورس برای کاهش التهاب استفاده میکند.

بورسیت تروکانتر در لگن

بندرت برای درمان بورسیت تروکانتر نیاز به عمل جراحی پیدا میشود. در صورتی که درد بیمار با انجام اقدامات گفته شده خوب نشود ممکن است

جراح ارتوپد اقدام به خارج کردن کل بورس تروکانتر به توسط عمل جراحی کند. در این جراحی همچنین سعی میشود تا با انجام برش هایی بر روی تاندون های سفت شده آنها را شل تر کرده تا بر روی تروکانتر بزرگ سایش کمتری داشته باشند.

 

پیشگیری از بورسیت تروکانتر چگونه است

برای پیشگیری از بروز بورسیت تروکانتر باید به موارد زیر توجه کرد

  • از اعمال فشارهای ممتد و مکرر به ناحیه لگن اجتناب کنید
  • وزن خود را کاهش دهید
  • با انجام نرمش های کششی سعی کنید عضلات و تاندون های ناحیه لگن را قابل انعطاف نگه دارید
  • اگر یکی از پاهایتان از دیگری کوتاه تر است از کفی مناسب در کفش استفاده کنید

 

نرمش های لگن برای کنترل درد ناشی از بورسیت تروکانتر کدامند

نرمش بورسیت تروکانتر لگن

نرمش های کششی و تقویتی لگن نقش مهمی در درمان بورسیت تروکانتر دارند. انجام صحیح نرمش های لگن میتواند درد ناشی از بورسیت تروکانتر را تا حد زیادی بهبود دارده و احتمال عود آنرا در آینده کاهش دهد.

انجام نرمش های کششی و تقویتی مهمترین قسمت درمان بورسیت تروکانتر است.

نرمش های کششی موجب میشوند تاندون عضلات گلوتئال و همچنین تاندون فاسیا لاتا نرم و قابل انعطاف شده و در نتیجه سایش کمتری بر روی تروکانتر بزرگ و بورس داشته باشد.

انجام نرمش های تقویتی برای قویتر کردن عضلات لگن هم میتواند این سایش را کمتر کند. این نرمش ها در زیر توضیح داده شده اند.

ابتدا نرمش های کششی زیر را انجام دهید.

کشش عضلات گلوتئال

به پشت بر روی زمین بخوابید و زانوانتان را خم کرده،بطوریکه کف پاهایتان بر روی زمین قرار گیرد. سپس مچ یک پا را بر روی زانوی طرف مقابل قرار دهید.

ران زانویی که مچ پا بر روی آن قرار گرفته را با دو دست گرفته و بطرف سینه خود بکشید. در این نرمش باید یک کشش را در باسن و سطح خارجی مفصل ران خود حس کنید.

این وضعیت را ۳۰-۱۵ ثانیه حفظ کرده و سپس مجدد به حالت اولیه برگردید. حرکت را سه بار تکرار کنید.

نرمش طبی لگن

کشش باند ایلیوتیبیال در حالت ایستاده

سر پا بایستید. پاهای خود را ضربدری بگذارید بطوریکه یک ساق شما بصورت ضربدری جلوی ساق دیگر قرار بگیرد. سپس به جلو خم شده و نوک انگشتان دست خود را به انگشتان پا برسانید.

این وضعیت را ۳۰-۱۵ ثانیه حفظ کرده و سپس مجدد به حالت اولیه برگردید. حرکت را سه بار تکرار کنید. حرکت را برای پای مقابل هم انجام دهید.

نرمش طبی لگن

کشش باند ایلیوتیبیال از کنار

در کنار یک دیوار ایستاده بطوریکه یک شانه شما به دیوار نزدیکتر باشد. یک دست را برای کنترل بیشتر بر روی دیوار قرار دهید. پایی را که از دیوار دور است را در جلوی پای دیگر قرار دهید.

کف هر دو پا را بر روی زمین نگه دارید. سپس لگن خود را به طرف دیوار نزدیک کنید. این وضعیت را ۳۰-۱۵ ثانیه حفظ کرده و سپس مجدد به حالت اولیه برگردید. حرکت را سه بار تکرار کنید. حرکت را برای پای مقابل هم انجام دهید.

نرمش طبی لگن

 

 وقتی که درد شدید در سمت خارج لگن کاهش پیدا کرد میتوانید نرمش های تقویتی زیر را نیز به آنها اضافه کنید.

پا ها مستقیم به بالا

به پشت بر روی زمین دراز بکشید. زانوی طرف سالم را خم کرده و کف پای آن سمت را بر روی زمین قرار دهید. پای مقابل را بدون اینکه زانوی آن را خم کنید به اندازه یک وجب از روی زمین بلند کنید.

این حالت را چند ثانیه حفظ کرده و سپس پا را آهسته بر روی زمین قرار دهید. نرمش را در ۳ ست ده تایی انجام دهید.

نرمش طبی لگن

باز کردن مفصل ران در حالت به شکم

به شکم بر روی زمین بخوابید. پای طرف مشکل دار را از پشت به اندازه یک وجب از زمین بلند کنید. این حالت را چند ثانیه حفظ کرده و سپس پا را آهسته بر روی زمین قرار دهید. نرمش را در ۳ ست ده تایی انجام دهید.

نرمش طبی لگن

 

بالا آوردن پا از کنار

به شانه طرف سالم بخوابد. پای طرف مشکل دار را از کنار به اندازه یک وجب از زمین بلند کنید. این حالت را چند ثانیه حفظ کرده و سپس پا را آهسته بر روی زمین قرار دهید. نرمش را در ۳ ست ده تایی انجام دهید.

نرمش طبی لگن

چمباتمه کنار دیوار با توپ

سر پا کنار یک دیار ایستاده و پشت خود را به دیوار تکیه دهید. بین کمر خود و دیوار یک توپ قرار دهید. به آرامی تنه خود را پایین بیاورید بطوریکه زانو های شما به اندازه ۴۵ درجه خم شوند.

این حالت را ده ثانیه حفظ کرده و سپس دوباره به حالت مستقیم درآیید. نرمش را در ۳ ست ده تایی انجام دهید.

نرمش طبی لگن


این مقاله چقدر مفید بود ؟

امتیاز دهی

لطفا در زیر امتیاز بدهید

4/5 ( 40 نظر )