آیا دیسپلازی یا نیمه دررفتگی مفصل ران نیاز به تعویض مفصل لگن دارد

آیا دیسپلازی یا نیمه دررفتگی مفصل ران نیاز به تعویض مفصل لگن دارد

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

یکی از راه های درمان در کسانی که نیمه دررفتگی و دیسپلازی مفصل ران دارند عمل جراحی تعویض مفصل ران است. این درمان در چه مواردی موثر واقع میشود و چه مشکلاتی از بیماران را حل میکند. در ادامه مقاله به آن میپردازیم. با این حال میتوانید با دیدن فیلم زیر هم اطلاعات مهمی را کسب کنید.

 

تغییرات مفصل ران در نیمه دررفتگی و دیسپلازی

مفصل ران نتیجه قرار گرفتن سر استخوان ران در حفره استابولوم لگن است. وقتی سر استخوان ران در خارج از حفره قرار میگیرد به آن دررفتگی میگویند.

کلینیگ لگن دکتر مهرداد منصوری

این دررفتگی ها میتواند به علل متفاوتی مانند اختلالات عصبی و عضلانی، عفونت و یا ضربه ایجاد شوند ولی یکی از علل مهم آن دررفتگی مادرزادی است.

در غالب اوقات دررفتگی مادرزادی مفصل ران کامل نیست که به آن نیمه دررفتگی یا دیسپلازی مفصل ران میگویند. در این وضعیت سر استخوان ران کمی به سمت بیرون و بالا جابجا شده ولی همچنان ارتباط خود با حفره استابولوم را حفظ کرده است.

حفره استابولوم در این بیماران تغییر شکل داشته و کم عمق تر از معمول بوده و بجای اینکه بشکل نیمکره باشد کمی کشیده تر و به شکل نیمی از یک تخم مرغ است.

حرکت سر استخوان ران در این حفره نامتقارن موجب وارد شدن نیروهای نامتقارن، هم به سر استخوان ران و هم به حفره استابولوم شده و بتدریج لایه غضروفی این دو از بین رفته و علائم ساییدگی و آرتروز مفصلی ایجاد میشود. شروع آرتروز همراه میشود با بروز درد و محدودیت حرکتی در مفصل ران.

نیمه دررفتگی مفصل ران در لگن
عمل جراحی تعویض مفصل ران در بیمار مبتلا به دیسپلازی مفصل در سمت چپ

 

سیر نیمه دررفتگی ران و نیاز به جراحی تعویض مفصل لگن

در مواردی که دیسپلازی مفصل ران در زمان کودکی درمان نشود بیمار ممکن است اصلا متوجه وجود آن نگردد. گاهی اوقات تنها علامت آن ممکن است لنگش مختصری در حین راه رفتن باشد.

بتدریج و با افزایش سن علائم ساییدگی مفصل شروع شده و بیمار در دهه سوم و چهارم عمر دچار درد و محدودیت حرکتی و کوتاهی اندام شده و لنگش او شدیدتر میگردد.

در این مرحله درمان بیمار با استفاده از عمل جراحی تعویض مفصل ران انجام میشود. با انجام این عمل جراحی درد بیمار از بین رفته و مفصل راحت تر و روان تر حرکت میکند. کوتاهی اندام بیمار رفع شده و لنگش وی تا حد زیادی از بین میرود.

نکات مهم در تعویض مفصل مبتلا به دیسپلازی لگن

تعویض مفصل در بیمار مبتلا به دیسپلازی یا نیمه دررفتگی مادرزادی مفصل ران نیازمند توجه به نکات خاصی است

  • در این بیماران شکل حفره استابولوم تغییر کرده است. در مواردی که این تغییر شکل زیاد باشد قسمتی از استخوان خورده شده و وجود ندارد و این عامل میتواند مانعی جدی در اتصال مناسب مفصل مصنوعی به حفره استابولوم باشد.
    در این صورت ممکن است نیاز به استفاده از پیوند استخوان یا استفاده از انواع خاصی از مفصل مصنوعی باشد.
    در این بیماران چرخش سر و گردن استخوان ران هم تغییر کرده و پزشک جراح باید به آن توجه کند تا بتواند مفصل مصنوعی را در وضعیت مناسبی قرار دهد
  • در این بیماران به علت تغییر در آناتومی اطراف مفصل ران و جابجایی محل عروق و اعصاب احتمال آسیب به آنها در حین جراحی بیش از یک تعویض مفصل معمولی است
  • در این بیماران معمولا استخوان های اضافی زیادی در داخل و زیر حفره استابولوم تشکیل شده که پزشک جراح باید آنها را با دقت خارج کند
گرچه انجام یک عمل جراحی تعویض مفصل موفق در دیسپلازی یا نیمه دررفتگی مفصل ران نیازمند مهارت و دقت جراح است ولی بسیاری از این بیماران بعد از عمل تعویض مفصل احساس رضایت کرده و میتوانند بدون درد و محدودیت حرکت راه رفته و لنگش آنها هم تا حدود زیادی از بین میرود.