نوبت دهی

شکستگی استابولوم. علائم و نحوه درمان

شکستگی استابولوم. علائم و نحوه درمان

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

حفره استابولوم قسمتی از استخوان لگن است که با سر استخوان ران مفصل میشود. شکستگی های استابولوم جزئی از شکستگی های لگن بوده و از شدیدترین آسیب های سیستم اسکلتی هستند که توسط جراحان ارتوپد درمان میشوند و معمولا بر اثر تصادف اتومبیل یا سقوط از بلندی بوجود میایند.

در این مقاله اطلاعات کاملی را راجع به علائم و نحوه درمان شکستگی های استابولوم بدست میاورید.

قبل از ادامه مطالعه میتوانید فیلم زیر را ببینید.

کلینیگ لگن دکتر مهرداد منصوری

این شکستگیها نیاز به درمان دقیق داشته و در غالب موارد نیاز به عمل جراحی دارند. شکستگیهای استابولوم در هر سنی دیده میشوند.

در جوانترها شکستگی های استابولوم معمولا بدنبال ضربات پر انرژی مانند تصادف اتومبیل یا سقوط از بلندی ایجاد میشود و در سنین بالا غالبا  بر اثر ضربه های خفیف تر مانند زمین خوردن ایجاد گردند. ادر افراد مسن استخوان ها ضعیف هستند و ممکن است با یک زمین خوردن ساده بشکنند.

جراحی شکستگیهای استابولوم جزو اعمال جراحی پیچیده و مشکل ارتوپدی است چون از یک طرف قسمت شکسته شده در عمق لگن بوده و دسترسی به آن مشکل است و از طرف دیگر رگ های بزرگی که از لگن بطرف پا میروند و همچنین عصب سیاتیک و روده و مثانه در نزدیکی محل شکستگی هستند.

علل شکستگی استابولوم چیست

جراحی شکستگی لگن

همانطور که گفته شد شکستگی های استابولوم معمولا به دنبال تصادف اتومبیل و دیگر وسایل نقلیه ایجاد میشوند. سقوط از ارتفاع و یا حوادث حین کار هم از دیگر علل این نوع شکستگی ها هستند.

 معمولا در حین حوادثی که گفته شد، سر استخوان ران بر اثر نیروهایی که به آن وارد میشود بشدت به استابولوم ضربه زده و این ضربه شدید موجب شکسته شدن حفره استابولوم میشود.

گاهی اوقات در حین حادثه و در اثر نیروهایی که گفته شد، ممکن است سر استخوان ران از حفره استابولوم که حالا شکسته شده است خارج شود که به آن دررفتگی مفصل ران میگویند. پس در بسیاری اوقات، شکستگی استابولوم همراه با دررفتگی مفصل ران است.

114 2

 23

تصادف اتومبیل و سقوط از ارتفاع از شایعترین علل شکستگی های استابولوم هستند

بر اثر شکستگی های استابولوم سطح بسیار صاف و یکنواخت آن شکسته و ناهموار شده و دیگر نمیتواند بستر مناسبی برای حرکت یکنواخت و نرم سر استخوان ران در آن باشد.
اگر اجازه داده شود تا شکستگی در همین وضعیت جابجا شده جوش بخورد، سطح مفصلی سر استخوان ران به سطح ناهموار استابولوم ساییده شده و این سایش میتواند بتدریج موجب از بین رفتن پوشش غضروفی سر فمور و استابولوم شود.

بعد از مدتی تمام غضروف روی سر فمور و داخل استابولوم از بین رفته و استخوان هم شروع به ساییده شدن و از بین رفتن میکند. این روند را آرتروز یا ساییدگی مفصل میگویند.

فعالیت روزمره بیماری که دچار ساییدگی مفصل میشود به علت ایجاد درد و محدودیت حرکت مفصل، بشدت کاهش میابد.

 شکستگی استابولوم میتواند موجب خونریزی شدید داخلی شود. این خونریزی ها اکثرا به علت شکسته شدن استخوان و خونریزی از سطح شکسته شده استخوان ایجاد میشوند ولی میتوانند به علل دیگری مثل پاره شدن بافتهای اطراف استخوانهای شکسته شده نیز بوجود آیند.

ندرتا به علت فشار لبه تیز شکستگی، عروق بزرگی که از مجاورت استابولوم عبور میکنند پاره شده که میتوانند خونریزی های شدیدی را ایجاد کنند.

شکستگی های استابولوم میتوانند با آسیب احشاء داخلی مثل روده و یا مثانه همراه باشند. گاهی اوقات در حین حادثه، اعصاب مجاور استابولوم بر اثر شکستگی آسیب میبینند.

این آسیب ها میتوانند موجب عوارضی مانند اختلال در حس و حرکت اندام تحتانی یا اختلال درعملکرد روده یا مثانه و یا عملکرد جنسی شوند.

علائم شکستگی استابولوم چیست

شکستگی لگن

مهمترین علامت این شکستگی ها درد است. معمولا بر اثر شکستگی استابولوم درد شدیدی در ناحیه لگن بوجود میاید و حرکت اندام تحتانی دردناک میشود. ایستادن روی پای مبتلا، بسیار دردناک یا غیر ممکن است.

بدنبال این شکستگی محدودیت حرکتی در ناحیه مفصل ران بوجود میاید. به عبارت دیگر بیمار نمیتواند به راحتی ران خود را حرکت دهد.

این محدودیت حرکتی تا حد زیادی به علت درد ناشی از شکستگی است ولی میتواند بر اثر از دست رفتن شکل حفره استابولوم بدنبال شکستگی هم بوجود آید.

ممکن است تورم و کبودی در ناحیه لگن دیده شود که معمولا به علت خونریزی است.

در صورت شدید بودن شکستگی،  بیمار ممکن است دچار خونریزی داخل لگن شده و مقدار زیادی از خون خود را از دست بدهد. این از دست دادن خون میتواند منجر به بروز علائم شوک در بیمار شود.

22

در اطراف استابولوم بافت های مهمی مانند عروق و اعصاب، دستگاه ادراری و دستگاه گوارش وجود دارند. ممکن است همراه با شکستگی استابولوم این بافت ها هم دچار آسیب شوند.

با آسیب اعصاب ناحیه لگن، بیمار ممکن است دچار کاهش حس لمس در اندام تحتانی شود و یا اینکه نتواند پا یا انگشتان پای خود را به راحتی حرکت دهد.

با آسیب عروق اطراف شکستگی استابولوم بیمار ممکن است دچار خونریزی های شدید داخل لگنی شود. آسیب دستگاه ادراری و یا گوارش هم میتواند مشکلات جدی را برای بیمار ایجاد کند.

برای تشخیص شکستگی های استابولوم اولین اقدام تصویربرداری از ناحیه لگن با استفاده از رادیوگرافی ساده است. در صورتیکه پزشک معالج در تصویر بدست آمده علائمی دال بر وجود شکستگی مشاهده کند معمولا تصویربرداری های تکمیلی با استفاده از سی تی اسکن ضرورت پیدا میکند.

در سی تی اسکن پزشک ارتوپد میتواند شکل دقیق شکستگی، تعداد قطعات شکسته شده، مقدار جابجایی قطعات، مسیر جابجایی قطعات و بسیاری اطلاعات دیگر را بدست آورد.

با استفاده از این اطلاعات وی تصمیم میگیرد که آیا برای درمان شکستگی استابولوم، بیمار نیاز به عمل جراحی دارد و یا بدون جراحی درمان صورت میپذیرد.

درمان شکستگی استابولوم چیست

جراحی شکستگی استابولوم لگن

 

درمان شکستگی های استابولوم با دو روش متفاوت انجام میشود. درمان غیر جراحی و درمان جراحی

 به علت پیچیده بودن این شکستگی ها و به علت اینکه بسیاری از جراحان ارتوپد بطور معمول این آسیب ها را درمان نمیکنند بیمارانی که دچار این شکستگی ها شده و به بیمارستانهای نزدیک محل زندگی خود مراجعه میکنند به بیمارستان های بزرگتری که بطور اختصاصی این آسیب ها را درمان میکنند ارجاع داده میشوند.

 یکی از نکات مهم در درمان شکستگی های استابولوم تسریع در شروع درمان است. بهترین زمان برای جراحی این شکستگیها یک هفته اول بعد از حادثه است. بعد از این زمان احتمال ثمربخشی جراحی بسرعت کم میشود. بنابر این در بدو مراجعه بیمار به مرکز درمانی، باید مشخص شود که آیا بیمار نیاز به عمل جراحی دارد یا خیر.

در فیلم زیر در مورد منافع و مضار درمان غیر جراحی و درمان جراحی شکستگی استابولوم نکاتی را یاد میگیریم.

درمان غیر جراحی شکستگی های استابولوم چیست

از راه های درمان غیر جراحی شکستگی های استابولوم استفاده از کشش است.  این روش معمولا با استفاده از کشش اسکلتی است و از لحاظ تاریخی اولین روشی است که برای درمان این شکستگیها از آن استفاده شده است.

در این روش یک میله فلزی به قطر حدود پنج میلیمتر از قسمت بالایی استخوان بزرگ ساق یا قسمت پایینی استخوان ران بصورت عرضی عبور داده میشود و در حالی که بیمار رو به بالا روی تخت دراز کشیده است این میله به توسط یک طناب باریک و از طریق قرقره به وزنه هایی متصل میشود.

این وزنه ها از طریق طناب باریک و میله گذاشته شده در ساق ( که به آن پین هم میگویند ) یک نیروی کششی را در امتداد طولی به اندام تحتانی وارد میکنند که موجب میشود مفصل ران کشیده شود و سر ران از استابولوم دور شود.

21

 این عمل ممکن است بتواند تا حدودی قطعات شکسته شده استابولوم را به یکدیگر نزدیکتر کند ولی نمیتواند جااندازی دقیقی را صورت داده و قطعات شکسته شده را در وضعیت دقیق و آناتومیک اولیه خود قرار دهد.

بیمار باید به مدت طولانی که معمولا حدود سه ماه است در همین وضعیت باقی بماند تا قطعات شکسته شده جوش بخورند. گرچه استفاده از این روش نسبتا ساده است ولی معمولا نتایج خوبی را به دنبال ندارد چون:

  •  کشش نمیتواند قطعات شکسته شده را به درستی و بصورت دقیق و آناتومیک در وضعیت اولیه شان قراد دهد. در نتیجه بعد از جوش خوردن شکستگی، سطح داخلی استابولوم کاملا صاف و یکنواخت نخواهد بود که در نهایت موجب بوجود آمدن آرتروز میشود.
  •  بیمار باید به مدت طولانی که معمولا سه ماه است روی تخت به پشت دراز بکشد و در تمام این مدت وزنه ها به او متصل باشند. این زمان مدتی است که شکستگی برای جوش خوردن به آن نیاز دارد.

    تحمل این وضعیت در این مدت طولانی برای بیمار بسیار مشکل است. معمولا بیماران به علت هزینه های بالای تخت های بیمارستانی و مشکلات روحی که در اثر ماندن بمدت طولانی در بیمارستان برای آنها بوجود میاید، ترجیح میدهند این مدت را در منزل خود باشند.

    متاسفانه در حین انتقال بیمار از بیمارستان به منزل کشش اسکلتی باید باز شود که موجب جابجایی مجدد شکستگی میشود.

    حتی در منزل هم معمولا بیمار مرتبا وزنه ها و کشش اسکلتی را از پای خود باز میکند. این اقدامات موجب حرکات مکرر قطعات شکسته شده میشوند که در روند جوش خوردن شکستگی اختلال جدی ایجاد میکنند.

  •  دراز کشیدن به مدت طولانی در تخت عوارض مختلفی دارد مانند: ایجاد شدن زخم بستر در نواحی پشتی بیمار، عفونت ادراری بر اثر اختلال در فعالیت مثانه، اختلال کارکرد ریه و عفونت ریه، انعقاد خون در ساق پاها و آمبولی ریوی، خشکی مفصلی در مفاصل ران و زانو، ضعیف شدن عضلات اندام تحتانی به علت بیحرکت شدن اندام به مدت طولانی و …

به علت مشکلات ذکر شده امروزه عملا بندرت از کشش اسکلتال در درمان قطعی شکستگی های استابولوم استفاده میشود با این حال در فاصله زمانی بین پذیرش بیمار در بیمارستان و روز جراحی، برای دور نگه داشتن سر استخوان ران از حفره شکسته شده استابولوم از کشش اسکلتال استفاده میشود.

در زیر تصویر رادیوگرافی یک شکستگی استابولوم بعد از جراحی و فیکس کردن محل شکستگی با پیچ و پلاک دیده میشود.

درمان شکستگی استابولوم با عمل جراحی

ندرتا بعضی از شکستگی های استابولوم ممکن است بدون استفاده از عمل جراحی درمان شود. در این صورت پزشک معالج معمولا سعی میکند چند روز بعد از ایجاد شکستگی، بیمار را با واکر یا عصای زیر یغل راه اندازی کند.

درمان جراحی شکستگی های استابولوم چیست

در گذشته که تکنیک های جراحی هنوز به اندازه امروز پیشرفت نکرده بودند درمان شکستگی های استابولوم به توسط کشش، یعنی با آویزان کردن وزنه به پای بیمار انجام میشد ولی امروزه غالب این شکستگی ها جراحی میشوند.

در صورتی که پزشک ارتوپد تشخیص دهد درمان بیمار مستلزم استفاده از عمل جراحی است، این عمل باید سریعتر انجام شود.

اگر در مرکزی که بیمار به آن مراجعه کرده است امکانات اینگونه اعمال جراحی فراهم است اقدامات تکمیلی تشخیصی و درمانی شروع میشود وگرنه بیمار در اسرع وقت به مرکر مجهزتری منتقل خواهد شد.

هدف از جراحی قرار دادن دقیق قطعات شکسته شده در کنار یکدیگر است تا بعد از جوش خوردن آنها، داخل استابولوم سطح صاف و یکنواختی برای حرکت و لغزش سر فمور داشته باشد.
در جراحی شکستگی ها استابولوم قطعات شکسته شده به دقت در کنار هم قرار گرفته و به توسط پیچ و پلاک فیکس میشوند.
بعد از جراحی، دیگر نیازی به استراحت در بستر نیست و بیمار میتواند با واکر یا عصای زیر بغل راه برود. نتیجه این رویکرد اجتناب از مشکلاتی است که بر اثر استراحت طولانی مدت در بستر بوجود میاید.


این مقاله چقدر مفید بود ؟

امتیاز دهی

لطفا در زیر امتیاز بدهید

4.6/5 ( 9 نظر )