نوبت دهی

عفونت مفصل مصنوعی چیست. علت،علائم و درمان

عفونت مفصل مصنوعی چیست. علت،علائم و درمان

 

نویسنده: دكتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”

توجه

عمل جراحی تعویض مفصل ران یكی از موفقیت آمیزترین اعمال جراحی با كمترین میزان عوارض احتمالی است.

در این مقاله و مقالات بعدی در مورد یكی از عوارض نادر جراحی تعویض مفصل ران اطلاعاتی ارائه میشود. هدف از ارائه این اطلاعات اینست كه

  • فرد نیازمند به جراحی تعویض مفصل ران بداند كه چه اقداماتی را باید انجام دهد تا از بروز این عارضه، حتی اگر كم باشد پیشگیری كند
  • اگر این عارضه ایجاد شد باید چه اقدامی را انجام دهد

اینكه احتمال این عارضه بعد از جراحی تعویض مفصل ران وجود دارد به هیچ وجه دلیل بر عدم انجام جراحی و یا ترس از انجام آن نیست. احتمال بروز این عارضه بسیار اندك است و اقداماتی كه پزشك انجام میدهد و نكاتی كه بیمار بعد از جراحی رعایت میكند میتواند تا حدود بسیار زیادی، احتمال بروز این عارضه نادر را كم كند.

 

عمل جراحی تعویض مفصل ران و تعویض مفصل زانو از جمله موفق ترین اعمال جراحی است و در غالب بیماران بعد از انجام آن درد از بین رفته و بیمار میتواند بطور فعال به زندگی طبیعی بازگردد.

 
با این حال هیچ عمل جراحی بدون ریسک نیست و در حدود یک درصد بیمارانی که عمل جراحی تعویض مفصل انجام داده اند ممکن است در محل جراحی عفونت ایجاد شود.

این عفونت ممکن است در محل زخم جراحی باشد و یا ممکن است عمیق تر بوده و در اطراف مفصل مصنوعی ایجاد شود.

عفونت ممکن است در زمانی که بیمار بعد از جراحی هنوز از بیمارستان مرخص نشده مشخص شود و یا ممکن است بعد از مرخص شدن از بیمارستان و رفتن به منزل پدیدار گردد.

عفونت در محل جراحی تعویض مفصل حتی ممکن است سالها بعد از عمل جراحی بوجود آید.

در این مقاله در مورد علل عفونت در محل جراحی تعویض مفصل و راه های پیشگیری از آن و روش های درمان این عفونت مطالب مهمی را یاد میگیریم.

ولی شاید قبل از هر چیز بخواهید فیلم زیر را ببینید.

 

 

میکروب ها چگونه خود را به محل جراحی تعویض مفصل میرسانند

عفونت محل جراحی تعویض مفصل به علت فعالیت باکتری هایی بوجود میاید که خود را به آن محل میرسانند. این باکتری های میتوانند در حین جراحی وارد بدن بیمار شوند و یا میتوانند بعد از جراحی خود را به محل برسانند.

 

در حین جراحی تعویض مفصل میکروب ها میتوانند به علل مختلفی وارد زخم شوند. مهمترین این علل عبارتند از:

  • روی بدن هر فردی بطور طبیعی باکتری هایی زندگی میکنند که بطور طبیعی برای وی ضرری ندارند. این میکروب ها میتوانند در حین جراحی و از راه زخم و شکاف عمل جراحی وارد محل عمل شوند.

    گرچه قبل از شروع هر عمل جراحی پوست بیمار در چند مرحله ضد عفونی میشود با این حال ممکن است تعدادی از میکروب ها به خوبی کشته نشده و وارد زخم شوند

  • در هوای اطاق عمل همیشه مقداری باکتری بصورت معلق وجود دارد. منبع این باکتری ها معمولا پوست پرسنل درمانی حاضر در اطاق عمل است. باکتری ها بطور طبیعی بر روی پوست همه افراد وجود دارند.

    گرچه پرسنل درمانی حاضر در اطاق عمل لباس های مخصوصی میپوشند تا ریزش باکتری از پوست آنها را به حداقل برساند و گرچه پزشک جراح و پرسنل کمک جراحی قبل از شروع عمل دست های خود را در چند مرحله ضد عفونی کرده و از دستکش و لباس هاس مخصوص استفاده میکنند با این حال ممکن است تعدادی از میکروب ها از این طریق وارد بدن بیمار شوند

  • هرچه طول مدت عمل جراحی بیشتر باشد احتمال ورود میکروب ها به درون زخم بیشتر شده و احتمال بروز عفونت بعد از جراحی هم بیشتر میشود.

 

ممکن است ورود باکتری ها به محل جراحی تعویض مفصل در حین عمل نباشد و بعد از آن صورت گیرد. بطور مثال اگر فردی که تحت عمل جراحی تعویض مفصل ران قرار گرفته است ماهها و یا سال ها بعد از جراحی دچار عفونت پوستی شود.

این عفونت میتواند به جریان خون وی راه یافته و از آن طریق به محلی که مفصل مصنوعی قرار دارد برسند. در آنجا میکروب ها میتوانند بر روی سطح مفصل مصنوعی چسبیده و شروع به تکثیر و در نتیجه تولید عفونت کنند.

عفونت های اداری، عفونت های تنفسی و عونت های دهانی و دندانی هم میتوانند منبع رشد باکتری هایی باشند که خود را به محل جراحی میرسانند.

اعمال جراحی که ماهها و یا سالها بعد از جراحی تعویض مفصل ران انجام میشوند میتوانند منبع ورود میکروب به بدن و به جریان خون و در نتیجه به محل مفصل مصنوعی باشند.

در این زمینه اعمال دندانپزشکی بخصوص کشیدن دندان و یا روت کانال علی الخصوص اهمیت فراوانی دارند.

 

 پیشگیری از عفونت جراحی تعویض مفصل چگونه است

در حین جراحی تعویض مفصل اقدامات متعددی صورت میگیرد تا احتمال بروز عفونت کاهش یابد که مهمترین آنها عبارتند از

  • پرسنل درمانی حاضر در اطاق عمل لباس هاس مخصوص میپوشند و دست های خود را قبل از شروع جراحی در چند مرحله شستشو داده و ضد عفونی میکنند و از دستکش جراحی در حین عمل استفاده میشود و سعی میشود تا هر چیزی که درون زخم جراحی قرار میگیرد استریل و عاری از میکروب باشد
  • سعی میشود تعداد پرسنل حاضر در اطاق عمل به حداقل ممکن تقلیل پیدا کرده و از رفت و آمد های غیرضروری در اطاق عمل پرهیز شود
  • قبل از شروع جراحی و تا مدت زمانی بعد از آن آنتی بیوتیک های خاصی به بیمار داده میشود تا آن دسته از میکروب هایی که در حین عمل وارد زخم میشوند سریعا از بین بروند

 

چه کسانی بیشتر در معرض عفونت مفصل مصنوعی هستند

در کسانی که سیستم دفاع ایمنی بدن آنها ضعیف است احتمال بروز عفونت بعد از جراحی تعویض مفصل زیاد میشود. ابتلا به دیابت، روماتیسم، بیماری های مزمن کبدی و یا کلیوی و یا سرطان و یا مصرف داروهای حاوی کورتون میتواند سیستم دفاع ایمنی بدن را ضعیف کند.

به بیماران سیگاری توصیه میشود تا این عادت خود را از چند هفته قبل از جراحی ترک کنند چون احتمال بروز عفونت بعد از جراحی را افزایش میدهد. در افراد چاق احتمال عفونت بعد از جراحی بیش از افراد لاغر است.

کسانی که قبلا عمل جراحی در محل لگن داشته اند و یا کسانی که پلاتین در استخوان های لگن دارند و بخصوص کسانی که قبلا سابقه عفونت در محل لگن داشته اند در معرض خطر بیشتر عفونت بعد از جراحی تعویض مفصل قرار دارند.

 

علائم و درمان عفونت مفصل مصنوعی چیست

مفصل مصنوعی لگن

عفونت محل جراحی تعویض مفصل گرچه بسیار نادر است ولی در صورت وقوع نیاز به توجه و مراقبت های خاصی دارد. در زیر به بررسی علائم این عفونت و طریقه درمان آن میپردازیم.

 

علائم عفونت در محل مفصل مصنوعی چیست

وجود هر کدام از علائم زیر میتواند نشانه عفونت محل جراحی تعویض مفصل باشد و بیمار با دیدن هرکدام از آنها باید در اولین فرصت به پزشک خود مراجعه کند
  • افزایش درد در محل جراحی
  • تورم در محل جراحی
  • قرمزی و گرمی پوست در محلی که جراحی انجام شده است
  • شروع ترشح از محل زخم جراحی و یا ادامه یافتن ترشح زخم بعد از جراحی به مدت بیش از یک هفته
  • تب و لرز، کاهش وزن و یا احساس خستگی
پزشک معالج برای بررسی اینکه آیا بیمار دچار عفونت در محل تعویض مفصل شده است یا خیر آزمایش های خونی انجام میدهد که مهمترین آنها CRP و ESR هستند.
 
در صورتی که این آزمایشات مشکلی را نشان دهد شک به عفونت زیاد شده و در این حال ممکن است پزشک برای قطعی شدن تشخیص تصمیم به نمونه گیری از محل جراحی بگیرد.
 
برای این کار از راه پوست سوزنی وارد محل جراحی شده و در صورتی که مایعی در کنار مفصل مصنوعی باشد بیرون کشیده میشود. این مایع به آزمایشگاه ارسال شده تا از نظر وجود یا عدم وجود عفونت بررسی شود.
 
در فیلم زیر روش های تشخیصی و درمان عفونت های مفصل مصنوعی ران را برایتان توضیح میدهم.
 
 

 

درمان عفونت مفصل مصنوعی چیست

عفونت محل جراحی تعویض مفصل ممکن است سطحی و یا عمقی باشد. در صورتی که عفونت سطحی بوده و فقط پوست و زیر پوست را گرفتار کرده و به محل مفصل مصنوعی نرسیده باشد درمان معمولا با استفاده از تزریق داروهای آنتی بیوتیک به مدت چند هفته صورت میگیرد.

گاهی اوقات عفونت عمقی بوده و در فضای اطراف مفصل مصنوعی وجود دارد. در این موارد بیمار بجز آنتی بیوتیک حتما نیاز به انجام عمل جراحی هم دارد.

در صورتی که از شروع عفونت مدت کمی (چند هفته) گذشته باشد معمولا عمل جراحی بصورت خروج چرک و مایعات عفونی، خروج بافت های مرده یا عفونی و تعویض قسمت پلاستیکی مفصل مصنوعی است.

در مواردی که از شروع عفونت بیش از چند هفته گذشته باشد درمان مشکل تر میشود. در این موارد میکروب ها به قدر کافی فرصت داشته اند تا به سطح مفصل مصنوعی چسبیده و ماده ای ژلاتینی به نام بیوفیلم Biofilm از خود ترشح کنند.

میکروب ها درون این بیوفیلم سنگر میگیرند. آنتی بیوتیک ها نمیتوانند به خوبی به درون این بیوفیلم نفوذ کنند و میکروب ها در این محل از تاثیر آنتی بیوتیک ها در امان باقی میمانند.

در این موارد تنها راه ریشه کنی عفونت خارج کردن تمامی مفصل مصنوعی از بدن بیمار است.

در این عمل جراحی تمام قسمت های مفصل مصنوعی همراه با بافت های عفونی از بدن بیمار خارج میشوند و بیمار به مدت حداقل شش هفته تحت درمان دارویی با آنتی بیوتیک های قوی تزریقی قرار میگیرد.

در این مدت ممکن است در جای خالی مفصل مصنوعی یک پرکننده Spacer گذاشته شود. این پرکننده معمولا بصورت دستی و به توسط پزشک جراح از سیمان استخوانی ساخته میشود.

این سیمان استخوانی به آنتی بیوتیک آغشته میشود تا این آنتی بیوتیک از پرکننده در مدتی که در بدن قرار دارد بتدریج خارج شده و میکروب های باقیمانده را از بین ببرد.

 

مفصل مصنوعی لگن

مفصل مصنوعی لگن
مراحل ساخت پرکننده از سیمان استخوانی در اطاق عمل

پس از حدود حداقل شش هفته (البته ممکن است این زمان بیشتر هم بشود) و زمانی که پزشک معالج مطمئن شد که تمام باکتری ها در محل جراحی از بین رفته اند و هیچ عفونت باقیمانده ای در محل وجود ندارد عمل جراحی دوم انجام میشود.

در این عمل دوم که به آن جراحی رویژن Revision میگویند. مفصل مصنوعی جدیدی مجدا در محل کار گذاشته میشود.

5/5 ( 1 نظر )