مشاوره آنلاین

علت ها و درمان درد جلوی زانو چیست

علت ها و درمان درد جلوی زانو چیست
 
 
نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”
 
درد زانو یکی از شایعترین دردهایی است که مردم به خاطر آن به پزشک مراجعه میکنند. درد زانو علل متفاوتی دارد و تنها بعد از تشخیص علت دقیق بوجود آورنده آن است که میتوان آن را درمان کرد.

در این مقاله در مورد علل درد زانو و روش های تشخیص آن و راه های مقابله با آن را یاد میگیریم.
 
شایعترین علل درد جلوی زانو عبارتند از:
 

کندرومالاسی کشکک

کندرومالاسی یا نرمی غضروف کشکک شایعترین علت درد جلوی زانو است و بیشتر در جوانان دیده میشود. علت بیماری به درستی مشخص نیست ولی میتواند موجب کاهش مقدار کندروئیتین سولفات بافت همبند غضروف کشکک شود.

غضروف کشکک رنگ روشن و شفاف خود را از دست داده و به حالت زرد کدر درمیاید. سطح غضروف کشکک ناهموار و ریش ریش میشود. مطالب بیشتر در مورد کندرومالاسی کشکک

 

تاندنیت کشکک

به تاندنیت کشکک Patellar tendonitis بیماری زانوی جهندگان Jumper’s knee هم میگویند و علت آنست که این بیماری در ورزشکارانی که حرکات پرشی و جهشی را زیاد انجام میدهند مانند والیبالیست و بسکتبالیست ها بیشتر دیده میشود.

این بیماری به علت التهاب تاندون کشکک (تاندون بین استخوان کشکک و توبرکل تیبیا) ایجاد میشود و علامت مهم آن درد زانو در زیر استخوان کشکک است. این درد در هنگامی که بیمار زانوی خود را بر علیه مقاومتی مستقیم و صاف میکند بیشتر میشود.

درمان این بیماران شامل انجام نرمش های کششی و تقویتی عضلات چهارسر ران و مکانیسم اکستانسور است. مطالب بیشتر در مورد تاندنیت کشکک

 

تاندنیت عضله چهارسر

تاندنیت یا التهاب تاندون عضله چهار سر Quadriceps tendonitis به علت التهاب در محل چسبیدن تاندون عضله چهارسر ران به لبه بالایی استخوان کشکک ایجاد شده و موجب درد جلوی زانو میشود. درمان تاندنیت عضله چهار سر انجام نرمش های کششی و تقویتی عضله چهارسر و مکانیسم اکستانسور است. مطالب بیشتر در مورد تاندنیت عضله چهارسر

 

بورسیت جلوی کشکک

بورسیت جلوی کشکک Prepatellar bursitis بر اثر التهاب بورس جلوی کشکک ایجاد میشود و بیشتر در کسانی است که زیاد زانو میزنند. علائم بیماری شامل درد و تورم درست جلوی کشکک است. مطالب بیشتر در مورد بورسیت جلوی کشکک

 

بورسیت پس آنسرینوس

بورسیب پس آنسرینوس Pes anserinus bursitis در اثر التهاب بورسی است که در زیر تاندون های پس آنسرینوس یا پنجه غازی وجود دارد. علامت مهم این بیماری درد در زیر زانو در سطح داخلی است. درمان این بیماری شامل کاهش فعالیت های بدنی و گرمای موضعی است. مطالب بیشتر در مورد بورسیت پس آنسرین.

 

درد جلوی زانو از مشکلات شایع جوانان است و در بسیاری اوقات در جوانان سالم و فعال بخصوص دختران دیده میشود. در اکثر اوقات فرد مبتلا مشکل جدی در زانو ندارد و ادامه فعالیت بدنی معمولا آسیبی به زانو وارد نمیکند.

 

علل درد جلوی زانو در نوجوانان

درد جلوی زانو در نوجوانان میتواند به علت کندرومالاسی کشکک، التهاب بورس های اطراف زانو، التهاب تاندون های چهارسر یا التهاب تاندون کشکک و یا علل دیگری ایجاد شوند. در بسیاری اوقات علت واقعی این دردها مشخص نیست. با این حال عوامل زیر میتوانند شرایط را برای ایجاد درد جلوی زانو در جوانان مساعد کنند.
 
  • عدم بالانس و هماهنگی بین عضلات جلو و پشت ران یعنی عضلات کوادری سپس و همسترینگ
  • عدم قابلیت انعطاف کافی در مفصل زانو
  • در امتداد نبودن ران و ساق در محل زانو
  • انجام ورزش یا نرمش بصورت غیر اصولی و یا با استفاده از وسایل و تجهیزات نامناسب
  • گرم نکردن مفاصل قبل از انجام ورزش
  • فشار زیاد آوردن به زانو با افراط در ورزش یا فعالیت بدنی

 

درد جلوی زانو در نوجوانان معمولاً به آرامی و به مرور زمان شروع میشود. درد ممکن است شبانه باشد. درد ممکن است در حین فعالیت های بدنی باشد که در آنها زانو خم و راست میشود مانند دویدن پریدن و دو زانو نشستن یا چمباتمه زدن.

ممکن است زانو در حین خم و راست شدن و یا بالا رفتن از پله و یا بلند شدن از زمین صدا بدهد. اگر درد ادامه یابد و مشکل درمان نشود بتدریج عضله چهارسر ران ضعیف میشود.

 

علل درد های حاد زانو چیست

 

درد زانو

 
حس درد بوسیله اعصاب منتقل میشود. اعصابی که حس درد زانو را به مغز منتقل میکنند به اعصابی که حس درد ناحیه لگن و مچ پا را منتقل میکنند نزدیک است پس درد مفصل زانو ممکن است در لگن یا در مچ پا حس شود و یا برعکس ممکن است منشا درد در ناحیه لگن یا مچ پا باشد ولی بصورت درد زانو حس شود. دردهای مفصل زانو را میتوان به دو دسته دردهای حاد و دردهای مزمن تقسیم بندی کرد.

 شایعترین علل دردهای حاد زانو عبارتند از :

 

شکستگی زانو

بدنبال تصادف اتومبیل یا سقوط از ارتفاع یا در حین ورزش ممکن است بر اثر وارد شدن نیروهای شدید به مفصل زانو استخوان های این مفصل دچار شکستگی شوند. این شکستگی ها موجب درد شدید همراه با تورم و خونمردگی در ناحیه زانو میشوند. درد شکستگی معمولا بقدری شدید است که فرد توانایی راه رفتن را از دست میدهد.

در این موارد بیمار باید بسرعت به پزشک مراجعه کند. تاخیر در مراجعه پزشکی میتواند موجب ایجاد آسیب های بیشتر شود. پزشک برای بررسی از رادیوگرافی ساده و در صورت لزوم از سی تی اسکن استفاده میکند. درمان معمولا به توسط گچ گیری یا عمل جراحی است.

 

رگ به رگ شدن زانو یا آسیب لیگامان جانبی

آسیب لیگامان یا رباط جانبی داخلی زانو Medial collateral ligament MCL شایعترین آسیب لیگامانی زانو است و میتواند موجب درد زانو شود. این رباط میتواند بر اثر ضربه بصورت ناقص یا بصورت کامل پاره شود.

بیمار در حین ضربه یک احساس پاره شدن در زانو میکند. بعد از مدتی زانو متورم شده و فرد احساس ناپایداری در زانو میکند. پوست سمت داخلی زانو بعد از مدتی کبود میشود.

آسیب لیگامان جانبی زانو معمولا در حین ورزش های پرتحرک مانند فوتبال، والیبال و اسکی ایجاد میشود. تشخیص این آسیب با معاینه پزشک و رادیوگرافی و ام آر آی است. درمان آسیب این لیگامان معمولا بدون عمل جراحی و با استفاده از استراحت، دارو، بریس و انجام نرمش زیر نظر فیزیوتراپ است.

در موارد نادری بیمار نیاز به عمل جراحی پیدا میکند. آسیب لیگامان یا رباط جانبی خارجی زانو هم تقریبا علائم و درمان مشابهی با لیگامان جانبی داخلی دارد با این تفاوت که در سمت خارجی زانو است.

 

آسیب لیگامان متقاطع یا رباط صلیبی زانو

در داخل مفصل زانو دو رباط وجود دارد که یکی را رباط متقاطع قدامی یا صلیبی جلویی میگویند و دیگری رباط متقاطع خلفی یا صلیبی عقبی است. شیوع آسیب لیگامان صلیبی قدامی بیشتر از رباط خلفی است.

این لیگامان معمولا در حین ورزش های شدید و با چرخش شدید زانو آسیب دیده و موجب درد زانو میشوند. در حین آسیب، بیمار صدای پاره شدن را در زانوی خود احساس میکند. زانو متورم شده و ناپایدار میشود.

تشخیص این آسیب لیگامان صلیبی زانو با معاینه پزشک و انجام ام آر آی و آرتروسکوپی است. درمان این آسیب بسته به شدت آن با روش های غیر جراحی یا جراحی است.

 

پارگی تاندون

تاندون چهارسر ران و تاندون کشکک دو تاندون در بالا و پایین زانو هستند که ممکن است در حین ورزش پاره شوند. تاندون چهارسر معمولا در سنین بالاتر و تاندون کشکک معمولا در جوانان پاره میشوند.

بدنبال پارگی تاندون چهارسر ران درد بر روی تاندون احساس میشود. بیمار ممکن است صدای پاره شدن را در زانوی خود احساس کند. در پارگی کامل بیمار توانایی مستقیم کردن زانوی خود را از دست داده و ممکن است استخوان کشکک بیمار جابجا شود. درمان این پارگی ها در صورتیکه کامل باشن معمولا عمل جراحی است.

 

آسیب منیسک

آسیب منیسک ها معمولا به علت ضربات شدید به زانو ایجاد میشوند و معمولا بصورت پاره شدن منیسک هستند. علائم پارگی منیسک معمولا بصورت قفل شدن زانو، تورم و درد زانو و احساس ناپایداری و لقی در مفصل زانو است.

پارگی منیسک در بسیاری از موارد همراه با آسیب لیگامان صلیبی جلویی است. درمان پارگی منیسک با یا بدون عمل جراحی است. در صورت نیاز به جراحی معمولا از روش آرتروسکوپی استفاده میشود.

 

دررفتگی زانو

در رفتگی زانو نادر است و بدنبال وارد شدن نیروهای بسیار شدید به زانو ایجاد میشود. در حین دررفتگی زانو لیگامان ها و در بسیار از موارد عروق و اعصاب زانو هم آسیب میبینند.

این آسیب عروقی بسیار خطرناک است چون در صورتیکه بصورت اورژانس درمان نشود ممکن است منجر به سیاه شدن ساق و در نهایت قطع آن شود. علائم دررفتگی زانو بصورت درد شدید و تغییر شکل زانو است.

درمان این عارضه جااندازی سریع آن است. بیمار بعد از جااندازی تا مدتی در بیمارستان میماند و در این مدت بررسی هایی برای وی انجام میشود تا از سلامت لیگامان ها و عروق و اعصاب زانو اطمینان حاصل شود.

 

دررفتگی کشکک

در رفتگی کشکک معمولا در حین ورزش هایی مانند تنیس یا والیبال و بدنبال وارد شدن ضربات شدید به زانو ایجاد میشود. دررفتگی کشکک در زنان، در افراد چاق، کسانی که زانوهای به هم چسبیده دارند و در کسانی که استخوان کشکک آنها بالاتر از معمول قرار گرفته است بیشتر دیده میشود.

علائم در رفتگی کشکک به صورت جابجا شدن کشکک و ناتوانی در خم و راست کردن زانو و درد زانو است. درمان بصورت جااندازی است.

بعد از جااندازی پزشک معالج بررسی بیشتری انجام میدهد تا مطمئن شود همراه با دررفتگی شکستگی وجود نداشته باشد. بعد از آن بیمار تا چند هفته از بریس استفاده کرده و سپس نرمش های تقویت کننده زانو تحت نظر فیزیوتراپ انجام میشود.

 

عفونت

عفونت مفصل زانو از اورژانس های پزشکی است. علائم عفونت زانو بصورت درد و تورم زانو و تب است. درمان آن در اکثر اوقات عمل جراحی و استفاده از آنتی بیوتیک است.

 

علل دردهای مزمن زانو

 

درد زانو

 

شایعترین علل دردهای مزمن زانو عبارتند از :

 

آرتروز یا استئوآرتریت

به این بیماری ساییدگی زانو هم میگویند. آرتروز زانو به علت از بین رفتن غضروف مفصل ایجاد شده و در حالات شدید منیسک هم از بین میرود. علائم آن بصورت درد زانو و محدودیت حرکت و تورم زانو است.

تشخیص ساییدگی زانو با معاینه و رادیوگرافی ساده داده میشود و درمان آن درمان های عمومی دردهای زانو است. در حالات شدید، مفصل زانو با مفصل مصنوعی تعویض میشود.  

 

روماتیسم

روماتیسم معمولا تمام بدن را درگیر میکند. البته مفاصل از محل های عمده درگیری در روماتیسم است. مفصل زانو هم ممکن است درگیر شود. علامت عمده درگیری روماتیسمی زانو درد و تورم زانو است.

در مراحل پیشرفته، مفصل زانو تغییر شکل میدهد. درمان روماتیسم زانو بصورت مصرف دارو و انجام نرمش هایی جهت افزایش دامنه حرکات زانو و تقویت عضلات اطراف مفصل است. در موارد شدید بیماری از تعویض مفصل برای درمان کمک گرفته میشود.

 

بورسیت

در اطراف مفصل زانو کیسه هایی وجود دارد که به آنها بورس میگویند. این کیسه ها به علل متفاوتی مانند عفونت یا وارد شدن ضربه میتوانند ملتهب و دردناک شوند. به این عارضه بورسیت میگویند.

علائم بورسیت های زانو معمولا بصورت درد زانو و تورم موضعی در قسمتی از زانو است. درمان بورسیت های زانو همان درمان های کلی درد زانو است. بر حسب مورد و در موارد مقاوم به درمان ممکن است از درمان های جراحی هم استفاده کرد. 

 

عفونت

عفونت مفصل زانو از اورژانس های پزشکی است. علائم عفونت زانو بصورت درد زانو و تورم زانو و تب است. درمان آن در اکثر اوقات عمل جراحی و استفاده از آنتی بیوتیک است.

گاهی عفونت زانو مزمن میشود. در این صورت ممکن است موجب آسیب استخوان های اطراف مفصل هم بشود. در موارد مزمن هم درمان استفاده همزمان از عمل جراحی و مصرف آنتی بیوتیک است.

 

کندرومالاسی کشکک

کندرومالاسی کشکک در کسانی که زیاد میدوند و در خانم ها بیشتر دیده میشود. در این بیماری استخوان کشکک به درستی در جای خود قرار نگرفته و در اثر حرکات مکرر در جلوی زانو غضروف آن آسیب میبیند.

علائم کندرومالاسی یا نرمی غضروف کشکک درد زانو بخصوص بعد از نشستن به مدت طولانی است. حرکات زانو ممکن است با صدا همراه باشد. درمان این بیماری همان درمان های عمومی درد زانو و تقویت عضلات چهارسر ران است.

 

ازگود اشلاتر

ازگود اشلاتر در نوجوانان ورزشکار و به علت مستقیم شدن مکرر زانو ایجاد میشود. در این بیماری برجستگی زیر کشکک دردناک و متورم میشود. درمان آن همان درمان های عمومی زانو درد و مدتی استفاده از بریس و کاهش فعالیت های ورزشی است.

 

زانوی جهندگان

منظور از جهندگان یا Jumpers ورزشکارانی هستند که حرکات جهشی را زیاد انجام میدهند. ورزش هایی مانند والیبال و بسکتبال جزو این ورزش ها هستند. در این ورزشکاران تاندون کشکک که در زیر کشکک قرار دارد ملتهب و دردناک میشود.

علامت این بیماری ها درد زانو در محل تاندون است که در حین ورزش بیشتر میشود. درمان بیماری همان درمان های عمومی زانو درد و تقویت عضلات اطراف زانو با انجام نرمش های خاص است.

 

سندرم ایلیوتیبیال باند

ایلیوتیبیال باند iliotibial band یک نوار محکم بافتی است که از لگن تا زیر زانو کشیده شده است. این باند در قسمت خارجی زانو قرار دارد. با حرکت زانو، این باند بطور مکرر به برجستگی که در سطح خارجی مفصل زانو قرار دارد ساییده شده و موجب درد زانو و تورم میشود.

این بیماری بیشتر در کسانی دیده میشود که ایلیوتیبیال باند سفت و کوتاهی دارند. علامت این بیماری درد در سطح خارجی مفصل ران است که بیشتر در دوندگان دو های طولانی دیده میشود.

درد معمولا بعد از ۱۵-۱۰ دقیقه از آغاز به دویدن شروع شده و بعد از استراحت بهبود میابد. درمان این بیماری انجام دادن نرمش هایی برای کشش ایلیوتیبیال باند است تا این نوار، شل شود.

 

درد زانو چه هنگام نیاز به مراجعه به پزشک دارد

 

درد زانو

 

اگر درد زانو دارید در صورت وجود هر کدام از علائم زیر باید به بیمارستان مراجعه کنید

  • اگر زانو درد شما آنقدر زیاد است که نمیتوانید راه بروید بخصوص اگر این اتفاق بعد از وارد شدن ضربه به زانوی شما ایجاد شده است باید هرچه زودتر به بیمارستان مراجعه کرده تا زانوی شما به توسط پزشک معاینه شود.
  • اگر زانو درد شما خیلی شدید بوده و قابل تحمل نیست
  • وجود تب همراه با درد زانو ممکن است نشانه وجود عفونت باشد. در این موارد به پزشک مراجعه کنید
  • ترشح چرکی از زانو میتواند نشانه عفونت زانو باشد
  • درد زانو همراه با زخم یا بریدگی بزرگ روی زانو
  • درد زانو همراه با زخم کوچک ولی عمیق مثلا زخمی که بدنبال وارد شدن یک میخ یا سوزن به زانو ایجاد شده است. این زخم ها میتوانند به درون مفصل زانو نفوذ کرده  موجب عفونت آن شوند
  • درد زانو همراه با تورم زانو، بخصوص اگر مشکلات انعقاد خون دارید یا از داروهایی مانند وارفارین استفاده میکنید که به اصطلاح خون را رقیق میکند. این تورم میتواند به علت خونریزی درون مفصل زانو باشد. به خونریزی درون مفصلی همارتروز Hemarthrosis میگویند.
  • در صورتیکه زانوی شما بطور واضحی تغییر شکل داده باشد. این تغییر شکل ممکن است بر اثر شکستگی یا دررفتگی ایجاد شود.
  • در مواردیکه همراه با درد زانو  نمیتوانید زانوی خود را بطور کامل باز یا بسته کنید. این وضعیت میتواند بر اثر آسیب شدید منیسک یا پارگی تاندون ها و لیگامان های زانو ایجاد شود.

 

پزشک چگونه علت درد زانو را تشخیص میدهد

بیماران معمولا به علت مشکلی که برای بدنشان بوجود آمده به پزشک مراجعه میکنند. این مشکلات را علائم بیماری میگویند. مثلا درد زانو یا تورم زانو.

علت بوجود آمدن یک علامت ممکن است بیماری های مختلف باشد مثلا درد زانو ممکن است به علت دهها بیماری مختلف بوجود آید. وظیفه پزشک ابتدا تشخیص بیماری است که علامت مورد نظر را بوجود آورده است. تنها پس از یک تشخیص درست است که میتوان درمان مناسبی را برای بیمار شروع کرد. روند تشخیص بیماری از مراحل مشخصی میگذرد. مهمترین این مراحل که تقریبا در همه بیماری ها ثابت است بترتیب عبارتست از

  • اخذ تاریخچه : به این معنا است که ابتدا پزشک معالج با بیمار صحبت میکند و مشکلات او را میپرسد. خصوصیات علامت بیماری مهم است. مثلا اینکه درد با چه عواملی تشدید یا تخفیف میابد. پزشک، مشکلاتی را که بیمار قبلا داشته میپرسد. اینکه بیمار فعلا چه بیماری های دیگری دارد و یا اینکه به داروهایی مصرف میکند.
  • معاینه بیمار : عضو یا اندام مورد نظر معاینه میشود. منظور از معاینه، دیدن و سپس لمس کردن و سپس انجام مانور های مخصوص روی اندام است.
  • پاراکلینیک : منظور استفاده از روش های تصویر برداری مانند رادیوگرافی، سی تی اسکن، ام آر آی، سونوگرافی، اسکن رادیوایزوتوپ و آزمایشاتی مانند آزمایش خون یا ادرار و یا بررسی نمونه های بافتی ( پاتولوژی) است.

 

تشخیص علت درد زانو هم مراحلی دارد که عبارتند از :

 

اخذ تاریخچه

پزشک از بیمار خود در باره خصوصیات درد سوال میکند. اینکه محل درد کجاست. درد زانو چگونه احساس میشود. آیا قبلا چنین دردی وجود داشته است. چه چیزی شدت درد زانو را کم یا زیاد میکند.

پزشک از وضعیت خود بیمار سوال میکند. اینکه آیا بیمار قبلا بیماری خاصی داشته است. آیا زندگی بیمار فعال و پرتحرک است یا شغل نشسته ای دارد. بیمار در حال مصرف چه داروهایی است. پزشک در مورد علائم دیگر بیمار سوال میکند. اینکه آیا بیمار تب هم دارد، احساس لقی هم در زانو میکند یا اینکه زانویش گاهگاهی متورم هم میشود یا صدا هم میدهد.

 

معاینه

برای معاینه زانو معمولا لازم است شلوار درآورده شود. پس قبل از مراجعه به پزشک باید لباس راحتی بپوشید تا بتوانید آنرا به راحتی درآورده و دوباره بپوشید.

پزشک زانو را بدقت نگاه میکند. به نقاط مختلف آن دست میگذارد و اطراف آنرا فشار میدهد تا ببیند چه قسمتی از زانو دردناک است. پزشک زانو را خم و راست میکند تا ببیند آیا محدودیت حرکت دارد یا خیر و سپس مانور های خاصی را روی زانو انجام میدهد تا به توسط آنها کارآیی قسمت های مختلف زانو مثل منیسک ها یا لیگامان ها را بررسی کند.

 

رادیوگرافی

ممکن است پزشک معالج از رادیوگرافی ساده برای بررسی بیشتر درد زانو استفاده کند. در رادیوگرافی ساده استخوان های زانو دیده میشوند. با استفاده از آن شکستگی های زانو یا پوکی استخوان یا تغییراتی که بدنبال آرتروز یا روماتیسم در مفصل زانو بوجود میاید دیده میشود.

 

سی تی اسکن

بندرت ممکن است برای بررسی بیشتر علت درد زانو و وضعیت استخوان های اطراف زانو از سی تی اسکن استفاده شود.

 

ام آر آی

این وسیله تصویربرداری برای بررسی بافت های غیر استخوانی زانو مانند منیسک و لیگامان مفید است.

 

بررسی مایع مفصل زانو

داخل مفصل زانو مایعی به نام مایع مفصلی وجود دارد که وظیفه آن نرم کردن سطح رویی غضروف برای تسهیل حرکت مفصل و تغذیه غضروف است. در بعضی بیماری های زانو مانند عفونت مفصل یا بعضی از انواع روماتیسم های مفصلی، مایع مفصلی زانو تغییر میکند. در این موارد پزشک معالج با سوزن مقداری از مایع مفصل زانو را خارج کرده و برای بررسی به آزمایشگاه میفرستد.

 

آزمایشات خون

در تشخیص عفونت های مفصلی و یا روماتیسم مفصلی کمک کننده است.

 

آرتروسکوپی

با این روش پزشک متخصص ارتوپدی با دیدن داخل مفصل زانو میتواند مشکلات غضروف مفصلی، منیسک و یا لیگامان های متقاطع را تشخیص دهد.

 

چگونه از زانو درد پیشگیری کنیم

 

درد زانو

 

درد زانو علل متفاوتی دارد. البته نمیتوان جلوی هر بیماری زانو را گرفت ولی با رعایت نکاتی میتوان احتمال بروز درد زانو و بعضی بیماری های زانو را کم کرد.

مهمترین این نکات عبارتند از :

 

  • وزن خود را متعادل نگه دارید.  با کم کردن وزن میتوانید نیروهایی را که در هنگام فعالیت های روزانه یا در حین ورزش به زانو های شما وارد میشوند را کاهش دهید. به این وسیله میتوانید مانع از ایجاد بسیاری از آسیب های زانو شوید همچنین با کاهش وزن میتوانید احتمال بروز ساییدگی زانو را هم کم کنید. کاهش وزن میتواند حتی در کسانی که بیماری شدید زانو دارند هم درد زانو را کاهش دهد.
  • مفاصل خود را نرم و عضلات اندام خود را قوی نگه دارید.  بسیار از مشکلات زانو به علت عضلات خشک و سفت بوجود میایند. با انجام دادن نرمش های کششی و با انجام دادن نرمش هایی که عضلات اطراف زانو را تقویت میکنند میتوانید احتمال بروز بسیاری از آسیب های زانو را کاهش دهید. از بین این عضلات، عضله چهارسر ران بیشترین اهمیت را دارد. تقویت عضلات ران میتواند موجب کم شدن فشار به مفصل زانو شده و درد زانو را تا حد زیادی کاعش دهد.
  • با احتیاط ورزش کنید.  اگر درد مزمن زانو دارید شنا برای شما بسیار مفید است. در آب وزن شما کم میشود و عضلات اطراف مفصل زانوی شما بهتر تقویت میشوند. ورزش هایی که ضربات ناگهانی و شدیدی به زانوی شما وارد میکنند مانند فوتبال، بسکتبال یا تنیس زیاد مناسب زانو نیستند. هر ورزشی میکنید به ندای مفصل خود گوش دهید. اگر درد ایجاد شده است فعالیت خود را تغییر دهید. وقتی خسته شده اید ورزش را ادامه ندهید.
  • از لباس و ابزارهای ورزشی مناسب استفاده کنید. مثلا در حین والیبال از زانوبند هایی که در جلوی زانو یک پد قرار میدهند استفاده کنید.

 

عواملی که موجب میشوند احتمال زانو درد بیشتر شود عبارتند از

  • سن : بعضی از انواع زانو درد در سنین خاصی بیشتر دیده میشوند بطور مثال بیماری ازگود اشلاتر و تاندنیت تاندون کشکک بیشتر در نوجوانان و آرتروز و نقرس بیشتر در سنین بالا دیده میشوند
  • جنس : دررفتگی کشکک در دختران نوجوان بیشتر دیده میشود و ازگود اشلاتر و تاندنیت تاندون کشکک در پسران بیشتر دیده میشود. از علائم مهم این بیماری ها درد زانو است.
  • وزن زیاد : استئوآرتریت یا سائیدگی زانو در افراد با وزن بالا بیشتر دیده میشود. ساییدگی موجب بروز درد زانو میشود.
  • اشکالات مکانیکی :  اشکالات مکانیکی مانند کوتاهی یک اندام تحتانی یا اشکال در امتداد استخوان های زانو میتواند احتمال مشکلات زانو را بیشتر کرده و موجب تشدید درد زانو شود.
  • کم بودن انعطاف پذیری و قدرت عضلات زانو :  کاهش انعطاف پذیری مفصل زانو و کاهش قدرت عضلات اطراف زانو بخصوص در عضله چهارسر ران موجب میشود تا در هنگام ورزش نیروهای بیشتری به مفصل زانو وارد شده و احتمال ایجاد آسیب بیشتر شود. در این موارد درد زانو بیشتر ایجاد میشود.
  • بعضی ورزش ها :  در بعضی ورزش ها احتمال آسیب مفصل زانو و متعاقب آن زانو درد بیشتر است مانند فوتبال، بسکتبال، والیبال، تنیس و اسکی
  • آسیب قبلی :  اگر زانوی شما قبلا آسیب دیده است آسیب پذیری آن بیشتر میشود.

 

ارتباط چاقی و درد زانو چیست

اگر صندوق عقب ماشین خود را با وسایل سنگین پر كنید و یا اگر اتومبیل خود را با سرنشینان كامل برانید متوجه میشوید كنترل ماشین سخت تر شده است.

بدن انسان هم همینطور است. اگر زانو های شما مجبور باشند هر روز وزن بیشتری را تحمل كنند فشار وارده به آنها بیشتر میشود. این فشار بطور مستقیم به غضروف مفصل وارد میشود.

وقتی كه فشاری بیش از حد تحمل به غضروف های زانو وارد میشود این بافت بتدریج خراب شده و این آغاز ساییدگی مفصل است. چاقی همین مشكلات را برای زانو ایجاد میكند.

ساییدگی و آرتروز یك بیماری مفصلی شایع است كه تخمین زده میشود در 37 درصد افراد با سن بیش از 60 سال وجود دارد. آرروز عامل عمده درد مفصلی است. آرتروز عامل مهمی در كاهش نیروی مولد جامعه بوده و موجب تحمیل مخارج درمانی بالایی بر دوش نظام اقتصائی جوامع میشود. آرتروز علت 97 درصد جراحی های تعویض مفصل زانو است.

 
شیوع آرتروز زانو در حال افزایش است. این افزایش دو عامل عمده دارد
  • مسن شدن جامعه
  • چاق شدن مردم
 
در یك مطالعه كه در انگلستان انجام گردیده مشخص شده است كه در افراد خیلی چاق احتمال آرتروز و ساییدگی زانو شش برابر افراد لاغر است.

سالها قبل دانشمندان بر این عقیده بودن كه علت عمده بروز بیماری های روماتیسمی بروز التهاب در بافت ها است و آرتروز (استئوآرتریت) صرفا نوعی خراب شدن مفصل بدون ایجاد واكنش های التهابی است. این عقیده در حال تغییر است.

سالها قبل پزشكان فكر میكردند بافت چربی صرفا یك بافت غیر فعال است كه تنها وظیفه آن ذخیره انرژی است. این عقیده هم در حال تغییر است. امروزه مشخص شده است كه بافت چربی هورمون ها و بسیاری موارد دیگر را از خود ترشح میكند كه بر متابولیسم بدن اثرات مهمی برجای میگذارند.

بافت چربی بدن موجب ترشح سیتوكین هایی مانند لپتین Leptin ، رزیستین resistin و آدیپونكتین adiponectin میشوند. به اینها adipocytokines میگویند. بعضی محققین عقیده دارند این هورمون ها میتواند با ایجاد واكنش های التهابی و با تخریب غضروف مفصلی در بروز آرتروز و ساییدگی مفصل نقش داشته باشد.

دو ماده دیگر كه از بافت چربی آزاد شده و میتوانند موجب بروز التهاب شوند عامل نكروز توموری آلفا tumor necrosis factor alpha و اینترلوكین یك interleukin-1 هستند كه میتوانند موجب تخریب غضروف شوند و تخریب غضروف سرآغاز بروز ساییدگی مفصل است.

به دلایل ذكر شده احتمال بروز ساییدگی و آرتروز زانو در افراد چاق بیش از معمول است.

 

چگونه درد زانوی خود را چگونه کاهش دهیم

 

درد زانو

 

درد زانو شایعترین مشکل سیستم اسکلتی عضلانی است که موجب میشود مردم به پزشک مراجعه کنند. در جوامع امروزی که از یک طرف آمادگی جسمانی مردم کم شده و از طرف دیگر آسیب های ورزشی بیشتر شده است زانو درد بیشتر از قبل دیده میشود.

در اکثر درد های زانو التهاب در بافت های مفصلی وجود دارد و صرفنظر از علت درد، هدف مشترک درمان کاهش التهاب است. بدنبال هر آسیبی به مفصل زانو، موادی در محیط مفصل آزاد شده که التهاب ایجاد میکنند.

این مواد خود موجب آسیب بیشتر به بافت های زانو شده که موجب ایجاد یک دور باطل با بازخورد مثبت میشود یعنی شدت درد مرتبا بوسیله خودش افزایش پیدا میکند. التهاب ایجاد شده موجب ادامه و پیشرفت درد زانو میشود. برای شکستن این دور باطل و کاهش درد باید از ادامه ایجاد آسیب های جدید جلوگیری کرد و موادی را که موجب التهاب میشوند به نحوی کنترل کرد.

صرفنظر از علت درد زانو، اقدامات مشترکی وجود دارند که با توسل به آنها میتوان التهاب را کاهش داده و شدت درد را کم کرد. مهمترین این اقدامات عبارتند از حمایت، استراحت، سرما، بالا نگه داشتن زانو، بانداژ و دارو

 

حمایت

به این معنی است که زانو را باید از آسیب جدید حمایت کرد و مانع وارد شدن آسیب جدید به مفصل شد. بطور مثال در کسی که بدنبال زانو زدن زیاد و مکرر دچار بورسیت جلوی زانو شده است بستن یک پد در جلوی کشکک میتواند مانع وارد شدن ضربه و آسیب بیشتر به زانو و در نتیجه کاهش درد زانو شود.

 

استراحت

به این معنی است که اگر میدانید چه عاملی موجب زانو درد شما شده است باید آن را موقتا ادامه ندهید. بطور مثال اگر روزانه میدوید و اخیرا بدنبال افزایش مدت دویدن، دچار زانو درد شده اید باید موقتا دویدن خود را قطع کرده و به زانوانتان استراحت بدهید. این استراحت به بافت های آسیب دیده اجازه میدهد تا خود را ترمیم کرده و بدینوسیله درد شما از بین برود.

 

سرما

سرما موجب کاهش تورم و درد زانو میشود. سرما میتواند موجب کاهش هم درد های حاد و هم درد های مزمن زانو شود. زانو را روزی ۳-۲ بار و هر بار ۳۰-۲۰ دقیقه سرد کنید. با گذاردن یک کیسه آب سرد یا کیسه پلاستیکی حاوی خرده های یخ بر روی زانو میتوانید آنرا سرد کنید.

 

کمپرس

به معنای بستن زانو با بانداژ یا زانو بند است. این عمل میتواند تورم و درد زانو را کاهش دهد.

 

بالا نگه داشتن زانو

این عمل تورم و درد زانو را کم میکند. با بالا نگه داشتن زانو، مایعاتی که موجب تورم زانو شده اند بر اثر نیروی جاذبه به سیستم جریان خون برمیگردند.

 

دارو

داروهایی مانند ناپروکسن یا سلکوکسیب هم اثر ضد درد و هم ضد التهاب دارند. استامینوفن فقط اثر ضد درد دارد. در مصرف دارو باید احتیاط کرد چون ممکن است با عوارضی همراه باشد.

معمولا اگر بعد از ۷-۳ روز رعایت توصیه های ذکر شده درد زانوی شما همچنان باقی ماند باید به پزشک خود مراجعه کنید. البته اگر به هر دلیلی نگران وضعیت زانوی خود هستید بهتر است زودتر به پزشک مراجعه کنید.

 

5/5 ( 1 نظر )